Σχεδόν 80 χρόνια είχε να βιώσει η Ελβετία θερμοκρασίες 38 βαθμών Κελσίου κατά τον μήνα Ιούνιο.
Η Ουαλία δοκιμάστηκε στους 35,6 βαθμούς Κελσίου, ποτέ άλλοτε δεν είχε ξανασυμβεί στην πρόσφατη ιστορία.
Ένα πρωτόγνωρο κύμα ακραίου και πρόωρου καύσωνα σαρώνει τις τελευταίες ημέρες την ευρωπαϊκή ήπειρο, θέτοντας σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού τις μετεωρολογικές υπηρεσίες και τους κρατικούς μηχανισμούς.
Bρετανία
Από την Ισπανία και τη Γαλλία μέχρι την καρδιά της Γερμανίας και τη Μεγάλη Βρετανία, ο υδράργυρος φλερτάρει καθημερινά με τους 40°C, ενώ οι λεγόμενες «τροπικές νύχτες» —κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 25°C— δεν επιτρέπουν στο έδαφος και στους ανθρώπους να πάρουν ανάσα.
Τα νεότερα δεδομένα από την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO) και το βρετανικό Met Office δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας: η Ευρώπη βιώνει τις συνέπειες μιας τέλειας ατμοσφαιρικής συνθήκης, η οποία τροφοδοτείται άμεσα από την κλιματική αλλαγή.
Ιρλανδία
Ποιοι είναι όμως οι αόρατοι μηχανισμοί που κρύβονται πίσω από αυτό το πύρινο κοκτέιλ και πότε αναμένεται η εκτόνωση του φαινομένου;
Ο «Θερμικός Θόλος» και η παγίδα του Αεροχειμάρρου
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο βασικότερος ένοχος για την τρέχουσα κρίση είναι η δημιουργία ενός «θερμικού θόλου» (heat dome). Πρόκειται για ένα εκτεταμένο, στάσιμο σύστημα υψηλών πιέσεων (αντικυκλώνας) που έχει εγκατασταθεί πάνω από την Ευρώπη.
Το σύστημα αυτό λειτουργεί ουσιαστικά σαν ένα γιγαντιαίο ατμοσφαιρικό «καπάκι».
Καθώς ο θερμός αέρας προσπαθεί να ανέβει, το καπάκι τον εξαναγκάζει σε καθίζηση προς το έδαφος.
Πράγα
Κατά την κάθοδό του, ο αέρας συμπιέζεται αδιαβατικά και θερμαίνεται ακόμη περισσότερο, ενώ παράλληλα διαλύονται τα σύννεφα, επιτρέποντας στην ηλιακή ακτινοβολία να χτυπά ανεμπόδιστα την επιφάνεια της Γης.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από μια σπάνια δυναμική συμπεριφορά του αεροχειμάρρου (jet stream), του ισχυρού «ποταμού» ανέμου στα μεγάλα υψόμετρα της ατμόσφαιρας.
Ο αεροχείμαρρος έχει διασπαστεί στα δύο πάνω από την Ευρώπη, δημιουργώντας μια ζώνη απόλυτης άπνοιας ανάμεσα στους δύο κλάδους του.
Λονδίνο
Αυτό το φαινόμενο «μπλοκαρίσματος» εγκλωβίζει τον θερμικό θόλο στην ίδια θέση, εμποδίζοντας τα ψυχρά συστήματα του Ατλαντικού να πλησιάσουν και να δροσίσουν την ήπειρο.
Σαν να μην έφτανε αυτό, στη δυτική πλευρά του αντικυκλώνας έχει ενεργοποιηθεί μια ατμοσφαιρική «αντλία», η οποία έλκει εξαιρετικά θερμές, ερημικές αέριες μάζες απευθείας από το Μαρόκο και τη Βόρεια Αφρική, διοχετεύοντάς τις στην καρδιά της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Ο φαύλος κύκλος της ξηρασίας και η επιτάχυνση της θέρμανσης
Η Ευρώπη αποτελεί αυτή τη στιγμή την ήπειρο που θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό παγκοσμίως. Η δραματική απώλεια των πάγων στην Αρκτική μειώνει το φαινόμενο άλβεδο (την ικανότητα αντανάκλασης του ηλιακού φωτός), με αποτέλεσμα οι ανοιχτές θάλασσες να απορροφούν περισσότερη θερμότητα.
Παράλληλα, οι επιστήμονες επισημαίνουν έναν επικίνδυνο φαύλο κύκλο στην επιφάνεια του εδάφους. Λόγω της παρατεταμένης έλλειψης βροχοπτώσεων τις προηγούμενες εβδομάδες, το χώμα είναι εντελώς στεγνό.
Όταν το έδαφος έχει υγρασία, μέρος της ηλιακής ενέργειας καταναλώνεται για την εξάτμισή της. Τώρα, χωρίς υγρασία, το 100% της ηλιακής ακτινοβολίας μετατρέπεται απευθείας σε αισθητή θερμότητα, πυροδοτώντας μια ακραία θερμική έξαρση.
Μέχρι πότε θα διαρκέσει το μαρτύριο;
Τα προγνωστικά μοντέλα δείχνουν ότι ο θερμικός θόλος έχει την τάση να αυτοσυντηρείται, πράγμα που σημαίνει ότι η αποκλιμάκωση θα είναι αργή. Η παρατεταμένη εμμονή των υψηλών θερμοκρασιών θα συνεχιστεί στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη για τις επόμενες ημέρες.
Γερμανία
Ωστόσο, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν για μια σταδιακή ανατολική μετατόπιση της θερμής μάζας προς το τέλος της εβδομάδας, γεγονός που σημαίνει ότι η Κεντρική Ευρώπη και η περιοχή των Βαλκανίων θα βρεθούν σύντομα στο επίκεντρο του καύσωνα.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με τους αναλυτές, είναι ο τρόπος με τον οποίο αναμένεται να λήξει αυτό το φαινόμενο στις δυτικές χώρες.
Η βίαιη σύγκρουση των πρώτων ψυχρών μετώπων από τον Ατλαντικό με το υπερθερμασμένο έδαφος της Γαλλίας και της Γερμανίας ενδέχεται να προκαλέσει σφοδρές, επικίνδυνες καταιγίδες, χαλαζοπτώσεις και καταστροφικούς ανέμους, αποδεικνύοντας ότι η κλιματική απορρύθμιση δεν φέρνει μόνο ζέστη, αλλά και ακραία, απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα.