Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δύο εκ των μεγαλύτερων Big Tech, της Microsoft και της Meta, που αναμενόταν να γίνει μετά τα μεσάνυχτα και τη λήξη της χθεσινής συνεδρίασης στη Wall Street, επιφύλασσε δύο σενάρια για την επόμενη ημέρα: Το ένα, στην περίπτωση που απογοητεύσουν, είναι η επιτάχυνση του «ξεπουλήματος» των μετοχών του κλάδου που έχει ξεκινήσει διεθνώς. Το δεύτερο, εφόσον είναι τα αναμενόμενα ή καλύτερα, θα βάλει φρένο στην πτώση, χωρίς μάλιστα να αποκλείεται και μια μερική ανάκαμψη.
Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι πως αν επαληθευτεί το δεύτερο σενάριο, αυτό θα έχει τον χαρακτήρα του προσωρινού. Η αιτία δεν είναι άλλη από το γεγονός ότι, όπως συμφωνούν σχεδόν όλοι οι ειδικοί, η «φούσκα» της τεχνητής νοημοσύνης έχει μεγαλώσει πλέον τόσο πολύ, ώστε τείνει να φτάσει – αν δεν έχει ήδη φτάσει – στα όριά της.
Κι αυτό είναι κάτι που, όπως αποδεικνύει η ιστορική εμπειρία και κυρίως το «κραχ» των αποκαλούμενων «dot.com» (οι νέοι όμιλοι που όφειλαν την ανάπτυξή τους στην αλματώδη διάδοση του Διαδικτύου), στην αυγή της τρίτης χιλιετίας, θα επιφέρει εξαιρετικά επώδυνες επιπτώσεις. Οχι μόνο για τους ομίλους που δεν ικανοποίησαν τις προσδοκίες των επενδυτών, αλλά συνολικά για τη διεθνή οικονομία, δεδομένης της ασύλληπτης κεφαλαιοποίησης και του ρόλου που έχουν φτάσει να διαδραματίζουν.
Οι ειδικοί προειδοποιούν
«Η έκταση που έχουν λάβει οι επενδύσεις στον κλάδο της ΑΙ είναι τέτοια ώστε να καθιστά την έκθεση της οικονομίας και συνολικά της κεφαλαιαγοράς σε μια διόρθωση που να είναι σημαντική», σημειώνει χαρακτηριστικά η Fitch στην έκθεση του τρίτου τριμήνου αναφορικά με τους υφιστάμενους κινδύνους (Global Risk Outlook). Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης τονίζει, παράλληλα, ότι «η έκταση της διασύνδεσης των κεφαλαιαγορών και των οικονομιών με την ΑΙ έχουν καταστήσει ευάλωτο το πιστωτικό σύστημα».
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινήθηκε και ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (FSB), σε συνέντευξη που παραχώρησε στο «Politico» αυτή την εβδομάδα. «Ενα από τα ζητήματα με το οποίο βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπο το χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι κατά πόσο συμβατές είναι οι αποτιμήσεις των περιουσιακών στοιχείων», είπε ο Τζον Σίντλερ, για να συμπληρώσει: «Γνωρίζουμε, από την περίοδο του dot.com, ότι αυτές οι αποτιμήσεις – ιδιαιτέρως πρόθυμες να ακολουθήσουν την εξέλιξη της τεχνολογίας, της πιο πρόσφατης αγαπημένης των αγορών – οδήγησαν σε κάποιου είδους υπέρμετρη ευφορία. Το είδαμε και στη φούσκα των ενυπόθηκων δανείων, πριν από τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση. Ισως το βλέπουμε και τώρα».
«Τα προγνωστικά της Wall Street για τις Big Tech απαιτούν μια γενναιόδωρη δόση πίστης, ότι τα μεγαθήρια της ΑΙ θα καταφέρουν να αυξήσουν τα έσοδά τους πολύ ταχύτερα από το λειτουργικό κόστος για τις επιχειρήσεις τους. Η αλήθεια είναι ότι ορισμένοι από τους αριθμούς μοιάζουν πολύ καλοί για να είναι αληθινοί», διαπιστώνει από την πλευρά της, με έκδηλη επιφυλακτικότητα και ανησυχία, ανάλυση που δημοσιεύτηκε στη «Wall Street Journal».
«Οι ανησυχίες, αναφορικά με τις αβεβαιότητες σε επίπεδο χρηματοδότησης, τις αυξήσεις των κεφαλαιουχικών δαπανών και τη ρευστότητα για τις Big Tech, έχουν βρεθεί πλέον στο επίκεντρο», σχολίασε στους «Financial Times» ο επικεφαλής του τομέα στρατηγικού σχεδιασμού της Barclays για τις μετοχές. «Η αγορά ανησυχεί για τον περαιτέρω δανεισμό, την περαιτέρω αύξηση των κεφαλαιουχικών δαπανών και το πόσο βιώσιμα είναι όλα αυτά», συμφώνησε, μιλώντας στο ίδιο μέσο, η Μαρίγια Βεϊτμάνε, επικεφαλής χρηματιστηριακών ερευνών στην State Street – διαπιστώνοντας, παράλληλα, ότι «ενισχύονται οι συνθήκες μιας αρνητικής συγκυρίας».
