Η Αθήνα ανεβάζει ταχύτητα στη μείωση του δημόσιου χρέους, σχεδιάζοντας εντός του 2026 πρόωρες αποπληρωμές ύψους περίπου 13 δισ. ευρώ. Με την κίνηση αυτή επιταχύνεται η αποκλιμάκωση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ και έρχεται πιο κοντά η στιγμή που η Ελλάδα θα παραδώσει στην Ιταλία τα «σκήπτρα» τής πιο υπερχρεωμένης χώρας της ευρωζώνης.
Το σχέδιο, σύμφωνα με το Bloomberg, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την πρόωρη αποπληρωμή περίπου 2,5 δισ. ευρώ δανείων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), καθώς και ομολόγου ύψους 2,2 δισ. ευρώ που λήγει το 2027. Παράλληλα, έως τις 31 Δεκεμβρίου προβλέπεται να περιοριστεί κατά 1,2 δισ. ευρώ το απόθεμα των έντοκων γραμματίων του ελληνικού Δημοσίου.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με βάση το σημερινό κόστος δανεισμού, κάθε 1 δισ. ευρώ πρόωρης αποπληρωμής εξοικονομεί περίπου 30 εκατ. ευρώ ετησίως σε τόκους. Για πρόωρες αποπληρωμές συνολικού ύψους 13 δισ. ευρώ η ετήσια εξοικονόμηση υπολογίζεται σε περίπου 360 εκατ. ευρώ και σε ορίζοντα επταετίας ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ.
Στο οικονομικό επιτελείο συνυπολογίζουν και τα ευρύτερα οφέλη από τη στρατηγική αυτή, και συγκεκριμένα τα χαμηλά spreads, την ενίσχυση της αξιοπιστίας της χώρας και τη δυνατότητα προσέλκυσης μεγάλων επενδυτών. «Αν συνυπολογίσουμε τα χαμηλά spreads και τον παράγοντα αξιοπιστίας που προσελκύει μεγάλους επενδυτές, εξάγεται το συμπέρασμα ότι αυτή η τακτική έχει μόνο οφέλη», αναφέρουν χαρακτηριστικά πηγές του υπουργείου.
Με αυτά τα δεδομένα, σύμφωνα με πληροφορίες, ο επικεφαλής του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) Δημήτρης Τσάκωνας σχεδιάζει για το φθινόπωρο διεθνές road show, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας της Ελλάδας στον επενδυτικό χάρτη και την προσέλκυση νέων κεφαλαίων.
Στο 136,8% του ΑΕΠ το χρέος
Το ελληνικό χρέος αναμένεται να υποχωρήσει φέτος στο 136,8% του ΑΕΠ, σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό – Διαρθρωτικό Σχέδιο (ΜΔΣ) 2025-2028, έναντι αρχικής πρόβλεψης για 138,2% του ΑΕΠ. Εφόσον η εκτίμηση επιβεβαιωθεί, η Ελλάδα θα πάψει ήδη από το τέλος του 2026 να εμφανίζει τον υψηλότερο δείκτη δημόσιου χρέους στην ευρωζώνη. Η Ιταλία προβλέπει ότι το δικό της χρέος θα αυξηθεί στο 138,6% του ΑΕΠ φέτος, από 137,1% το 2025, σύμφωνα με το πολυετές δημοσιονομικό της σχέδιο.
Η εξέλιξη έρχεται νωρίτερα από ό,τι προέβλεπε η Κομισιόν. Στις εαρινές της εκτιμήσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετούσε το ελληνικό χρέος στο 140,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 134,4% το 2027, προβλέποντας ότι η αλλαγή στην ευρωπαϊκή κατάταξη θα γινόταν την επόμενη χρονιά.
Οι πρόωρες αποπληρωμές
Η νέα κίνηση ακολουθεί την πρόωρη εξόφληση δανείων ύψους 6,94 δισ. ευρώ τον περασμένο Ιούνιο από το πρώτο Μνημόνιο, και ειδικότερα από το διμερές δάνειο ύψους 52,3 δισ. ευρώ με την ευρωζώνη. Η πρόωρη εξόφληση του ομολόγου που λήγει το 2027 θα μειώσει τις ανάγκες αναχρηματοδότησης της επόμενης χρονιάς.
Ετσι, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η στρατηγική δανεισμού για το επόμενο έτος αναμένεται να κινηθεί σε επίπεδα παρόμοια με τα φετινά.
Τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας εκτιμάται ότι θα παραμείνουν πάνω από τα 30 δισ. ευρώ στο τέλος του 2026, παρά τις νέες αποπληρωμές.
Περιθώριο για νέα μέτρα
Το ελληνικό πρωτογενές πλεόνασμα, πριν από τις πληρωμές τόκων, αναμένεται να υπερβεί εκ νέου τον στόχο, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Bloomberg. Η καλύτερη εκτέλεση του προϋπολογισμού δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο τόσο για την ταχύτερη μείωση του χρέους όσο και για ενδεχόμενες ελαφρύνσεις.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται στις αρχές Σεπτεμβρίου να παρουσιάσει τις άμεσες κυβερνητικές προτεραιότητες και ένα ευρύτερο σχέδιο έως το 2030. Σύμφωνα με το Bloomberg, εφόσον τα έσοδα συνεχίσουν να υπερβαίνουν τις προβλέψεις, εξετάζονται πρόσθετα μέτρα για τους αυτοαπασχολουμένους και άλλες κοινωνικές ομάδες.
Οι σχετικές αποφάσεις, ωστόσο, δεν έχουν κλειδώσει και θα πρέπει να παραμείνουν εντός του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου.