Eγκατέλειψε τη λογοτεχνική σκηνή, αρνήθηκε τη δημοσιότητα και εν τέλει η προσωπικότητά του απέκτησε χαρακτηριστικά μύθου. Ποιος ήταν στην πραγματικότητα ο δημιουργός του κλασικού πλέον μυθιστορήματος «Ο φύλακας στη σίκαλη» που πραγματεύεται την εφηβική αποξένωση, Τζ. Ντ. Σάλιντζερ;
«Δεν ένιωθε άνετα ούτε με την αποθέωση ούτε με την απόρριψη», λέει ο 66χρονος γιος του Ματ, σήμερα, 75 χρόνια μετά την κυκλοφορία του βιβλίου σε συνέντευξή του στους κυριακάτικους «Times».
Παρότι το βιβλίο διαβάζεται συχνά ως ένα μυθιστόρημα που διατρέχεται από το πένθος για τον θάνατο του μικρότερου αδελφού του ήρωα, πολλοί θεωρούν ότι αυτά τα στοιχεία πηγάζουν από τις εμπειρίες του Σάλιντζερ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Ματ πιστεύει ότι αυτή η ερμηνεία είναι υπερβολική, καθώς είχε συζητήσει με τον πατέρα του για όσα έζησε στο μέτωπο. «Ποτέ δεν τον ρώτησα αν είχε σκοτώσει άνθρωπο, παρότι το ήθελα πολύ. Ηξερα ότι αν η απάντηση ήταν «ναι», θα του ήταν πολύ δύσκολο να μου μιλήσει γι’ αυτό. Κι αν ήταν «όχι», θα υπήρχε κάποια ιστορία πίσω από αυτή την απάντηση. Μου είχε πει όμως, με τον χαρακτηριστικό του τρόπο: «Ματ, διαβάζω όλες αυτές τις ανοησίες ότι ο πόλεμος με έκανε αυτό που είμαι. Ο πόλεμος δεν έκανε τίποτε άλλο παρά να επιβεβαιώσει όλα όσα ήδη ήξερα»».
Το 1944 ο Σάλιντζερ συμμετείχε στη μυστική δοκιμή της Απόβασης στη Νορμανδία, στο Σλάπτον Σαντς του Ντέβον, η οποία κατέληξε σε τραγωδία: 749 αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν από φίλια πυρά και γερμανικές τορπίλες. Το περιστατικό αποκρύφτηκε για χρόνια. «Όλοι τους είχαν ορκιστεί να κρατήσουν μυστικό ό,τι συνέβη, κάτι πραγματικά απαράδεκτο. Δεν μπορεί έτσι ένας νεαρός στρατιώτης να συμφιλιωθεί με όσα έχει ζήσει», λέει ο Ματ, ηθοποιός που έγινε ευρύτερα γνωστός ως ο πρώτος κινηματογραφικός Captain America.
Τον Απρίλιο του 1945 ο συγγραφέας βρέθηκε στην απελευθέρωση του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Νταχάου και λίγο αργότερα εισήχθη οικειοθελώς σε γερμανικό νοσοκομείο, αντιμετωπίζοντας διαταραχή μετατραυματικού στρες. Ωστόσο, ο Ματ επιμένει, ότι ο πατέρας του είχε αρχίσει να γράφει το συγκεκριμένο βιβλίο πριν ακόμη καταταγεί και ότι απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο που έχει βιώσει την αποξένωση ή την απώλεια.
Ένας άλλος μύθος που καταρρίπτεται μέσα από τη συνέντευξη είναι η σύνδεση του βιβλίου με τη δολοφονία του Τζον Λένον, καθώς ο δράστης κρατούσε ένα αντίτυπό του. «Ο πατέρας μου μίλησε γι’ αυτό με κάποια θλίψη, αλλά και με απόλυτη απαξίωση. Δεν ένιωσε ποτέ ότι έφερε την παραμικρή ευθύνη επειδή κάποιος παρανοϊκός παρερμήνευσε το βιβλίο του. Αν είσαι τρελός, μπορείς να βρεις «μηνύματα» ακόμη και στον τηλεφωνικό κατάλογο», υποστηρίζει και αποκαλύπτει ότι μπορεί ο «Φύλακας στη σίκαλη» να αναδείχθηκε στο πιο δημοφιλές έργο του πατέρα του, αλλά εκείνος πιστεύει πως αγαπημένο του ήταν το δίπτυχο ιστοριών για δυο χαρισματικά αδέλφια, το «Φράνι και Ζούι» που έγραψε το 1961, επειδή το διάβαζε ξανά και ξανά κι όταν πέθανε, το είχε ανοιχτό πάνω στο κρεβάτι του.
Ανέκδοτα έργα
Θα πρέπει το κοινό που αγαπά τα έργα του Σάλιντζερ να περίμενε τα πέντε ολοκληρωμένα αλλά ανέκδοτα βιβλία που άφησε πίσω του ο συγγραφέας; Ο Ματ εξακολουθεί να ενοχλείται από τις προσδοκίες που δημιούργησε η βιογραφία των Ντέιβιντ Σιλντς και Σέιν Σαλέρνο το 2013 στην οποία υπήρχε και η σχετική αναφορά. «Αυτή την ιστορία την επινόησαν εκείνοι οι δύο ηλίθιοι, χωρίς να μιλήσουν με κανέναν που να γνώριζε πραγματικά τον πατέρα μου.
Έγραφαν για τον «στενό του κύκλο». Ο πατέρας μου δεν είχε κανέναν «στενό κύκλο». Υπήρχαν μόνο τρεις ή τέσσερις άνθρωποι στους οποίους μιλούσε ανοιχτά», λέει και εξηγεί ότι από τον θάνατο του Σάλιντζερ και μετά μαζί με τη χήρα του συγγραφέα, Κολίν, έχουν αφοσιωθεί στην ταξινόμηση και επιμέλεια ενός τεράστιου αρχείου δακτυλογραφημένων και χειρόγραφων σελίδων, τις οποίες ελπίζουν να εκδώσουν σύντομα, καθώς η επεξεργασία προχωρά με αργούς ρυθμούς κι αποκλειστικά με παραδοσιακές μεθόδους, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει αποδειχθεί, όπως λέει ο Ματ, ιδιαιτέρως χρήσιμη.