Σε κάποιου είδους συμβιβασμό οδηγείται η κρίση στη Γροιλανδία, αφήνοντας ανοιχτό το κρίσιμο ερώτημα του ποιος τελικά κερδίζει περισσότερο από τη νέα ισορροπία στην Αρκτική. Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει τη συμφωνία ως κατοχύρωση «μόνιμου ελέγχου» των ΗΠΑ στην ασφάλεια της στρατηγικής σημασίας περιοχής και ως ανάχωμα απέναντι στη Ρωσία και την Κίνα, ενώ η Κοπεγχάγη και το Νούουκ υπογραμμίζουν ότι η κυριαρχία της Δανίας και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της Γροιλανδίας παραμένουν ακέραια.
Στην πράξη, η Ουάσιγκτον εξασφαλίζει αυξημένο έλεγχο όσον αφορά την παρουσία ξένων δυνάμεων και τις ευαίσθητες επενδύσεις, αλλά δεν πετυχαίνει τους αρχικούς, πολύ ευρύτερους στόχους που είχαν τεθεί στη διάρκεια της κρίσης: ούτε προσάρτηση ούτε αγορά της Γροιλανδίας ούτε, μέχρι στιγμής, μαζική επέκταση των αμερικανικών βάσεων που είχε συζητηθεί. Σύμφωνα με αναλυτές, η συμφωνία κλείνει έναν κύκλο απειλών και πιέσεων, αλλά δεν αποκαθιστά το παλιό status quo: η αμερικανική στρατιωτική παρουσία αναμένεται να ενισχυθεί, ενώ η δυσπιστία παραμένει και η πραγματική έκταση των νέων αμερικανικών δικαιωμάτων θα φανεί πιο καθαρά στο πλήρες κείμενο της συμφωνίας.
Οπως σημειώνει στη γαλλική «Liberation» ο ερευνητής στον τομέα της γεωπολιτικής Μικάα Μπλουζόν-Μερέντ, η συμφωνία αποτελεί πρωτίστως μια «πολιτική επιτυχία» για τη Δανία και τη Γροιλανδία των οποίων η κυριαρχία αναγνωρίζεται από την Ουάσιγκτον χωρίς σημαντικό αντάλλαγμα. «Οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν ούτε να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία, ούτε να την αγοράσουν, ούτε να πολλαπλασιάσουν τις στρατιωτικές τους βάσεις στο έδαφός της. Από τους αρχικούς τους στόχους, πέτυχαν μόνο σε ό,τι αφορά τον έλεγχο των πιθανών ξένων επενδύσεων στη Γροιλανδία», σημειώνει κάνοντας λόγο για μικροπαραχώρηση.
Καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία που πιστώνεται στη Δανία και τη Γροιλανδία είναι ότι κατάφεραν να διατηρήσουν κοινή γραμμή σε όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και επέμειναν στις κόκκινες γραμμές τους, είτε επρόκειτο για την κυριαρχία είτε για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, στις οποίες οι ΗΠΑ απαιτούσαν προνομιακή πρόσβαση.
Οπως υπογραμμίζει ο Μπλουζόν-Μερέντ, αρνήθηκαν την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων σε στρατηγικές τοποθεσίες και την αμερικανική κυριαρχία επί βάσεων. Και είχαν την αμέριστη υποστήριξη των Ευρωπαίων, ιδίως των σκανδιναβικών χωρών, της Γαλλίας και των χωρών της Βαλτικής, καθώς και του Καναδά.
Αναλυτές θεωρούν κρίσιμο αυτό που συμφωνήθηκε και επικοινωνιακά παρουσιάστηκε από τους Αμερικανούς ως νίκη να τηρηθεί χωρίς οι ΗΠΑ να προσπαθήσουν να επωφεληθούν.
Τα 6 βασικά σημεία της συμφωνίας
1. Μόνιμος αμερικανικός ρόλος στην ασφάλεια της Γροιλανδίας
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία παρέχει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο» της ασφάλειας της Γροιλανδίας και τη δυνατότητα να κάνουν ό,τι θεωρούν αναγκαίο για την άμυνα του νησιού και των ΗΠΑ.
2. Ενισχυμένη και διαρκής αμερικανική στρατιωτική παρουσία
Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για σημαντική επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, πέρα από την ήδη υπάρχουσα βάση στο Πιτούφικ. Η Ουάσιγκτον θέλει να διασφαλίσει μακροπρόθεσμη πρόσβαση σε εγκαταστάσεις και στρατηγικές υποδομές του νησιού.
3. Μπλόκο σε Ρωσία και Κίνα
Κεντρική πρόβλεψη – με βάση όσα έχουν γίνει γνωστά – είναι ότι αντίπαλες προς τις ΗΠΑ δυνάμεις δεν θα μπορούν να εγκαταστήσουν στρατιωτικές βάσεις ή να αποκτήσουν στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία. Η ρύθμιση αφορά πρωτίστως Ρωσία και Κίνα.
4. Ελεγχος των «ευαίσθητων» ξένων επενδύσεων
Η συμφωνία προβλέπει μηχανισμούς ώστε η Ρωσία, η Κίνα ή άλλοι αντίπαλοι της Ουάσιγκτον να μην μπορούν να πραγματοποιούν ευαίσθητες επενδύσεις στη Γροιλανδία χωρίς την αμερικανική έγκριση. Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική πρόβλεψη λόγω των στρατηγικών πρώτων υλών και των σπάνιων γαιών του νησιού.
5. Διατήρηση της δανικής κυριαρχίας και της αυτοδιάθεσης της Γροιλανδίας
Η Κοπεγχάγη υπογραμμίζει ότι η συμφωνία αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας, καθώς και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση. Δηλαδή, οι ΗΠΑ δεν αποκτούν κυριαρχία επί της Γροιλανδίας, ούτε το νησί μετατρέπεται σε αμερικανικό έδαφος.
6. Αόριστη διάρκεια – ακόμη και σε περίπτωση μελλοντικής ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η «η ισχύς της συμφωνίας είναι αόριστη» και δεν θα έχει κόστος για την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με αμερικανό αξιωματούχο επίσης θα εξακολουθεί να ισχύει ακόμη και αν η Γροιλανδία γίνει στο μέλλον πλήρως ανεξάρτητο κράτος.