Ο «γρίφος» των 3/5 της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής, η οποία είναι επιφορτισμένη με την επιλογή των μελών των συνταγματικά κατοχυρωμένων Ανεξάρτητων Αρχών, ρίχνει τη σκιά του πάνω στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Η μη εκλογή της Ελενας Ακρίτα στη θέση της έβδομης αντιπροέδρου εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ, αφήνει τη θέση αυτή οριστικά κενή, όπως είχε γίνει το 2023 με τη μη εκλογή αντιπροέδρων εκ μέρους της Πλεύσης Ελευθερίας, της Νίκης και των «Σπαρτιατών». Κάτι που μειώνει κατά έναν τον αριθμό των μελών της μειοψηφίας που συμμετέχουν στη Διάσκεψη των Προέδρων (οι αντιπρόεδροι συμμετέχουν αυτοδικαίως) και άρα επηρεάζει τους συσχετισμούς για τη διαμόρφωση των 3/5 υπέρ της πλειοψηφίας.
Κερδισμένη η «γαλάζια» πλειοψηφία…
Αν και οι αριθμητικές ισορροπίες που διαμορφώνονται δεν αλλάζουν σε σχέση με το 2023, όταν η ΝΔ προέβη σε θεσμικές αλχημείες και δημιουργική λογιστική προκειμένου να προχωρήσει, με την «ευγενική χορηγία» της Ελληνικής Λύσης του Κυριάκου Βελόπουλου, στην επιλογή μελών της ΑΔΑΕ και του ΕΣΡ όχι με 3/5 που προβλέπει το Σύνταγμα αλλά με… 2,9/5, ωστόσο η «γαλάζια» πλειοψηφία είναι κερδισμένη. Οι συσχετισμοί στο 27μελές συλλογικό θεσμικό όργανο της Βουλής είναι: 15 ΝΔ, 3 ΠΑΣΟΚ, 1 ΣΥΡΙΖΑ, 2 ΚΚΕ, 2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ, 1 ΝΙΚΗ, 2 ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, 1 ανεξάρτητος (εκλέγεται από τους 53 ανεξάρτητους η πλειοψηφία των οποίων προέρχεται από τα «κομμάτια και θρύψαλα» του ΣΥΡΙΖΑ, οπότε πιθανολογείται ότι θα αναδείξουν κάποιον αριστερό εκπρόσωπο – τώρα εκπροσωπούνται από τον Παύλο Σαράκη).
Τα 3/5 που απαιτούνται για τη λήψη απόφασης για τις Ανεξάρτητες Αρχές, αντιστοιχούν σε 16,2, δηλαδή σε 17 στους 27, αν και σύμφωνα με το προηγούμενο του Σεπτεμβρίου 2023 με τη σφραγίδα του τότε προέδρου της Βουλής Κώστα Τασούλα, το 16,2 στρογγυλοποιήθηκε προς τα κάτω και όχι προς τα πάνω, όπως φώναζαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης αλλά και ο ΔΣΑ, προκειμένου να αντικατασταθούν τα μέλη της ΑΔΑΕ και του ΕΣΡ κατά πώς επιθυμούσε η πλειοψηφία. Για το ΠΑΣΟΚ αλλά και την ελάσσονα αντιπολίτευση η απόφαση της πλειοψηφίας να μη στηρίξει την Ακρίτα, κατά παράβαση της θεσμικής τάξης που θέλει διακομματικό το προεδρείο της Βουλής, οδηγεί σε αλλοίωση των συσχετισμών στη Διάσκεψη των Προέδρων, η οποία έχει μπροστά της να επιλέξει τις ηγεσίες της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, της Αρχής Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών και του Συνηγόρου του Πολίτη.
Το ΣτΕ και η παράβαση του Συντάγματος το 2023
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα για τη ΝΔ, καθώς το Δ’ Τμήμα του ΣτΕ έχει κρίνει (η οριστική κρίση παραπέμπεται στην Ολομέλεια του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου) ότι για να μπορεί ένα συλλογικό όργανο να εκδίδει αρμοδίως πράξεις, πρέπει να έχει νόμιμη σύνθεση και ότι η φύση της αρμοδιότητας της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής κατά την επιλογή των μελών των Ανεξάρτητων Αρχών δεν συνδέεται με άσκηση νομοθετικής αρμοδιότητας, ούτε αποτελεί απλώς κοινοβουλευτικό έλεγχο ή εσωτερική οργάνωση των εργασιών της Βουλής (interna corporis), αλλά συνιστά συνταγματικά προβλεπόμενη συμμετοχή σε διαδικασία που καταλήγει στην έκδοση εκτελεστής ατομικής διοικητικής πράξης, ενώ αναφορικά με τον υπολογισμό της αυξημένης πλειοψηφίας του άρθρου 101Α παρ. 2 του Συντάγματος, το Δ΄ Τμήμα έχει κρίνει (μη οριστικά και με μειοψηφία), ότι η συνταγματικά απαιτούμενη πλειοψηφία δεν μπορεί να υπολείπεται ούτε κατ’ ελάχιστον των 3/5 του συνόλου των μελών της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής. Συνεπώς, όταν από τον υπολογισμό του ποσοστού προκύπτει κλασματικός αριθμός, η απαιτούμενη πλειοψηφία πρέπει να αντιστοιχεί στον αμέσως μεγαλύτερο ακέραιο, ανεξάρτητα από το μέγεθος του κλάσματος, άρα 17, κάτι που σημαίνει ότι η απόφαση του 2023 ελήφθη κατά παράβαση του Συντάγματος.