Απληστία και τιμωρία
Αποκαλυπτική της κατάστασης που επικρατεί στις χρηματιστηριακές αγορές αυτή την περίοδο – ή, για την ακρίβεια, της παράνοιας – είναι η περίπτωση της SK Hynix. Πρόκειται για μια νοτιοκορεάτικη εταιρεία κατασκευής προηγμένων ημιαγωγών (μικροτσίπ κ.λπ.), που θεωρητικά θα έπρεπε να εντυπωσιάσει με τις επιδόσεις που σημείωσε κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους: 557% αύξηση του λειτουργικού κέρδους σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025 και αύξηση του περιθωρίου κέρδους από το 41% στο 76%.
Οι επενδυτές είχαν, όμως, διαφορετική άποψη, καθώς περίμεναν πολύ περισσότερα, βασισμένοι στις εκτιμήσεις των ειδικών αναλυτών. Ετσι, όταν έγιναν γνωστά τα αποτελέσματα, την Τρίτη, έσπευσαν να την τιμωρήσουν, με αποτέλεσμα η μετοχή της να φτάσει να υποχωρεί μέχρι και κατά 20% στη διάρκεια της συνεδρίασης, για να κλείσει τελικά με απώλειες της τάξης του 10%.
Ολα αυτά, μάλιστα, συμβαίνουν σε μια στιγμή που, σύμφωνα τουλάχιστον με τον «Economist» (και όχι μόνο φυσικά), «δεν έχουμε δει τίποτα ακόμη», καθώς η αύξηση που καταγράφεται στις κεφαλαιουχικές δαπάνες στον συγκεκριμένο κλάδο «μετατρέπεται ταχέως στη μεγαλύτερη επενδυτική έκρηξη στην ιστορία του καπιταλισμού». Και, σαν να μην έφτανε αυτό, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και εντάσεις δημιουργούν ακόμη πιο πρόσφορο έδαφος για αναταράξεις.
«Η αγορά των ημιαγωγών έχει τρέξει πολύ γρήγορα και έχει φτάσει πολύ μακριά. Οι άνθρωποι είχαν απλώς τυφλωθεί και πίστευαν ότι αυτό θα συνεχιζόταν για πάντα», είπε στους «FT» ο Σονγκ Ζε, του τμήματος διαχείρισης κεφαλαίων της BNP Paribas. Αραγε, τα λόγια του δεν θυμίζουν στους παλιότερους τη χρηματιστηριακή φρενίτιδα που επικρατούσε σε όλο τον κόσμο, μαζί και στην Ελλάδα, λίγο πριν σκάσει η φούσκα των dot.com;
Δούρειος ίππος η Κίνα
Ο εντεινόμενος ανταγωνισμός από την Κίνα έχει επιδεινώσει την εικόνα στην αγορά, καθώς οι εταιρείες της έχουν αποδείξει ότι είναι σε θέση να κατασκευάσουν εξίσου αποτελεσματικά και σαφώς φθηνότερα μοντέλα που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, διαθέτοντας παράλληλα ανοιχτό κώδικα. Οπως διαπιστώνουν αρκετοί ειδικοί, αν και οι Αμερικανοί ξεκίνησαν πρώτοι και διαθέτουν τεχνολογικό προβάδισμα, το Πεκίνο έχει ακολουθήσει μια ιδιαιτέρως έξυπνη τακτική στο συγκεκριμένο θέμα. Δεν λείπουν και εκείνοι που παραπέμπουν σε έναν αρχαίο κινεζικό μύθο, ο οποίος θέλει τρεις συνηθισμένους ανθρώπους να συνδυάζουν την εξυπνάδα τους για να αντισταθμίσουν αυτήν μιας ιδιοφυΐας – πιστεύοντας ότι αυτή η μέθοδος αποτελεί και τη «μυστική συνταγή» για τις εταιρείες στον κλάδο της ΑΙ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τη Δευτέρα, η κινεζική CXMT – η τέταρτη μεγαλύτερη κατασκευάστρια καρτών μνήμης παγκοσμίως – πραγματοποίησε μια εντυπωσιακή πρεμιέρα στο χρηματιστήριο της Σαγκάης, αντλώντας 8,5 δισ. δολάρια. Λίγες ημέρες νωρίτερα, ήταν η Moonshot που παρουσίασε το μεγαλύτερο παγκοσμίως μοντέλο ΑΙ ανοιχτού κώδικα, σπέρνοντας ανησυχία και προβληματισμό στην απέναντι όχθη του Ειρηνικού. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, αυτές οι δύο εξελίξεις να αποτέλεσαν και τον καταλύτη που πυροδότησε το κύμα πωλήσεων στη Wall Street και την Ασία.