Στην πρώτη θέση στην ΕΕ βρίσκονται οι Ελληνες αναφορικά με στρες, άγχος ή κατάθλιψη που προκλήθηκε ή επιδεινώθηκε από την εργασία τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας OSH Pulse 2025, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), το 49% των ερωτηθέντων στη χώρα μας δήλωσε ότι τους τελευταίους 12 μήνες αντιμετώπισε σχετικά συμπτώματα, ενώ ο μέσος όρος στην Ενωση είναι το 29%.
Τις στατιστικές ανέδειξε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10/10), προσθέτοντας ότι περίπου 840.000 άνθρωποι πεθαίνουν σε όλο τον κόσμο από συνθήκες που σχετίζονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην εργασία.
Στην έρευνα συμμετείχαν 25.688 εργαζόμενοι από τα 27 κράτη – μέλη, εκ των οποίων 1.002 από την Ελλάδα. Τα αποτελέσματα βασίζονται στις απαντήσεις των ίδιων των εργαζομένων και όχι σε κλινικές διαγνώσεις ψυχικών διαταραχών.
«Οταν κάποιος εξαντλείται από τη δουλειά του, τείνουμε να αποδίδουμε την εξάντληση στον χαρακτήρα του. Δεν αντέχει την πίεση, λέμε, ή προσπαθεί πολύ και δεν ξεκουράζεται», λέει στα «ΝΕΑ» ο ψυχίατρος ψυχοθεραπευτής Δημήτρης Παπαδημητριάδης.
«Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όμως εντοπίζει την αιτία στον ίδιο τον χώρο εργασίας. Ορίζει την εργασιακή εξουθένωση ως σύνδρομο που προκύπτει από το χρόνιο στρες στη δουλειά, το οποίο δεν έχει αντιμετωπιστεί με επιτυχία, και τη χαρακτηρίζει ως ένα επαγγελματικό φαινόμενο και όχι ως μία ιατρική κατάσταση», προσθέτει.
Δεν είναι, όμως, μόνο αυτό. Στοιχεία της ίδιας έρευνας δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση αναφορικά με πρόσβαση σε συμβουλευτικές υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης στον χώρο εργασίας στην ΕΕ (26%, έναντι 40% του μέσου όρου στην Ε.Ε.) Επιπλέον, 57% των ερωτηθέντων εργαζομένων στη χώρα μας απάντησαν «ναι» στην ερώτηση εάν είναι εκτεθειμένοι σε έντονη πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας, με το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ να είναι 44%, ενώ είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι με βάση στοιχεία της Eurostat για το 2025, η Ελλάδα είχε τη μακρύτερη εβδομάδα εργασίας, με 39,6 ώρες, έναντι 35,9 που ήταν ο μέσος όρος στην Ενωση.
Εξι πεδία
Ο Δ. Παπαδημητριάδης σημειώνει ότι υπάρχουν έξι πεδία της εργασιακής ζωής τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο εξουθένωσης. «Τα δύο πρώτα αφορούν τις ίδιες τις συνθήκες της δουλειάς», λέει. «Για παράδειγμα, ο φόρτος εργασίας που είναι διαρκής χωρίς περιθώριο για ανάπαυση και αποκατάσταση και χωρίς τη δυνατότητα του εργαζόμενου να επηρεάζει τις αποφάσεις που τον αφορούν. Αλλα δύο αφορούν τη μεταχείριση του εργαζόμενου.
Όταν η ανταμοιβή, οικονομική, θεσμική ή κοινωνική, δεν επαρκεί, υποτιμούνται τα αποτελέσματα του κόπου του και ο ίδιος, με συνέπεια το αίσθημα ότι δεν είναι παραγωγικός ή ικανός. Τα δύο τελευταία πεδία αφορούν τις σχέσεις και το νόημα της εργασίας. Η έλλειψη εμπιστοσύνης και στήριξης από συναδέλφους και προϊσταμένους, όπως και οι συγκρούσεις που μένουν άλυτες, αυξάνουν τον κίνδυνο. Γνωρίζουμε σήμερα ότι όταν κάποιος καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια και λαμβάνει ελάχιστα σε επαγγελματική εξέλιξη, αναγνώριση και αμοιβή, η υγεία του επιβαρύνεται με την πάροδο του χρόνου», συμπληρώνει.
Ιστορίες καθημερινού…«burnout»
Στο μεταξύ, σε ελληνικά φόρουμ εργαζόμενοι γράφουν τις προσωπικές τους εμπειρίες με την εργασιακή εξουθένωση και το burnout. «Οσοι λένε ότι το ξεπέρασαν με μία εβδομάδα άδεια ή δύο ρεπό δεν έχουν περάσει burnout. Είναι πολύ δύσκολη φάση που μπορεί να καταστρέψει ολόκληρες καριέρες και συνήθως θέλει ριζικές αλλαγές για να ξεπεραστεί. Tα συμπτώματα μπορεί κανείς να τα δει πιο νωρίς και να ενεργήσει πριν αρχίσει να μισεί τη δουλειά του», γράφει ένας χρήστης του Reddit.
«Το περνάω τους τελευταίους 9 μήνες και θέλω να πάρω τα βουνά. Δεν κοιμάμαι καλά παρά μόνο τα ΣΚ και αισθάνομαι συνέχεια κουρασμένος σωματικά αλλά κυρίως ψυχολογικά. Η ώρα της άδειας πλησιάζει και φοβάμαι ότι όταν ξαναγυρίσω τα πράγματα θα είναι τρισχειρότερα. Ξέρω ότι το μόνο που θα με σώσει είναι να βρω άλλη δουλειά», μεταφέρει ένας άλλος.