Τεράστια πετρελαιοκηλίδα απειλεί το θαλάσσιο οικοσύστημα του Ομάν, μετά τη διαρροή αργού πετρελαίου από δεξαμενόπλοιο που έχει προσαράξει κοντά σε προστατευόμενη περιοχή. Το πλοίο μετέφερε σχεδόν ένα εκατομμύριο βαρέλια ρωσικού πετρελαίου με προορισμό την Ασία.
Η πετρελαιοκηλίδα που έχει δημιουργηθεί στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά του Ομάν καλύπτει περίπου 390 τετραγωνικά χιλιόμετρα, σύμφωνα με την Αρχή Περιβάλλοντος της χώρας, προκαλώντας έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα.
Σύμφωνα με το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, η διαρροή προέρχεται από το δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi, μήκους 274 μέτρων, το οποίο αντιμετώπισε προβλήματα στις 8 Ιουνίου ανοιχτά της Υεμένης. Σύμφωνα με αρχικές εκτιμήσεις πηγών που ασχολούνται με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, ενδέχεται να σημειώθηκε έκρηξη στο πλοίο. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για πιθανή επίθεση.
Το δεξαμενόπλοιο είχε φορτωθεί με σχεδόν ένα εκατομμύριο βαρέλια ρωσικού αργού πετρελαίου στο ρωσικό λιμάνι Νοβοροσίσκ, στη Μαύρη Θάλασσα, τον Απρίλιο. Στα τέλη Μαΐου πέρασε από τη Διώρυγα του Σουέζ, ακολουθώντας πορεία προς την Ασία.
Η κυβέρνηση του Ομάν ανακοίνωσε για πρώτη φορά δημόσια την έκταση της περιβαλλοντικής απειλής και ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια αντιμετώπισης της διαρροής κοντά στα νησιά Χαλανίγιατ, μια περιοχή ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας.
Προστατευόμενη περιοχή με σπάνια θαλάσσια ζωή
Τα νησιά Χαλανίγιατ περιβάλλονται από προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή, η οποία δημιουργήθηκε με βασιλικό διάταγμα του σουλτάνου Χάιθαμ μπιν Ταρίκ.
Η περιοχή φιλοξενεί σημαντικά είδη άγριας ζωής, μεταξύ των οποίων φάλαινες-καμπούρες της Αραβικής Θάλασσας και κορμοράνους της Σοκότρας.
Σύμφωνα με την Αρχή Περιβάλλοντος του Ομάν, η πετρελαιοκηλίδα εκτείνεται βορειοανατολικά των νησιών και βρίσκεται σε απόσταση περίπου επτά χιλιομέτρων από τις ακτές.
Η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace είχε υπολογίσει, βάσει δορυφορικών εικόνων, ότι η έκταση της πετρελαιοκηλίδας μπορεί να φτάνει ακόμη και τα 600 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Οι αρχές του Ομάν αναφέρουν πάντως ότι προς το παρόν δεν υπάρχει άμεση απειλή για εγκαταστάσεις της περιοχής, μεταξύ των οποίων μονάδες αφαλάτωσης νερού και τουριστικές υποδομές.
Η μεγάλη μάχη πριν το πετρέλαιο φτάσει στην ακτή
Ειδικοί προειδοποιούν ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι να παραμείνει το πετρέλαιο μακριά από τις ρηχές παράκτιες ζώνες και τις ακτές.
Για μια πετρελαιοκηλίδα τέτοιου μεγέθους απαιτείται συνδυασμός επιχειρήσεων, όπως η χρήση ειδικών χημικών διασκορπιστικών ουσιών από αεροσκάφη, αλλά και πλωτών φραγμάτων και εξοπλισμού συλλογής του πετρελαίου.
Όπως εξηγούν ειδικοί, όσο η πετρελαιοκηλίδα παραμένει στην ανοιχτή θάλασσα, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι μικρότερες σε σχέση με το ενδεχόμενο να φτάσει σε ρηχά νερά και τελικά στην ακτογραμμή.
Ο κίνδυνος αφορά ιδιαίτερα κοράλλια, ψάρια, θαλασσοπούλια και άλλα είδη της θαλάσσιας πανίδας. Σε μια μεγάλη πετρελαιοκηλίδα, μέρος του πετρελαίου μπορεί να παραμείνει στο περιβάλλον για χρόνια.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η καταστροφή του Exxon Valdez στην Αλάσκα το 1989, όταν τεράστιες ποσότητες πετρελαίου διέρρευσαν στη θάλασσα. Ακόμη και χρόνια αργότερα, κατάλοιπα του πετρελαίου εξακολουθούσαν να εντοπίζονται στην περιοχή.
Το δεξαμενόπλοιο του «σκιώδους στόλου»
Το Caroline Bezengi παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και λόγω της προέλευσής του, σύμφωνα με το Reuters.
Το πλοίο, που ναυπηγήθηκε το 2001, ανήκει στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο», έναν όρο που χρησιμοποιείται για παλαιότερα δεξαμενόπλοια τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, συχνά χωρίς ασφαλιστική κάλυψη από δυτικές εταιρείες και με σημαίες διαφορετικών χωρών.
Στόχος τέτοιων πρακτικών είναι, μεταξύ άλλων, να αποκρύπτεται η πραγματική ιδιοκτησία ή να παρακάμπτονται περιορισμοί που έχουν επιβληθεί στη διακίνηση ρωσικού πετρελαίου.
Το Caroline Bezengi εμφανιζόταν σε ναυτιλιακές βάσεις δεδομένων να φέρει σημαία Καμερούν, όμως τον Ιούνιο διαγράφηκε μαζί με άλλα 38 πλοία από το νηολόγιο του Καμερούν.
Το δεξαμενόπλοιο βρίσκεται επίσης υπό κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ουκρανίας, της Βρετανίας, του Καναδά και της Ελβετίας.