Νέα έρευνα από το University of Oklahoma αποκαλύπτει πώς μια επιθετική μορφή καρκίνου του μαστού μπορεί να «χειραγωγεί» το ανοσοποιητικό σύστημα, προσελκύοντας νεύρα μέσα στους όγκους και δημιουργώντας συνθήκες που ενδέχεται να ευνοούν την ανάπτυξη του καρκίνου.
Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι πολλοί συμπαγείς όγκοι περιέχουν εκτεταμένα δίκτυα νεύρων. Αυτό που δεν ήταν μέχρι σήμερα ξεκάθαρο ήταν πώς τα νεύρα φτάνουν μέσα στον όγκο. Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Death & Differentiation, δίνει μια πιθανή απάντηση, εστιάζοντας στον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού, μια ιδιαίτερα δύσκολη μορφή της νόσου.
Πώς τα ανοσοποιητικά κύτταρα προσελκύουν τα νεύρα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι όγκοι προσελκύουν μακροφάγα, έναν τύπο κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που φυσιολογικά βοηθά τον οργανισμό να καταπολεμά λοιμώξεις και να αποκαθιστά κατεστραμμένους ιστούς.
Όταν τα μακροφάγα εισέρχονται στον όγκο, απελευθερώνουν μια πρωτεΐνη που ονομάζεται BDNF. Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη ενθαρρύνει τα κοντινά νεύρα να αναπτυχθούν προς τον όγκο και τελικά να εισχωρήσουν σε αυτόν.
Η BDNF είναι γνωστή κυρίως για τον ρόλο της στην ανάπτυξη και την επιβίωση των νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο. Στην περίπτωση όμως του καρκίνου του μαστού, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι όγκοι φαίνεται να εκμεταλλεύονται αυτόν τον φυσιολογικό μηχανισμό προς όφελός τους.
«Τα μακροφάγα είναι η βασική πηγή που προσελκύει τα νεύρα στον όγκο», δήλωσε η Maureen Cox, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Μικροβιολογίας και Ανοσολογίας του OU College of Medicine. Όπως εξήγησε, παρότι τα μακροφάγα συνήθως έχουν προστατευτικό ρόλο στον οργανισμό, στην περίπτωση αυτή φαίνεται να συμβάλλουν σε μια διαδικασία που ευνοεί τον καρκίνο.
Η διακοπή του σήματος επιβράδυνε την ανάπτυξη του όγκου
Η ανακάλυψη ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μια διαφορετική προσέγγιση στη θεραπεία του καρκίνου. Αντί οι θεραπείες να στοχεύουν αποκλειστικά τα καρκινικά κύτταρα, θα μπορούσαν στο μέλλον να διακόπτουν την επικοινωνία μεταξύ των μακροφάγων και των νεύρων που φαίνεται να υποστηρίζουν την ανάπτυξη του όγκου.
Οι ερευνητές δοκίμασαν αυτή την προσέγγιση σε ποντίκια, χρησιμοποιώντας ένα φάρμακο που μπλοκάρει τη σηματοδότηση της BDNF. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα νεύρα σταμάτησαν να αναπτύσσονται μέσα στους όγκους, ενώ παράλληλα η ανάπτυξη των όγκων μειώθηκε σημαντικά.
Η Cox ανέφερε ότι τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς το φάρμακο που χρησιμοποιήθηκε κυκλοφορεί ήδη στην αγορά και θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη στόχευση της BDNF.
Οι ερευνητές εκτιμούν επίσης ότι τα νεύρα μπορεί να καταστέλλουν την ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού. Επομένως, αν καταφέρουν να εμποδίσουν την ανάπτυξή τους μέσα στον όγκο, ίσως μπορέσουν να ενισχύσουν ξανά την άμυνα του ανοσοποιητικού απέναντι στον καρκίνο.
Τι έδειξαν τα στοιχεία από ασθενείς
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε επίσης δεδομένα από ασθενείς με τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού, προκειμένου να διαπιστώσει αν ο ίδιος μηχανισμός εμφανίζεται και στους ανθρώπους.
Οι όγκοι που περιείχαν υψηλότερα επίπεδα μακροφάγων και BDNF συνδέονταν με χαμηλότερη επιβίωση των ασθενών. Το εύρημα αυτό ενισχύει την πιθανότητα ο μηχανισμός που παρατηρήθηκε στα ποντίκια να έχει αντίστοιχη σημασία και στους ανθρώπους.
Οι επιστήμονες θέλουν τώρα να κατανοήσουν καλύτερα με ποιον ακριβώς τρόπο τα νεύρα βοηθούν τον καρκίνο να αναπτύσσεται. Υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να συμβάλλουν στον σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων, τα οποία παρέχουν στον όγκο οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά. Άλλες έρευνες δείχνουν ότι τα καρκινικά κύτταρα ενδέχεται να κινούνται κατά μήκος των νεύρων καθώς εγκαταλείπουν τον αρχικό όγκο και εξαπλώνονται σε άλλα σημεία του σώματος.
Η ομάδα της Cox σχεδιάζει επίσης να εξετάσει την ίδια θεραπευτική προσέγγιση στον καρκίνο των ωοθηκών υψηλού βαθμού, μια ακόμη επιθετική μορφή καρκίνου που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί.
«Τελικά, θέλουμε να επαναφέρουμε την αντικαρκινική ανοσία στους ασθενείς, ώστε το ίδιο τους το ανοσοποιητικό σύστημα να μπορεί να απορρίψει τους όγκους», ανέφερε η ερευνήτρια.