Έπειτα από μήνες έντονων εμπορικών αντιπαραθέσεων, η Κίνα ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε μια πρώτη «συναίνεση» με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διαμόρφωση μιας πιο «σταθερής και ισορροπημένης» εμπορικής σχέσης. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικονομικές σχέσεις Πεκίνου και Βρυξελλών δοκιμάζονται από το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα της Ευρώπης και τις αμοιβαίες κατηγορίες για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου, η συμφωνία προέκυψε κατά την πρώτη συνεδρίαση του νέου μηχανισμού διαβουλεύσεων για το εμπόριο και τις επενδύσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Χε Γιαντόνγκ, οι δύο πλευρές έχουν ήδη συμφωνήσει καταρχήν να πραγματοποιήσουν νέα συνάντηση το προσεχές φθινόπωρο, με στόχο τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
Το Πεκίνο υποστηρίζει ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί περισσότερες από 20 τεχνικές διαβουλεύσεις, ενώ τέσσερις ειδικές ομάδες εργασίας εξετάζουν σε βάθος τα σημαντικότερα οικονομικά και εμπορικά ζητήματα που απασχολούν τις δύο οικονομίες. Η κινεζική πλευρά δηλώνει έτοιμη να συνεχίσει τον διάλογο στη βάση του «αμοιβαίου σεβασμού» και της αναζήτησης πρακτικών λύσεων που θα οδηγήσουν σε πιο ισορροπημένες εμπορικές σχέσεις.
Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις, οι διαφωνίες παραμένουν σημαντικές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι η σημερινή οικονομική σχέση είναι μη βιώσιμη, καθώς το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα ανέρχεται περίπου στα 360 δισ. ευρώ ετησίως. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες κατηγορούν το Πεκίνο ότι η κρατική στήριξη προς τη βιομηχανία δημιουργεί υπερπαραγωγή σε τομείς όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, οι μπαταρίες, τα φωτοβολταϊκά και τα χημικά προϊόντα, προκαλώντας στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.
Η Κίνα απορρίπτει τις κατηγορίες περί υπερπαραγωγικής ικανότητας και κρατικών επιδοτήσεων, υποστηρίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθετεί ολοένα και πιο προστατευτικές πολιτικές με πολιτικά κίνητρα. Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω μετά την επιβολή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προστίμου 550 εκατ. ευρώ στην κινεζική πλατφόρμα AliExpress για ανεπαρκή αντιμετώπιση της διακίνησης παράνομων προϊόντων, απόφαση που το Πεκίνο καταδίκασε, προειδοποιώντας για αντίμετρα.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη ευρωπαϊκές έρευνες για κινεζικές εισαγωγές σε στρατηγικούς τομείς, ενώ η ΕΕ εξετάζει πρόσθετα μέτρα για την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από πρακτικές που θεωρεί αθέμιτες.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει καταστήσει σαφές ότι οι Βρυξέλλες αναμένουν συγκεκριμένη πρόοδο στις συνομιλίες και δεν αποκλείουν τη λήψη νέων εμπορικών μέτρων από το φθινόπωρο, εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές αλλαγές.
Η προσπάθεια επαναπροσέγγισης αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει αφενός να διατηρήσει ανοικτές τις εμπορικές σχέσεις με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και αφετέρου να μειώσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις της από την κινεζική παραγωγή σε κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς.