«Ο καιρός τρελάθηκε» ή μήπως «ο καιρός αγρίεψε»; Τίποτα από τα δύο δεν συμβαίνει. Γιατί ο «καιρός» – όπως έχουμε συνηθίσει να ονομάζουμε όλα σχεδόν τα φυσικά φαινόμενα που καταγράφονται πάνω από την επιφάνεια της Γης και καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την κατάστασή της – δεν κάνει τίποτε άλλο από το να αντιδρά και να μεταβάλλεται κατ’ αναλογία με τη μεταχείριση που επιφυλάσσει στην ατμόσφαιρα ο άνθρωπος. Μεταχείριση η οποία, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, ισοδυναμεί με ένα χρόνιο και συστηματικό κατά συρροήν βιασμό της.
Η αλήθεια, όμως, είναι ότι ενώ όλοι βλέπουν και αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει, αποδεικνύονται ανίκανοι ή απρόθυμοι να σταματήσουν το έγκλημα. Οι κυβερνώντες, μάλιστα, επικαλούμενοι τη γεωπολιτική αστάθεια και τους πολέμους, την οικονομική αβεβαιότητα και τις σοβαρές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα της ενέργειας, δεν χάνουν ευκαιρία να «νοθεύσουν» τόσο τις αποφάσεις που έχουν πάρει συλλογικά όσο και τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει σε εθνικό επίπεδο. Είναι κάτι που αφορά και τις ΗΠΑ και την ΕΕ, με συνέπεια η Κίνα να εκμεταλλεύεται την ευκαιρία και να παίρνει ξεκάθαρο προβάδισμα σε όλους τους τομείς της «πράσινης» οικονομίας.
Στην πράξη, σε κάθε περίπτωση, σήμερα οι περισσότεροι είτε δηλώνουν αδυναμία είτε στρέφουν την προσοχή τους αλλού «σφυρίζοντας αδιάφορα» είτε το… απολαμβάνουν χωρίς να νοιάζονται για το αύριο είτε φτάνουν να αρνούνται ότι συμβαίνει οτιδήποτε κακό. Κι αυτό αναμένεται να αποδειχθεί για μία ακόμη φορά στη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), η οποία ξεκινά σήμερα στην Αττάλεια της Τουρκίας και θα διαρκέσει μέχρι τις 21 Νοεμβρίου.
Οι αισιόδοξοι και ο Ερντογάν
Η αλήθεια, βεβαίως, είναι ότι οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του διεθνούς οργανισμού επιχειρούν να διατηρήσουν την αισιοδοξία ζωντανή. «Η υπέρβαση (του ορίου για την αύξηση της θερμοκρασίας) είναι προσωρινή και δεν πρέπει να σημάνει την παράδοσή μας», όπως τόνισε πρόσφατα η αναπληρώτρια ΓΓ, Αμίνα Μοχάμεντ.
Μόνο που το φόντο στο οποίο γίνονται αυτές οι δηλώσεις καθορίζεται από τα αμείλικτα ευρήματα των μετρήσεων που δείχνουν, αφενός, ότι η τάση οδηγεί στην επιδείνωση της κατάστασης και, αφετέρου, πως ο πλανήτης βιώνει την πιο θερμή του εποχή εδώ και αρκετές χιλιάδες χρόνια – ενδεχομένως και από την πιο πρόσφατη Εποχή των Παγετώνων, πριν από περίπου 120.000 χρόνια.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Τουρκίας και οικοδεσπότης, Ταγίπ Ερντογάν, έχει χαρακτηρίσει τη σύνοδο ως «σημείο καμπής» στη μάχη κατά της κλιματικής κρίσης. Οι περισσότεροι γνωρίζουν, ωστόσο, πως αυτό που πρωτίστως τον ενδιαφέρει είναι να ενισχύσει τη θέση και επιρροή της χώρας του.
«Η COP31 δεν είναι απλώς μια σύνοδος για το κλίμα, αλλά μια πλατφόρμα μέσω της οποίας οι αναπτυσσόμενες χώρες μπορούν να κάνουν τις φωνές τους να ακουστούν, να παρουσιάσουν τις προσδοκίες τους και να ζητήσουν συγκεκριμένα αποτελέσματα», είχε πει χαρακτηριστικά από το βήμα της φετινής γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, τον Σεπτέμβριο.
Είναι ο λόγος, άλλωστε, για τον οποίο ο Ερντογάν έχει ουσιαστικά στραμμένη την προσοχή του στη σύνοδο κορυφής που θα διεξαχθεί την ερχόμενη Τετάρτη και Πέμπτη, με την παρουσία περίπου 80 ηγετών από όλο τον κόσμο. Παρ’ ότι τα περισσότερα από τα πιο «βαριά» ονόματα θα απουσιάζουν, ο ίδιος θα επιδιώξει να αποσπάσει το μέγιστο δυνατό – πέραν, φυσικά, της διεθνούς προβολής.
Σε αυτό το φόντο, ο πήχης ενόψει της COP31 έχει τοποθετηθεί πολύ χαμηλά, συνεχίζοντας στον δρόμο που χαράχθηκε τα προηγούμενα χρόνια στο Ντουμπάι, το Μπακού, αλλά και τον Αμαζόνιο. Και οι οπαδοί της «ρεαλπολιτίκ» λένε ήδη ότι μπροστά στις τόσες ευκαιρίες που έχουν χαθεί, μία ακόμη δεν θα κάνει τη διαφορά.