Κερύνεια: Το παρελθόν του μοιραίου καταμαράν στα ελληνικά νερά – «Πάλι καλά που δεν έτυχε σε εμάς»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το παρελθόν του «Filo Jet», του μοιραίου καταμαράν που βυθίστηκε ανοιχτά της κατεχόμενης Κερύνειας, στα ελληνικά νερά, την ώρα που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η έρευνα για το ναυτικό δυστύχημα, και οι επιχειρήσεις εντοπισμού των αγνοουμένων, ενώ οι ναυτικές δυνάμεις κατάφεραν να εντοπίσουν το ακριβές σημείο της τραγωδίας.

Το σημερινό «Filo Jet» ναυπηγήθηκε το 2000 στις εγκαταστάσεις της Iris Catamarans στη Λα Ροσέλ της Γαλλίας, με την επίσημη παράδοσή του να καταγράφεται την 1η Ιουνίου 2001. Πρόκειται για το ίδιο καταμαράν που για χρόνια έφερε την ονομασία «Iris Jet», έχοντας συμπληρώσει 26 χρόνια ζωής και πραγματοποιήσει το πρώτο του ταξίδι προς την Κερύνεια ήδη από το 2003.

Τα τελευταία δύο χρόνια, είχε περάσει στην ιδιοκτησία της τουρκικής εταιρείας «Filo Denizcilik Sti Ltd» με έδρα τη Μερσίνα. Ωστόσο, το όνομα «Iris Jet», δεν είναι άγνωστο στα Δωδεκάνησα. Από το 2017 έως το 2024, το συγκεκριμένο καταμαράν ανήκε στην εταιρεία «Irisjet Maritime Co», η οποία είχε έδρα στην περιοχή Πλατάνι της Κω, με τον ιδιοκτήτη να είναι Τούρκος, χωρίς να αποτελεί ο ίδιος το πρόσωπο το οποίο επικοινωνούσε με τις ελληνικές Αρχές και τους τοπικούς φορείς για τις απαιτούμενες διαδικασίες σχετικά με τα έγγραφα του πλοίου και την απόκτηση ελληνικής σημαίας.

Σε ναυτιλιακές πλατφόρμες και βάσεις δεδομένων, η εταιρεία «Irisjet Maritime Co» στην Κω, καταγράφεται ως ιδιοκτήτρια και διαχειρίστρια του σκάφους, χωρίς να προκύπτει αντίστοιχη δραστηριότητά της με άλλο πλοίο, ενώ δεν υπάρχουν και διαθέσιμες αναφορές για παραβάσεις. Την άνοιξη του 2020, το καταμαράν φέρεται να απέκτησε για δύο μήνες σημαία Παναμά.

Πρόκειται για ένα σκάφος που λόγω της ιδιαίτερης μορφής του, είχε προκαλέσει το ενδιαφέρον όσων το είχαν αντικρίσει. Το ιδιαίτερο σχήμα του, με τους δύο πλωτήρες να εξέχουν αισθητά από το κύριο σώμα του σκάφους, ήταν ένα από τα χαρακτηριστικά που το έκαναν εύκολα αναγνωρίσιμο, όπως μετέδωσαν τοπικά ΜΜΕ. Τότε, στόχος φέρεται πως ήταν η αξιοποίηση του καταμαράν για την εκτέλεση τουριστικών δρομολογίων στα Δωδεκάνησα, ένα πλάνο που φαίνεται πως δεν προχώρησε ποτέ.

«Πάλι καλά που δεν έτυχε σε εμάς»

«Είχα την τύχη να εργαστώ το 2017, στο άτυχο “Filo Jet”» αναφέρει στο tanea.gr ο κ. Αναστάσιος Αναστασίου, ο οποίος εργαζόταν ως ναυτόπαις, μέλος του πληρώματος που εκτελούσε βοηθητικές εργασίες. Τότε, το καταμαράν αναμενόταν να πραγματοποιήσει εκδρομές σε Ρόδο, Σύμη, Λέρο, Πάτμο και Λειψούς.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το καλοκαίρι του 2017 το καταμαράν είχε φτάσει για περίπου πέντε ημέρες στην Κω. «Εκεί, μπήκαμε πέντε Έλληνες ως πλήρωμα και το παραλάβαμε με σκοπό να το ανεβάσουμε στο Πέραμα, ώστε να βγει στη στεριά και να πάρει τα απαραίτητα πιστοποιητικά αξιοπλοΐας για την Ελλάδα».

Όπως λέει, καθώς έφταναν στα Λέβιθα, μία περιοχή στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Δωδεκανήσων και Κυκλάδων, παρουσιάστηκε μηχανική βλάβη στη δεξιά κύρια μηχανή.

«Αναγκαστήκαμε να πάμε ρυμουλκόμενοι στην Κάλυμνο, όπου το πλοίο έμεινε για αρκετές ημέρες. Εγώ, επειδή είδα τι συνέβαινε, αποφάσισα να φύγω από το πλήρωμα».

