«Θα σε δω στα όνειρά μου» λέει το μικρό αγόρι για τον πατέρα του και η φράση που ακούγεται off στην αρχή της ταινίας «Η σκιά του πατέρα μου» (My father’s shadow, Νιγηρία/Αγγλία, Ιρλανδία, 2025), δίνει και τον τόνο της. Είναι άραγε αλήθεια τα όσα βλέπουμε στο υπέροχο αυτό φιλμ που έχει τις ρίζες του στη Νιγηρία και αναφέρεται (και) στη σχετικά πρόσφατη Ιστορία της, ή μήπως αποτελούν τον κόσμο μιας φαντασίας έτσι όπως αναπλάθεται στο μυαλό του παιδιού; Είναι, βεβαίως, και τα δύο.
Αυτή η υπέροχη ταινία, η πρώτη του αγγλονιγηριανού σκηνοθέτη Ακινόλα Ντέιβις Τζούνιορ, αναμειγνύει τη μνήμη και τη φαντασία για να αφηγηθεί την ιστορία ενός πατέρα με τους δύο ανήλικους γιους του, σε ένα σύντομο ταξίδι που θα διαμορφώσει για πάντα την ζωή των παιδιών.
Ενα ταξίδι από την επαρχία στο Λάγος, την εποχή των μεγάλων γεγονότων του 1993 που είχαν τραγικά αποτελέσματα για τον πληθυσμό της Νιγηρίας: Θυμίζουμε ότι στις 12 Ιουνίου εκείνου του έτους και ενώ υποτίθεται ότι διεξάγονταν οι πιο ελεύθερες και δίκαιες προεδρικές εκλογές στη μέχρι τότε Ιστορία της Νιγηρίας, με τον επιχειρηματία Μοσούντ Αμπιό του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος να είναι το φαβορί για τη νίκη, ο τότε στρατιωτικός ηγέτης της χώρας, στρατηγός Ιμπραχίμ Μπαμπανγκιντά ακύρωσε τα αποτελέσματα των εκλογών προτού ανακοινωθούν επίσημα, προκαλώντας έτσι τεράστια πολιτική και κοινωνική κρίση αλλά και πολλά θύματα. Το πολιτικό αυτό γεγονός εμπεριέχεται μεν στην ταινία αλλά σε δεύτερο πλάνο.
Προτεραιότητα του Ντέιβις είναι η σχέση πατέρα – γιων και αυτή θα αναπτυχθεί σταδιακά κατά τη διάρκεια ενός road trip (με τα πόδια, με λεωφορεία και οτοστόπ) που κυριολεκτικά σε σκλαβώνει, για να σου φέρει, στο τέλος λίγο δάκρυ στα μάτια. Ερμηνείες καταπληκτικές (ιδίως του πατέρα που υποδύεται ο βρετανονιγηριανός ηθοποιός Σόπε Ντρίσου), άρτια πλανοθεσία και φωτογραφία και πάνω απ’ όλα ψυχή. Μια πραγματική έκπληξη, που δικαίως διακρίθηκε στο Φεστιβάλ των Καννών και τα BAFTA. Mην τη χάσετε!
Θρύλος της γαλλικής αντίστασης
Αξιοπερίεργη σύμπτωση ή όχι, την εποχή που τα φαινόμενα ακραίας βίας, αποτέλεσμα του τεράστιου κύματος μαθητικών και φοιτητικών κινητοποιήσεων, έχουν γονατίσει τη Γαλλία, η ίδια χώρα παρουσιάζει ταινίες για την… αντίσταση παρελθόντων ετών που έχουν σημαδέψει θετικά την Ιστορία της.
Βεβαίως, αυτές οι ταινίες, το δίπτυχο για τον Σαρλ ντε Γκωλ που ήδη είδαμε και στην Ελλάδα, η τελευταία εκδοχή των «Αθλίων», όπως και η ταινία «Μουλέν: Ο αντιστασιακός» (Moulin, Γαλλία, 2026) του Λάζλο Νέμες που προβάλλεται από σήμερα εδώ, γυρίστηκαν πολύ πριν από τα γεγονότα.
Να, όμως, που με τον τρόπο τους αποκτούν ανατριχιαστική επικαιρότητα. Ο Ζαν Μουλέν τον οποίο υποδύεται με ζήλο ο Ζιλ Λελούς υπήρξε ένας θρύλος της γαλλικής αντίστασης. «Ντεγκωλικός» μέχρι το κόκαλο, πραγματικός αγωνιστής και άκαμπτος στις αποφάσεις του, ο Μουλέν συνελήφθη τελικά από την Γκεστάπο στη Λιόν το 1943 και ήρθε tet-a-tet με τον «χασάπη της Λιόν», τον γερμανό διοικητή της, Κλάους Μπάρμπι (Λαρς Αϊντινγκερ). Ο ούγγρος Νέμες έχει ήδη κερδίσει τα εύσημα αφού η πρώτη ταινία του, «Ο γιος του Σαούλ» είναι ένα από τα σημαντικότερα φιλμ για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων που έχουν γυριστεί ποτέ (αν όχι το σημαντικότερο).
Αυτή η «επιστροφή» του στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσω ενός διαφορετικού βεβαίως ζητήματος, διακρίνεται από την «ανάγκη» του (ίσως) να ακολουθήσει τα χνάρια μιας πιο «συμβατικής», καθαρής κινηματογραφικής αφήγησης, στο μοντέλο της μεγάλης, λαμπρής παραγωγής απευθυνόμενης στο ευρύ κοινό. Τα καταφέρνει μια χαρά, απλώς αυτή η «ανάγκη» του φαίνεται. Βεβαίως, το σκηνοθετικό ύφος του «Μουλέν» έχει τη ρετρό ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζει όλες τις ταινίες του Νέμες και εδώ νιώθεις ότι ο σκηνοθέτης έχει στο μυαλό του τις θαυμάσιες εκείνες ταινίες για τη γαλλική αντίσταση, περασμένων εποχών και μεγαλείων, όπως για παράδειγμα «Η μεγάλη στρατιά των αφανών ηρώων» (1968) του Ζαν-Πιερ Μελβίλ ή το «Λακόμπ, Λουσιέν» του Λουί Μαλ.
Καταπίεση στην Αίγυπτο
Ακόμα μία ενδιαφέρουσα ταινία αυτής της εβδομάδας, η «Οι αετοί της δημοκρατίας» (Eagles of the Republic, διεθνής συμπαραγωγή με βάση τη Σουηδία, 2025) είναι η έκτη κινηματογραφική δημιουργία μεγάλου μήκους μυθοπλασίας του σουηδού, αιγυπτιακής καταγωγής, σκηνοθέτη Ταρίκ Σαλέχ του οποίου η «Συνωμοσία του Καΐρου» είχε κάνει αίσθηση και του χάρισε το βραβείο σεναρίου στο Φεστιβάλ των Καννών του 2022.
Οπως εκεί, έτσι και εδώ η καταπίεση και η αντίσταση είναι το θέμα, με τον αιγύπτιο ηθοποιό Φάρες Φάρες στον ρόλο ενός επίσης σταρ του σινεμά και της τηλεόρασης, ο οποίος θα βρεθεί σε δύσκολη θέση όταν υποψιάζεται ότι κάποιοι προσπαθούν με διάφορους τρόπους να σαμποτάρουν την καριέρα του. Τα πράγματα χειροτερεύουν όταν η απειλή αγγίζει την προσωπική ζωή του με τον γιο του να κινδυνεύει.
Ο Σαλέχ ενδιαφέρεται να σχολιάσει τις μαρτυρικές συνθήκες ζωής ακόμα και για τους προνομιούχους μιας χώρας όπου η έννοια της δημοκρατίας μοιάζει με κακόγουστο αστείο. Βεβαίως, η Αίγυπτος θα μπορούσε να είναι μια οποιαδήποτε χώρα, ιδίως σε συνθήκες όπως οι σημερινές.
Η ταινία συνδυάζει έναν κοσμοπολίτικο αέρα – ο Σαλέχ αφιερώνει πολύ χρόνο σε σκηνές από τα γυρίσματα της ταινίας στην οποία ο κεντρικός ήρωας πρωταγωνιστεί – και συγχρόνως «βγάζει» μια αποπνιχτική ατμόσφαιρα παράνοιας, φέρνοντας κάπως στο νου ανάλογες ταινίες αδιέξοδων καταστάσεων της δεκαετίας του 1970, όπως για παράδειγμα η «Υπόθεση Πάραλαξ» του Αλαν Τζέι Πάκουλα. Να σημειωθεί η σημαντική συμβολή στην ατμόσφαιρα του μουσικοσυνθέτη Αλεξάντρ Ντεσπλά με ένα πραγματικά ιδιαίτερο τζαζ μουσικό σκορ.
Κογιότ στα δικαστήρια
Ολοι έχουμε γελάσει με τις γκάφες του Wile E. Coyote και τις μάταιες προσπάθειές του να πιάσει τον ταχύτατο Road Runner, όμως το «Coyote VS Acme» (ΗΠΑ, 2026) του Ντέιβ Γκριν, μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν θα… έπρεπε.
Αυτός ο πολύ παράξενος και καθόλου παιδικός συνδυασμός animation – «ζωντανής» υποκριτικής (Γουίλ Φόρτε, Τζον Σένα κ.ά.), θέλει τον Coyote αποφασισμένο για πρώτη φορά να διεκδικήσει το δίκιο του: μηνύει τον κολοσσό της κατασκευαστικής εταιρείας των προϊόντων που όλα αυτά τα χρόνια έχει χρησιμοποιήσει για να πιάσει το άπιαστο πουλί αλλά τον έχουν προδώσει γιατί, όπως ισχυρίζεται, ήταν όλα ελαττωματικά.
Η ιδέα από μόνη της, πρώτον «βγάζει» μάτι και δεύτερον βάζει αμέσως την ταινία σε μια θέση πολύ ξεχωριστή και πολύ μακριά από τις συνηθισμένες ταινίες κινουμένων σχεδίων του Χόλιγουντ. Κατά κάποιο τρόπο το «Coyote VS Acme» μοιάζει να έχει στόχο την πολιτική ορθότητα, που ως γνωστόν ορίζει σε ένα μεγάλο βαθμό την ζωή μας. Το Κογιότ λέει όχι στην υπερκατανάλωση και όχι στα ελαττωματικά προϊόντα που επίσης είναι μια μεγάλη πληγή στην ζωή μας εδώ και αρκετά χρόνια. Γι’ αυτό και μόνο, αξίζει να το δούμε!
Μάχη για επιβίωση
Συνεπής σε αυτό που θέλει να είναι, ένα καθαρόαιμο θρίλερ τρόμου και τίποτα παραπάνω, η «Μποϊούνα: Τρόμος στον Αμαζόνιο» (Beware Boiúna, ΗΠΑ/Γερμανία, 2026) καταγράφει την προσπάθεια των μελών μιας ανθρωπιστικής αποστολής στον Αμαζόνιο να ξεφύγουν από το στόμα της Μποϊούνα, ενός μυθικού πλάσματος, που εφόσον το «ξύπνησαν» θα υπερασπιστεί την επικράτειά του μην αφήνοντας τίποτα όρθιο. Ο Μάικ Π. Νέλσον γύρισε πολύ καλά αυτή τη μάχη για επιβίωση, θυμίζοντας περισσότερο το ωμά σκληρό στυλ του Ρουτζέρο Ντεοντάτο (Το ολοκαύτωμα των κανίβαλων) και καθόλου τον ψεύτικο ρεαλισμό της φρικαλέας «Ανακόντα», η θέαση της οποίας ήταν πιο… επικίνδυνη για τη νοημοσύνη μας απ ό,τι το ίδιο το τέρας για τα θηράματά του.
Επίσης στις αίθουσες
Προβάλλονται επίσης το κινούμενο σχέδιο «Τερατο-Μία» (Monster Mia, Γερμανία/Αυστρία/Ισπανία, 2026) της Βερένα Φελς, όπου ένα κοριτσάκι συμμαχεί με τους συμμαθητές της για να ανατρέψει τα σχέδια του κακού διευθυντή του σχολείου της και σε επανέκδοση η κλασική δραματική κομεντί φαντασίας «Μια υπέροχη ζωή» (It’s a wonderful life, ΗΠΑ, 1946) του Φρανκ Κάπρα, με τους Τζέιμς Στιούαρτ, Ντόνα Ριντ κ.ά.