Νέα έρευνα για ενδεχόμενη απάτη με ευρωπαϊκά κονδύλια που διατέθηκαν για τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας έχει ανοίξει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), θέτοντας στο μικροσκόπιο τη διαχείριση χρηματοδοτήσεων για έργα ασφάλειας, σηματοδότησης και επικοινωνιών στη γραμμή Μαδρίτης–Σεβίλλης.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν στην Ισπανία, πρόκειται για τη δεύτερη έρευνα που αφορά ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις της συγκεκριμένης σιδηροδρομικής γραμμής μέσα στο 2026. Η νέα διαδικασία πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Κεντρική Επιχειρησιακή Μονάδα (UCO) της ισπανικής Πολιτοφυλακής, Guardia Civil, στελέχη της οποίας ζήτησαν έγγραφα από τον διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών ADIF, την Κρατική Υπηρεσία Σιδηροδρομικής Ασφάλειας (AESF) και το Ελεγκτικό Συνέδριο της χώρας.
Η έρευνα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Οκτωβρίου κοντά στην Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο, όπου, σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, συρμός υψηλής ταχύτητας της Renfe ενδέχεται να συγκρούστηκε με συρμό της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, προκαλώντας εκτροχιασμό βαγονιών και διακοπή της κυκλοφορίας.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν διερευνά τα αίτια του συγκεκριμένου δυστυχήματος. Αντικείμενο των ερευνών είναι εάν τα κοινοτικά κονδύλια που εγκρίθηκαν για τη βελτίωση της ασφάλειας και τη συντήρηση της υποδομής χρησιμοποιήθηκαν σύμφωνα με τους όρους χρηματοδότησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με ισπανικά δημοσιεύματα, η διαδικασία κινήθηκε αυτεπαγγέλτως, με πρωτοβουλία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και χωρίς να έχει γίνει γνωστή κάποια δημόσια καταγγελία από πολιτικό κόμμα ή άλλο φορέα.
Η EPPO επισημαίνει ότι η επιβεβαίωση της έρευνας γίνεται κατ’ εξαίρεση λόγω του έντονου δημόσιου ενδιαφέροντος και ότι δεν πρόκειται να δημοσιοποιηθούν περισσότερες λεπτομέρειες σε αυτό το στάδιο. Δεν έχουν ανακοινωθεί ονόματα υπόπτων, συγκεκριμένες συμβάσεις ή επιχειρήσεις που ενδέχεται να εμπλέκονται.
Η υπόθεση συνδέεται χρονικά με προηγούμενη έρευνα που, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, είχε αρχίσει τον Μάρτιο για πιθανές παρατυπίες σε ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις έργων κοντά στο Αδαμούθ της Κόρδοβας, όπου είχε σημειωθεί άλλο σοβαρό σιδηροδρομικό δυστύχημα.
Το βασικό ερώτημα των ευρωπαϊκών αρχών είναι εάν τα χρήματα που διατέθηκαν για συγκεκριμένες παρεμβάσεις αξιοποιήθηκαν πράγματι για τον σκοπό που εγκρίθηκαν, εάν τα έργα εκτελέστηκαν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές και εάν τηρήθηκαν οι κανόνες διαχείρισης των ευρωπαϊκών πόρων.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει αρμοδιότητα να διερευνά ποινικά αδικήματα που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως απάτες σε επιχορηγήσεις, υπεξαιρέσεις και παράνομη χρήση κοινοτικών χρηματοδοτήσεων.
Εφόσον διαπιστωθούν σοβαρές παρατυπίες, ενδέχεται να προκύψουν οικονομικές διορθώσεις, απαιτήσεις επιστροφής χρηματοδοτήσεων και ποινικές διαδικασίες κατά των προσώπων που θα θεωρηθούν υπεύθυνα.