Τις σοβαρές αδυναμίες του υπό ψήφιση νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό ανέδειξαν εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής κοινότητας, του τεχνικού κόσμου, των τουριστικών φορέων και της πολιτικής ηγεσίας, σε ημερίδα που διοργάνωσε η Δημοκρατική Συμπαράταξη Μηχανικών (ΔΗΣΥΜ) του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ).
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με στόχο, όπως επισημάνθηκε, να καλύψει το κενό της ουσιαστικής διαβούλευσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και να αναδείξει κρίσιμα ζητήματα του προτεινόμενου σχεδίου, καταθέτοντας παράλληλα συγκεκριμένες προτάσεις για ένα εφαρμόσιμο και νομικά θωρακισμένο πλαίσιο ανάπτυξης του ελληνικού τουρισμού.
Κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση, ο πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ και επικεφαλής της ΔΗΣΥΜ, Νίκος Μήλης, υπογράμμισε ότι η βιώσιμη ανάπτυξη δεν κρίνεται στις προθέσεις αλλά στην εφαρμογή. Όπως σημείωσε, κοινή εκτίμηση των επιστημονικών και θεσμικών φορέων είναι ότι «το προτεινόμενο κείμενο χαρακτηρίζεται από νομοτεχνικές αστοχίες και εσωτερικές αντιφάσεις, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στην επενδυτική δραστηριότητα και να οδηγήσουν σε μακροχρόνιες δικαστικές εμπλοκές».
Την κεντρική εισήγηση της ημερίδας πραγματοποίησε ο ομότιμος καθηγητής Τουριστικής Ανάπτυξης, Πάρις Τσάρτας, ο οποίος εστίασε στη στρατηγική διάσταση του τουριστικού προϊόντος και στην ανάγκη σύνδεσης του χωροταξικού σχεδιασμού με τη φέρουσα ικανότητα των προορισμών, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι ασάφειες και οι αντιφάσεις του σχεδίου στην τουριστική οικονομία.
Η ημερίδα αναπτύχθηκε σε δύο θεματικές ενότητες:
* Στο πάνελ Υποδομών και Περιβάλλοντος, με τίτλο «Νέοι κανόνες ή οριζόντιες απαγορεύσεις;», ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και υπεύθυνος του ΚΤΕ Περιβάλλοντος, Μανώλης Χριστοδουλάκης, καθώς και ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης, Βασίλης Κοντεζάκης, ανέδειξαν την ανάγκη ισχυρής περιβαλλοντικής προστασίας, χωρίς αποκλεισμούς και οριζόντιες απαγορεύσεις. Οι πολιτικοί μηχανικοί Σωκράτης Μπαλτάς και Ευάγγελος Ματράγκος, στάθηκαν στις τεχνικές αστοχίες του σχεδίου, επισημαίνοντας προβλήματα συνοχής και εφαρμοσιμότητας, αλλά και τον κίνδυνο νέων δικαστικών προσφυγών λόγω της απουσίας ουσιαστικής διαβούλευσης.
* Στο δεύτερο πάνελ, με αντικείμενο τις επιπτώσεις στον τουρισμό, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και υπεύθυνη του ΚΤΕ Τουρισμού, Κατερίνα Σπυριδάκη, έκανε λόγο για έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού και απουσία ουσιαστικού διαλόγου με την αγορά. Από την πλευρά τους, ο γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, Ηλίας Κικίλιας, η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Ευθυμία Σαραντάκου, και ο σύμβουλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), Θεόφιλος Κυρατσούλης, ανέλυσαν τις επιπτώσεις των προτεινόμενων ρυθμίσεων στην ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος και στην αναπτυξιακή δυναμική των περιφερειών.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι συμμετέχοντες εντόπισαν τέσσερις βασικούς άξονες προβληματισμού.
* Ο πρώτος αφορά τη νομοτεχνική προχειρότητα του κειμένου, με λανθασμένες παραπομπές μεταξύ άρθρων, ασαφείς όρους και ερμηνευτικά κενά, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη σχέση του νέου πλαισίου με τα υφιστάμενα πολεοδομικά σχέδια.
* Ο δεύτερος σχετίζεται με τη φιλοσοφική ανακολουθία του σχεδίου, καθώς ενώ προβλέπεται διαχωρισμός της χώρας σε διαφορετικές ζώνες τουριστικής πίεσης, ταυτόχρονα θεσπίζονται οριζόντιοι περιορισμοί που δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρθηκε η καθολική αναστολή νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης σε νεόδμητες κατοικίες για όλα τα νησιά, ανεξαρτήτως βαθμού τουριστικής ανάπτυξης.
* Ο τρίτος άξονας αφορά τις αντιφατικές διατάξεις του ίδιου του σχεδίου. Ενδεικτικά αναφέρθηκε η διαφορετική αντιμετώπιση του ανώτατου αριθμού κλινών σε τουριστικά καταλύματα σε συγκεκριμένα νησιά, γεγονός που δημιουργεί σύγχυση ως προς το ποιο καθεστώς τελικά θα ισχύει.
* Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη νομική ευαλωτότητα του πλαισίου. Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, οι αντιφατικές προβλέψεις και η έλλειψη σαφούς μεθοδολογίας για την εφαρμογή της φέρουσας ικανότητας ενδέχεται να οδηγήσουν σε ακυρωτικές προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Στην ημερίδα παρουσιάστηκε δέσμη προτάσεων για τη βελτίωση του σχεδίου.
Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται:
– Η ενίσχυση της νομικής ανθεκτικότητας του πλαισίου μέσω αλλαγών στον βαθμό δεσμευτικότητας των προβλέψεών του.
– Η θεσμική προστασία των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων όταν αυτά προβλέπουν αυστηρότερα μέτρα προστασίας.
– Η ανάθεση ενεργότερου ρόλου στις Περιφέρειες μέσω εξειδικευμένων σχεδίων διαχείρισης τουριστικών προορισμών.
– Η εξασφάλιση συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων και πόρων για την εφαρμογή των προβλεπόμενων δράσεων.
Οι διοργανωτές και οι συμμετέχοντες απηύθυναν έκκληση προς τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού να μην προχωρήσουν σε βιαστική θεσμοθέτηση του νέου χωροταξικού πλαισίου κατά τη θερινή περίοδο, ζητώντας παράταση της διαδικασίας και έναρξη ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου.
Όπως υπογράμμισαν, «στόχος πρέπει να είναι ένα σταθερό και λειτουργικό πλαίσιο που θα αποτελέσει εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης για τον ελληνικό τουρισμό τις επόμενες δεκαετίες και όχι μια νέα πηγή πολεοδομικών και επενδυτικών αβεβαιοτήτων».