Ποια είναι η καλύτερη χώρα για να ζήσει κάποιος τα χρόνια της σύνταξής του; Και πόσο καλά προετοιμασμένη είναι η Ελλάδα για την εποχή μετά την εργασία;
Η απάντηση προκύπτει από τον ετήσιο Global Retirement Index της Natixis Investment Managers, ο οποίος εξετάζει πόσο ασφαλείς είναι οι συνθήκες συνταξιοδότησης σε διάφορες χώρες του κόσμου.
Στην κορυφή της φετινής κατάταξης βρίσκεται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά η Νορβηγία, ενώ στη δεύτερη θέση ακολουθεί η Ιρλανδία. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 36η θέση, με συνολική βαθμολογία 52%.
Ο δείκτης δεν εξετάζει μόνο το ύψος των συντάξεων. Αξιολογεί συνολικά τις συνθήκες που θα αντιμετωπίσει κάποιος όταν σταματήσει να εργάζεται. Μεταξύ άλλων, εξετάζει την οικονομική κατάσταση των συνταξιούχων, την ευημερία, την υγεία και την ποιότητα ζωής.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, η βαθμολογία διαμορφώθηκε στο 50% για την οικονομική κατάσταση κατά τη συνταξιοδότηση, στο 38% για την ευημερία, στο 71% για την υγεία και στο 56% για την ποιότητα ζωής.
Γιατί πιέζονται οι συντάξεις
Το πρόβλημα που καταγράφεται διεθνώς είναι κοινό για πολλές χώρες: οι άνθρωποι ζουν περισσότερα χρόνια, ενώ την ίδια στιγμή μειώνεται ο αριθμός των εργαζομένων σε σχέση με τον αριθμό των συνταξιούχων.
Αυτό σημαίνει ότι τα συνταξιοδοτικά συστήματα καλούνται να πληρώνουν συντάξεις για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ η βάση των εργαζομένων που τα χρηματοδοτούν περιορίζεται.
Στην εξίσωση προστίθεται και το αυξημένο κόστος ζωής. Ο πληθωρισμός μειώνει τα χρήματα που περισσεύουν από τα νοικοκυριά για αποταμίευση, ενώ το υψηλό δημόσιο χρέος περιορίζει τα περιθώρια των κυβερνήσεων να αυξήσουν τη στήριξη προς τους συνταξιούχους.
Η Natixis επισημαίνει ότι τα προβλήματα αυτά γίνονται ακόμη μεγαλύτερα επειδή πολλά συνταξιοδοτικά συστήματα σχεδιάστηκαν πριν από δεκαετίες, όταν οι συνθήκες στην αγορά εργασίας και το προσδόκιμο ζωής ήταν διαφορετικά.
Σήμερα οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και, σε πολλές περιπτώσεις, χρειάζεται να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη χρηματοδότηση της συνταξιοδότησής τους.
Ποιοι υποχώρησαν
Η φετινή κατάταξη δείχνει αλλαγές και μεταξύ των χωρών που βρίσκονται ψηλά στη λίστα.
Η Ισλανδία υποχώρησε πέντε θέσεις, καταλαμβάνοντας την ένατη θέση, ενώ οι ΗΠΑ έχασαν τρεις θέσεις και βρέθηκαν στην 24η.
Για τις ΗΠΑ, η καλή επίδοση στην ποιότητα ζωής δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει τη χαμηλότερη βαθμολογία στον τομέα της οικονομικής ασφάλειας κατά τη συνταξιοδότηση. Η γήρανση του πληθυσμού και το υψηλό δημόσιο χρέος αποτελούν παράγοντες που επιβαρύνουν την εικόνα.
Η ανησυχία για το μέλλον
Η αβεβαιότητα για το αν οι αποταμιεύσεις θα επαρκέσουν για τα χρόνια της σύνταξης είναι πλέον έντονη. Σύμφωνα με την έρευνα, το 43% των ιδιωτών επενδυτών παγκοσμίως θεωρεί ότι θα χρειαστεί «θαύμα» για να εξασφαλίσει οικονομική ασφάλεια στη συνταξιοδότηση. Μεταξύ των επενδυτών με υψηλή περιουσία, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει περίπου το ένα τρίτο.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τη Natixis, δεν είναι πλέον μόνο η αποταμίευση. Είναι και το πώς αυτά τα χρήματα θα διατηρήσουν την αξία τους τα επόμενα χρόνια.
Όπως επισημαίνει ο Ντέιβιντ Γκούντσελ, εκτελεστικός διευθυντής του Natixis Center for Investor Insight, οι πολίτες χρειάζονται συνταξιοδοτικά προγράμματα που μπορούν να αντιμετωπίσουν τις απώλειες που προκαλεί ο πληθωρισμός.
Με άλλα λόγια, η πρόκληση για τη νέα γενιά συνταξιούχων δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα έχουν στην άκρη, αλλά και πόσο θα μπορούν να αγοράζουν αυτά τα χρήματα όταν έρθει η ώρα της σύνταξης.