Εχετε γυρίσει 28 πόλεις σε έναν χρόνο με τους Magic de Spell. Είχατε να το κάνετε πόσο καιρό;
Από το 2003. Και χάρηκα γιατί ήθελα να το κάνω πάλι.
Πείτε κάτι για αυτή τη γύρα. Τι σας έκανε εντύπωση;
Κατ’ αρχάς δεν είναι πια τόσο εύκολο. Δηλαδή, για να το κάνουμε αυτό, κλείναμε τις πόλεις πέντε πέντε ή τρεις τρεις.
Γιατί;
Για να αντεπεξέλθουμε στο κόστος. Δεν συμφέρει να γυρίζεις πίσω. Το άλλο που παρατηρώ είναι ότι ο κόσμος εκεί πλέον δεν πάνε τόσο συχνά σε συγκροτήματα, αλλά κάνουν τρομερή ατμόσφαιρα.
Σας αντιμετωπίζουν σαν μια ανάμνηση;
Οι μεγαλύτερες ηλικίες. Τα τελευταία όμως χρόνια βλέπουμε πολλά νέα παιδιά. Και στην Αθήνα αλλά και στις πιο απομακρυσμένες πόλεις, θεωρούμε ότι ίσως προσπαθούν να βρουν μια αλήθεια, για να ξεκινήσουν, και την ψάχνουν λίγο πιο πίσω· στα νοήματα της ελληνικής ροκ σκηνής.
Πώς σας έχουν βρει;
Την προσέλευση των νεαρών την παρατήρησα για πρώτη φορά, όταν το 2018 συμπράξαμε στο Κύτταρο μαζί με τα Υπόγεια Ρεύματα και τον Μητσοτάκη από τους Ενδελέχεια. Κάποιοι μας λένε ότι έψαξαν τη δισκοθήκη του πατέρα τους. Εγώ βέβαια στην εποχή μου δεν το έκανα· δηλαδή υπήρχε το χάσμα των γενιών σε πιο μεγάλη έκταση από σήμερα. Επίσης έχουμε φτάσει σε καταστάσεις ακόμα πιο χαριτωμένες…
Πείτε!
Μας έστειλε στο Messenger της μπάντας μία μάνα αν μπορεί η κόρη της να έρθει στο Κύτταρο να μας ακούσει. Είναι… 8 ετών. Και μας λέει: «Οχι μόνο θέλει να σας ακούσει, αλλά σας στέλνει και κάτι για να σας δελεάσει μήπως μεσολαβήσετε να μπει μέσα». Και αυτό που μας έστειλε, ήταν η μικρούλα με ένα τσέλο να παίζει και να τραγουδάει το «Εμένα οι φίλοι μου» και ταυτόχρονα να έχει φτιάξει ζωγραφιές γύρω με την Παλαιστίνη. Για μας είναι δώρο.
Τι σημαίνει 45 χρόνια; Εσείς τώρα είστε ο πιο παλιός…
Είμαι ο πιο παλιός. Το 1979 η πρώτη πρόβα. Πρώτη εμφάνιση το 1980 στο Tiffany’s στην Πλάκα του Γιώργου Λοΐζου. Πήγαινα σε αυτό το μαγαζί από το 1976-77, για να ακούω άλλες μπάντες. Δηλαδή ο ξάδερφός μου – και σημερινός μπασίστας των Magic – Γιώργος Αρχοντάκης έπαιζε το 1978 στους Breakdown. Η Πλάκα τότε ήταν για μένα σαν ένα παραμύθι. Κάποια στιγμή, όταν θεωρήσαμε ότι είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ένα μικρό σετ, μίλησα στον ιδιοκτήτη.
Και παίζατε αγγλόφωνο.
Για δύο – τρία χρόνια και μετά παίξαμε κάτι που ίσως σήμερα ονομάζεται Dark Wave.
Οπότε 45 χρόνια από τότε. Και με καινούργιο τραγούδι. Το Σπουργίτι.
Αυτό το τραγούδι, θα το παίξουμε για πρώτη φορά στο Κύτταρο. Θέλαμε να κάνουμε ένα κομμάτι για τα 45 χρόνια· με βασικό νόημα να μη φοβόμαστε απέναντι στον κάθε ισχυρό ο οποίος επιβάλλει τη θέλησή του. Θέλουμε να περνάμε κι ένα αντιπολεμικό μήνυμα.
Και λόγω του «Διακοπές στο Σαράγεβο» είχατε μια πλευρά και πολιτικού στίχου.
Μας ενδιαφέρει πάντα. Πρώτη μας απόπειρα ήταν το Σαράγεβο το 1993, το οποίο ήταν στον ίδιο δίσκο με τη διασκευή στον «Μαθητή» του Ζαμπέτα.
Διάβασα ότι το έχετε γράψει παλιότερα ως «Φώναξε» με άλλο γκρουπ, δικό σας, που λεγόταν «Τα Παιδιά του Ηλιου», στο τέλος της δεκαετίας ’80.
Αυτό λοιπόν σαν μουσική, αλλά και σαν στίχος, άρεσε στους Magic το 1992-93, και επειδή τότε είχε αρχίσει ο εμφύλιος στη Γιουγκοσλαβία ήμασταν επηρεασμένοι και είπαμε να βάλουμε το Σαράγεβο σαν πόλη συμβολικά, γιατί αυτό μπορεί να σημαίνει σε κάθε εποχή κάποια άλλη πόλη και κάποια άλλη χώρα. Οταν έγινε ο «Μαθητής» και είχε επιτυχία θέλανε από την εταιρεία να βγάλουμε άλλο ένα κομμάτι, αλλά όχι το Σαράγεβο διότι το θεωρούσαν… ντεμοντέ. Επιμείναμε τότε, μας βοήθησε και ο Ζ.Ζ. Μπαρνέλ – ο μπασίστας των Stranglers και τότε παραγωγός μας. Μεσολάβησε και ο Νίκος Χασίδ, που ήταν στην Ανωση.
