Εν αναμονή του απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo», εκτός απροόπτου στις επόμενες ώρες, για το πρότζεκτ GSI, η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σχετικά με το έντονο διπλωματικό παρασκήνιο στον άξονα Αθήνας, Παρισιού, Άγκυρας για την επανεκκίνηση των εργασιών του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου. Σειρά διπλωματικών επαφών φέρεται ότι έγινε άλλωστε ήδη από την Παρασκευή αλλά και εντός του Σαββατοκύριακου. Στο φόντο υπάρχει πλέον η γαλλική γνωστοποίηση, μέσω ρηματικής διακοίνωσης, προς την Τουρκία (κάτι που δεν αρνείται σήμερα η Αθήνα, αντίθετα το επιβεβαιώνει), κατόπιν της ελληνικής αδειοδότησης για το πρότζεκτ GSI. Το θέμα λαμβάνει πολιτική διάσταση στο εσωτερικό, καθώς εντείνονται οι πιέσεις της αντιπολίτευσης προς την κυβέρνηση να δώσει εξηγήσεις για το ακριβές περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης (αυτός είναι ο τρόπος επικοινωνίας των διπλωματικών αρχών), ενόσω η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν αναγνωρίζεται στην τουρκική πλευρά κανένα δικαίωμα.
«Γνώριζε η κυβέρνηση οτι το γαλλικό κράτος θα προχωρήσει σε ρηματική διακοίνωση; Ήταν η κυβέρνηση ενήμερη; Το είχε εγκρίνει; Με ποιο περιεχόμενο; Εγώ ρωτάω: αυτή η διακοίνωση στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, -είναι χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Γαλλία- πώς εξηγείται; Είναι θετικό το ότι έρχεται μια τρίτη χώρα και ενημερώνει την Τουρκία; Να καταλάβουμε το περιεχόμενο» είπε (ΣKAΪ) ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς, ύστερα από σχετικές δηλώσεις του υφυπουργού Εξωτερικών Τάσου Χατζηβασιλείου (ΑΝΤ1), ο οποίος προσπάθησε να διαχωρίσει θεσμικά την «άδεια» από τη «γνωστοποίηση». Διευκρινίσεις ζητάει από την κυβέρνηση και η ΕΛΑΣ.
Η κριτική της αντιπολίτευσης αφορά το γεγονός ότι προ ημερών η κυβέρνηση ήθελε να παραπέμπει μόνο σε πιθανές ενέργειες (επικοινωνία με την τουρκική πλευρά) της γαλλικής εταιρίας, όχι δηλαδή διπλωματικές κινήσεις από το γαλλικό κράτος. Εξού και τώρα γίνονται όλο και πιο πιεστικά τα ερωτήματα εάν η Αθήνα γνώριζε και αν ενέκρινε τη συγκεκριμένη γαλλική παρέμβαση. Μέσω του Mega News 104.6, ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υποστήριξε ότι «η Τουρκία είχε πει ρητά πως χρειάζεται να δοθεί άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο, κάτι που δεν προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο. Η μόνη χώρα που έδωσε άδεια είναι η Ελλάδα, και η όποια ενημέρωση έγινε από τη Γαλλία δεν μπορεί να θεωρηθεί άμεσα ή έμμεσα ότι συνιστά αίτημα για άδεια».
Το θέμα έχει σηκώσει συζητήσεις και εντός της ΝΔ, όλο το προηγούμενο διάστημα, κυρίως στον απόηχο της προειδοποίησης του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή (στις 25 Οκτωβρίου από το Πολεμικό Μουσείο) ότι «οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό – είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση είτε ανακοίνωση είτε όπως αλλιώς». Κατά τον ίδιο «μετά από αυτό, δεν θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο, χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας». Αντίστοιχες θέσεις είχε εκφράσει ο βουλευτής Ροδόπης της ΝΔ Ευριπίδης Στυλιανίδης.
Πριν από λίγη ώρα, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είπε ότι «την παρασκευή 6 Νοεμβρίου εκδόθηκε η απόφαση του υπουργού εξωτερικών και η έκδοση Navtex. Η Ελλάδα ολοκλήρωσε τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Στη συνέχεια είχαμε την τουρκική αντι- Navtex. Η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματα της.
Η θέση μας σαφής: άδεια ζητήθηκε μόνο από Ελλάδα και Κύπρο. Τέλεια». Ο ίδιος απέρριψε ότι υπήρξε συνεννόηση με τις τούρκικες αρχές για αδειοδότηση.
«Άλλο η άδεια άλλο η ενημέρωση. Η ρηματική διακοίνωση ούτε παράγει αποτέλεσμα ούτε αναγνωρίζει δικαίωμα» σημείωσε ο Μαρινάκης, χαρακτηρίζοντας το GSI ως «έργο υψίστης ενεργειακής σημασίας» και «στρατηγικής σημασίας έργο για τη σταθερότητα και την περιφερειακή ασφάλεια».
Για το αν η Αθήνα γνώριζε το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, είπε ότι «η ρηματική διακοίνωση είναι ο ηπιότερος τρόπος μεταφοράς μηνυμάτων από κράτος σε κράτος. Δεν συνιστά αίτημα άδειας ούτε συναίνεσης. Έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα». Κατά τον εκπρόσωπο, το έργο προχωράει σύμφωνα με τον σχεδιασμό και τίποτα διαφορετικό απ’ ότι είχε προαναγγελθεί από Ελλάδα, Κύπρο και Γαλλία δεν έχει συμβεί. Κάθε ενέργεια τελεί υπό τον πλήρη προγραμματισμό των εμπλεκόμενων μερών». Ο Μαρινακης απέρριψε ότι έχουν γίνει κινήσεις στην Αθήνα από τον αμερικανικό παράγοντα.
Για την επιστολή των Γάλλων προς τους Τούρκους, ο Μαρινάκης είπε ότι οι διαδικασίες έχουν συγκεκριμένο πρωτόκολλο και κάρφωσε όσους θέλουν «να ταυτίσουν διαφορετικές διαδικασίες μεταξύ τους – την αδειοδότηση και την ενημέρωση ενός κράτους που έχει άμεσο ενδιαφέρον για το έργο».
Τέλος, για το αν η ρηματική διακοίνωση εστάλη και σε άλλα κράτη, όπως για παράδειγμα η Αίγυπτος, ο Μαρινάκης υποστήριξε γενικόλογα ότι η επικοινωνία της γαλλικής πλευράς «αφορούσε κράτη της περιοχής».