Το συγκεκριμένο περιστατικό επιβεβαιώνεται και από δημοσιεύματα στα τοπικά ΜΜΕ, τα οποία αναφέρουν πως στην συνέχεια το σκάφος ρυμουλκήθηκε προς τον Πειραιά, όπου οδηγήθηκε σε ναυπηγείο στο Πέραμα.

Αυτό που επισημαίνει ο κ. Αναστασίου, είναι πως το πλοίο πήγαινε «βάρκα – γυαλό», ενώ ισχυρίζεται πως ο νηογνώμονας «δεν έδωσε ποτέ τα απαραίτητα χαρτιά, και τελικά δεν ταξίδεψε ποτέ στα ελληνικά νερά». Τότε, όπως αναφέρει πάντα ο ίδιος, δεν είχε γίνει σωστή ρύθμιση της δεξιάς μηχανής, με αποτέλεσμα να παρουσιαστεί η μηχανική βλάβη.

«Όταν κατάλαβα ποιο πλοίο ήταν διαβάζοντας για την Κερύνεια, σκέφτηκα “πάλι καλά που δεν έτυχε σε εμάς τότε“, γιατί μπορούσε να συμβεί ανά πάσα ώρα και στιγμή. Το 2017 μπαίναμε στις δεξαμενές, στα πέδιλα του καταμαράν, και υπήρχε κίνδυνος να σπάσει το καράβι, αφού ήταν πολυεστερικό, ενώ στα τάγκια βγάζαμε νερό με αντλίες».

Η σοβαρή εισροή νερού το 2003

Την ίδια ώρα, δημοσιεύματα τουρκικών μέσων επικαλούνται έγγραφα από τους τεχνικούς ελέγχους του πλοίου, στα οποία αναφέρεται ότι το «Filo Jet» διέθετε πιστοποιητικό κλάσης με ισχύ έως τον Μάρτιο του 2029. Έγκυρο πιστοποιητικό αξιοπλοΐας φέρεται να διέθετε και κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, σύμφωνα με όσα μετέδωσε το Reuters επικαλούμενο τις τουρκοκυπριακές «αρχές».

Σημειώνεται πως το 2003, το ίδιο πλοίο είχε παρουσιάσει σοβαρή εισροή νερού μετά από πρόσκρουση σε αποβάθρα. Σύμφωνα με το philenews.com, το «Iris Jet» εκείνο το έτος είχε ναυλωθεί από την τουρκική «Meltem Denizcilik» για επιβατικά δρομολόγια μεταξύ Τουρκίας και Κατεχομένων. Στην πράξη, πραγματοποίησε περιορισμένο αριθμό δρομολογίων στη γραμμή Τασουτζού–Κερύνεια.

Η παρουσία του πλοίου στη συγκεκριμένη περιοχή εκείνη την περίοδο επιβεβαιώνεται και από γαλλική δικαστική απόφαση, η οποία αναφέρεται «στη δραστηριοποίησή του σε επιβατική σύνδεση μεταξύ Τουρκίας και “βόρειας Κύπρου”». Σύμφωνα με την απόφαση του Γαλλικού Ακυρωτικού Δικαστηρίου της 10ης Μαρτίου 2009, είχαν υποδειχθεί εργασίες που έπρεπε να γίνουν σε κατάλληλο λιμάνι, χωρίς αυτές να έχουν πραγματοποιηθεί πριν επιδεινωθεί η κατάσταση του πλοίου. Το περιστατικό οδήγησε στη συνέχεια σε πολυετή ασφαλιστική και δικαστική διαμάχη.

Το «Iris Jet» κατασχέθηκε στο λιμάνι Τασουτζού λόγω οφειλών προς εργαζομένους και άλλους πιστωτές και παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός ενεργού υπηρεσίας. Στο διάστημα που ακολούθησε τέθηκε επανειλημμένα σε διαδικασία πλειστηριασμού, μεταξύ άλλων το 2007 έναντι 2,425 εκατ. δολαρίων και ξανά το 2014, επισημαίνεται στο philenews.com.

Ανεστάλησαν όλα τα δρομολόγια

Από την πλευρά του, ο Ερχάν Αρικλί, απέρριψε τις αναφορές ότι το Filo Jet είχε αποπλεύσει χωρίς έλεγχο.

Μιλώντας στο KIBRIS TV, υποστήριξε ότι το πλοίο είχε περάσει πριν από περίπου δυόμισι μήνες από έλεγχο του Türk Loydu και είχε λάβει τα σχετικά πιστοποιητικά και πιστοποιητικό κλάσης.

Το «Υπουργείο Δημοσίων Έργων και Μεταφορών» έχει αναστείλει όλα τα δρομολόγια της Filo Denizcilik από την κατεχόμενη Κύπρο μέχρι νεωτέρας. Από την Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου, η Akgunler Denizcilik θα εξυπηρετεί τη σύνδεση σε δρομολόγιο που έχει καθοριστεί από τη «Διοίκηση Λιμενικής Φρουράς», ενώ η Pegasus Airlines πρόσθεσε τέσσερις πτήσεις μεταξύ των Κατεχομένων και της Τουρκίας την ίδια ημέρα.