Σε 45 χρόνια έχετε ζήσει όλη την πορεία μιας σκηνής.
Πιστεύω ότι παίζοντας, αλλά και πριν σαν οπαδός, το έχω ζήσει όλο. Νιώθω συγκινημένος που θα είναι μαζί μας στο Κύτταρο ο Νίκος Δαπέρης από τους Πελόμα Μποκιού· παίζει και ηλεκτρική κιθάρα στο Σπουργίτι. Προσπαθήσαμε στο Κύτταρο (31 Οκτώβρη) να υπάρχουν καλλιτέχνες από όλες τις δεκαετίες. Από τη δεκαετία του 1970 ο Δαπέρης· από τη δεκαετία του 1980 ο Οδυσσέας Γαλανάκης από τους Απροσάρμοστους. Από τα 90s ο Δημήτρης Καλατζής, πρώην τραγουδιστής των Τσοπάνα Rave· αλλά και η Τζώρτζια· οι Κοινοί Θνητοί, οι Social Waste, η Δανάη Παπουτσή.
Υπήρξε μια έκρηξη το 1990.
Πράγματι. Οχι μόνο εμείς. Τρύπες, Ξύλινα Σπαθιά, Λευκή Συμφωνία, Μωρά στη Φωτιά. Μετά έρχονται τα Υπόγεια Ρεύματα, οι Ενδελέχεια. Δεν νομίζω ότι υπήρχαν παιδιά από τα γυμνάσια, που να μην ήταν σε συναυλία.
Μετά στην αμέσως επόμενη περίοδο βέβαια, δισκογραφήσανε πολλά συγκροτήματα· και αυτό γνώρισε μια κάμψη. Ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μετά φτάσαμε στο τέλος της δεκαετίας με τα Μνημόνια, όπου το πράγμα πήγε ακόμα πιο άσχημα.
Αλλάζει και ο ήχος εκεί;
Οι περισσότεροι διοργανωτές στα μαγαζιά θέλανε κάτι ολιγομελές. Δηλαδή δεν ήταν εποχή των γκρουπ – μια ακουστική κιθάρα και μια φωνή. Και φτάσαμε στο σήμερα που νομίζω ότι είμαστε σε μια καλή φάση.
Το Κύτταρο επίσης έχει ενδιαφέρον.
Ενα live δικό μας ή των άλλων γκρουπ θα είναι ή sold out ή σχεδόν. Και η μελοποίηση της Γώγου ήταν σημαντικό σημείο για μας. Το βλέπουμε στις συναυλίες.
Πώς φτάσατε στην ποίησή της;
Κάποιοι από εμάς διαβάζαμε Γώγου. Μου έκανε τρομερή εντύπωση, ειδικά το Τρία Κλικ Αριστερά. Το θεωρούσα ένα αριστούργημα γιατί κρύβει μέσα επανάσταση, ρομαντισμό και ευαισθησία. Την ιδέα να μελοποιήσουμε Γώγου την είχε ο Γιώργος ο Ψωμόπουλος, ο μάνατζέρ μας, που έχει φύγει πια.
Το «Εμένα οι φίλοι μου» γιατί επέδρασε έτσι;
Δύο οι λόγοι: ο ένας ότι οι πιτσιρικάδες της εποχής εκείνης, το 1998, στα σχολεία, είχαν ανακαλύψει τη Γώγου, και μάλιστα μας φέρναν και υπογράφαμε πάνω σε βιβλία της. Δεύτερον: Το «Εμένα οι φίλοι μου και εμένα οι φίλες μου» λειτούργησε με διάφορους τρόπους. Δηλαδή εμείς βλέπαμε τη στιγμή του ρεφρέν πώς άλλαζε το κοινό. Αγόρια και κορίτσια αγκαλιά να αισθάνονται ότι είναι με τους φίλους τους.
Σήμερα με την ψηφιακότητα και το AI, υπάρχει χώρος για τη μουσική;
Ενώ είχαμε στην κάθε χώρα πεντέξι εταιρείες – τις οποίες μάλιστα όταν ήμασταν και σε underground κατάσταση σαν μπάντα τις βρίζαμε – περάσαμε σε τρεις ή τέσσερις πλατφόρμες σε όλο τον πλανήτη και αυτές να ελέγχουν μονοπωλιακά τη μουσική.
Αισθάνομαι και μια ανασφάλεια ότι μια μέρα θα πέσει η πλατφόρμα και θα χαθούν όλα. Αν περάσουμε στο AI αφαιρούνται ελευθερίες. Αυτό που δεν μπορεί να κάνει είναι ότι δεν μπορεί να φέρει το καινούργιο.
Τα μέλη της σημερινής μπάντας;
Δυστυχώς έχουμε χάσει κάποια μέλη. Εχουν φύγει απ’ τη ζωή ο Νίκος ο Μαϊντάς, ο Νίκος ο Βοσδογάνης, ο Τάσος ο Νισσόπουλος και ο Δημήτρης ο Καρασταμάτης. Τα σημερινά μέλη είναι ο Γιώργος Αρχοντάκης, ο Δημήτρης Μποτής, ο Μιχάλης Σκαράκης και ο Μαρίνος Σοφίου.