Ενας ιός -που μέχρι πρότινος ήταν γνωστό ότι προσβάλλει μόνο ζώα- μόλυνε για πρώτη φορά άνθρωπο στη Γαλλία.
Ο λόγος για τον ιό Σαμόντα (Shamonda virus – SHAV) ο οποίος έχει θέσει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (ECDC) σε επαγρύπνηση, σύμφωνα με ανακοίνωσή του.
Το ECDC αναφέρει ότι η πρώτη καταγεγραμμένη λοίμωξη σε άνθρωπο αφορούσε έναν ασθενή που λάμβανε ήδη θεραπεία για σοβαρή νόσο, γεγονός που τον καθιστούσε ευάλωτο σε λοιμώξεις και επιπλοκές σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
Ο ασθενής απεβίωσε στις αρχές Οκτωβρίου, ωστόσο ακόμη εξετάζεται κατά πόσο ο ιός προκάλεσε τον θανάτό του ή συνέβαλε σε αυτόν.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο επισημαίνει ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με τις γαλλικές αρχές αλλά και τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη προκειμένου να διερευνηθούν οι πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία από αυτή την πρώτη λοίμωξη του ιού Σαμόντα σε άνθρωπο.
Πρώτη φορά σε ζώα εκτροφής στην Ευρώπη το καλοκαίρι
Η ανακοίνωση για το πρώτο ανθρώπινο κρούσμα του Σαμόντα ήρθε λίγους μήνες μετά την ανίχνευση για πρώτη φορά του ιού σε ζώα εκτροφής στην Ευρώπη το καλοκαίρι.
Κλινικά συμπτώματα σε ζώα αναφέρθηκαν ήδη από τον Ιούνιο και η ταυτοποίηση του ιού έγινε τελικώς στα τέλη Ιουλίου.
Ποια είναι όμως αυτά τα κλινικά συμπτώματα στα ζώα;
Συνήθως διάρροια, πυρετός και μειωμένη παραγωγή γάλακτος ενώ συχνά καταγράφονται κρούσματα σε περισσότερα ζώα της ίδιας εκτροφής ταυτοχρόνως.
Τους τελευταίους μήνες ο SHAV έχει εντοπιστεί σε ζώα εκτροφής στην Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, το Λιχτενστάιν, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ελβετία, όπως και στο νησί της Μάγχης Τζέρσεϊ.
Σημειώνεται ότι ο ιός είχε ανιχνευθεί στο παρελθόν σε ζώα εκτός Ευρώπης. Σημειώνεται ότι πρωτοεντοπίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960 στη Νιγηρία και έκτοτε είχαν καταγραφεί περιστατικά κυρίως στην Αφρική αλλά και στην Ιαπωνία.
Μολυσμένες σκνίπες οι «ένοχοι»
Ο SHAV εξαπλώνεται συνήθως στα ζώα μέσω τσιμπήματος από μολυσμένες σκνίπες (γένος Culicoides), ωστόσο παραμένει άγνωστο ποιο είδος σκνίπας ήταν το υπαίτιο για τη μετάδοση στον άνθρωπο.
Στην Ευρώπη, επισημαίνει το ECDC, οι σκνίπες είναι γενικώς πιο δραστήριες από την άνοιξη ως το φθινόπωρο – με τα εποχικά μοτίβα τους να διαφέρουν ανάλογα με το είδος, τις καιρικές συνθήκες και την εκάστοτε τοποθεσία.
Με δεδομένο ότι ο καιρός αρχίζει να γίνεται πιο ψυχρός στην Ευρώπη αυτή την περίοδο, η δραστηριότητα των περισσότερων σκνιπών μειώνεται.
Σε ό,τι αφορά την πρώτη ανθρώπινη μόλυνση με τον ιό, οι αρμόδιες γαλλικές αρχές εικάζουν ότι ο ασθενής τσιμπήθηκε από μολυσμένη σκνίπα στην ανατολική Γαλλία.
Σε ό,τι αφορούσε την εκδήλωση του ιού στον ασθενή, αυτή παραμένει άγνωστη.
Το ECDC διαβεβαιώνει ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις επί του θέματος σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), η οποία είναι η υπεύθυνη και για την υγεία των ζώων στην ΕΕ.
Προσθέτει ότι συνεργάζεται επίσης με το αρμόδιο Εργαστήριο Αναφοράς της ΕΕ προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα ανίχνευσης του ιού και να εντοπιστούν πιθανόν και άλλα ανθρώπινα κρούσματα.
Μεμονωμένο κρούσμα, απίθανη η ευρύτερη εξάπλωση
Σημειώνεται ότι μετά την ανακοίνωση για το πρώτο ανθρώπινο κρούσμα του ιού Σαμόντα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) παρουσιάστηκε καθησυχαστικός.
Εκπρόσωπός του ανέφερε στο πρακτορείο Reuters ότι με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες πρόκειται για μεμονωμένο κρούσμα σε άνθρωπο και είναι απίθανο να οδηγήσει σε ευρύτερη εξάπλωση αυτή τη στιγμή.
Η «ταυτότητα» του ιού Σαμόντα
Τι γνωρίζουμε όμως για τον άγνωστο στους περισσότερους μέχρι σήμερα ιό Σαμόντα; Πρόκειται για ιό που ανήκει στο γένος Orthobunyavirus και πλήττει κυρίως βοοειδή.
Ωστόσο λοιμώξεις έχουν εντοπιστεί επίσης σε πρόβατα, κατσίκες, άλογα και αλπακά.
Στα ζώα συνδέεται με συγγενείς δυσπλασίες στα νεογνά και με αναπαραγωγικές διαταραχές ενώ στα άλογα ο Σαμόντα μπορεί να προσβάλλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και να προκαλέσει νευρολογικά συμπτώματα.
Σήμερα δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη από Σαμόντα. Στα ζώα που μολύνονται με τον ιό χορηγείται υποστηρικτική αγωγή όπως αντιπυρετικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα.