Κατσαρίδες Vs ρομπότ και διασωστών: σημειώσατε 1. «Πολλοί μπορεί να μην ενθουσιάζονται καθόλου με την εικόνα μιας γιγάντιας κατσαρίδας να τρέχει κατά πάνω τους, αλλά αν είστε παγιδευμένοι κάτω από ερείπια ή εγκλωβισμένοι σε μια σπηλιά και χρειάζεστε βοήθεια, αυτό θα μπορούσε να κάνει πραγματικά τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου», λέει o υποψήφιος διδάκτορας Χάι Ναν Λε.
Μαζί με άλλους ερευνητές βιορομποτικής του Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ, σε συνεργασία με μηχανικούς βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία ανέπτυξαν στο εργαστήριο οιονεί βιονικές παραϊατρικές κατσαρίδες. Είναι ικανές να εντοπίζουν ανθρώπους παγιδευμένους σε μέρη όπου δεν μπορούν να φτάσουν άμεσα διασώστες ή ακόμη και μικρά ρομπότ, και να παρέχουν έκτακτη βοήθεια με τη χορήγηση σωτήριων φαρμάκων, με μικροσκοπικές σύριγγες, που εκτοξεύονται μέσω τηλεχειρισμού από φορητή μικροσυσκευή στερεωμένη στο πάνω μέρος του σώματος των εντόμων.
Τις ονομάζουν «paraborg» – ένας συνδυασμός των αγγλικών λέξεων paramedic και cyborg – και ανήκουν στο είδος Macropanesthia rhinoceros, γνωστή και ως αυστραλιανή κατσαρίδα-ρινόκερος, η μεγαλύτερη στον κόσμο. Ενδημική στο βόρειο Κουίνσλαντ, μπορεί να φτάσει σε μήκος τα 9 εκατοστά και σε βάρος τα 35 γραμμάρια.
Τα γυαλιστερά αρθρόποδα μετατρέπονται σε σάιμποργκ κατσαρίδες έρευνας και διάσωσης με την εμφύτευση ηλεκτροδίων και μικροτσίπ για τη διέγερση του νευρικού συστήματός τους, ώστε οι κινήσεις τους να μπορούν να ελέγχονται εξ αποστάσεως. Τοποθετούνται στις κεραίες τους και στο πίσω μέρος του σώματος, ενώ τα έντομα είναι σε αναισθησία, χωρίς να επηρεάζεται – όπως τονίζεται στη μελέτη – η βιωσιμότητά τους.
Είναι αρκετά δυνατές ώστε να μεταφέρουν μικροκάμερες, αισθητήρες, φακούς και ιατρικές μικροσυσκευές και, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, ξεπερνούν τα ρομπότ σε ευελιξία και ανθεκτικότητα. Μπορούν να επιβιώσουν για μέρες, τρεφόμενες απλώς με φύλλα ευκαλύπτου και φέτες μήλου.
Κατά τη διάρκεια των δοκιμών κατέγραψαν ποσοστό επιτυχίας 100% στην προσέγγιση καθορισμένων στόχων και συνολικό ποσοστό επιτυχίας 72% στη χορήγηση φαρμάκου. Οταν η ένεση χορηγήθηκε από απόσταση 15 εκατοστών, τα ποσοστά επιτυχίας άγγιξαν το 95%. Ενα τέτοιο σύστημα, λένε οι ερευνητές – η μελέτη των οποίων δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Advanced Science» – θα μπορούσε να αποδειχθεί σωτήρια για τη σταθεροποίηση της υγείας θυμάτων σε καταστάσεις όπου κάθε δευτερόλεπτο είναι κρίσιμο, συμπεριλαμβανομένων επειγόντων περιστατικών από δάγκωμα φιδιού και σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις.
Αλλες ομάδες ερευνητών ακολουθούν ανάλογη προσέγγιση. Κάποιοι την έχουν ήδη δοκιμάσει στο πεδίο. Δέκα σάιμποργκ κατσαρίδες Μαδαγασκάρης, εξοπλισμένες με υπέρυθρες μικροκάμερες και αισθητήρες, αναπτύχθηκαν μαζί με ομάδα διάσωσης της Σιγκαπούρης μετά τον καταστροφικό σεισμό του 2025 στη Μιανμάρ. Αν και τα έντομα δεν εντόπισαν επιζώντες, αντλήθηκαν πολύτιμα συμπεράσματα για την επιστημονική έρευνα.
Ετερη ομάδα ερευνητών από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Νανγιάνγκ της Σιγκαπούρης και το ιαπωνικό Πανεπιστήμιο Ουασέντα δημιούργησε τρισδιάστατης εκτύπωσης στολές κατάδυσης από ρητίνη για σάιμποργκ κατσαρίδες. Θα μπορούσαν έτσι να βοηθήσουν σε έρευνες σε πλημμυρισμένες περιοχές ή ακόμη και στην εξερεύνηση βαθέων υδάτων. Με αυτόν τον εξοπλισμό μπορούν να επιχειρούν κάτω από το νερό για τρεις ώρες, παρότι πρόκειται για χερσαίο είδος, όπως ανέφεραν οι ερευνητές στο «Nature». «Ο απώτερος στόχος είναι να [χρησιμοποιήσουμε αυτή την τεχνολογία] στο Διάστημα, για παράδειγμα, για εξερεύνηση στην επιφάνεια του Αρη», δήλωσε στο «New Scientist» ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Χιροτάκα Σάτο.
Πίσω στη Γη, «πότε θα μπορούσαμε να δούμε σάιμποργκ κατσαρίδες να αναπτύσσονται σε ζώνες καταστροφών;», αναρωτιέται η «Sydney Morning Herald». Ισως σε πέντε χρόνια, ίσως σε 20, ανάλογα με το επίπεδο υποστήριξης που θα λάβει η ιδέα, δήλωσε ο μηχανικός βιορομποτικής, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ και συν-συγγραφέας της νέας μελέτης, δρ Τανγκ Βο-Ντοάν. «Εχουμε τα πάντα έτοιμα από τη φύση», λέει. «Αυτό απλοποιεί κατά πολύ το σύστημά μας όσον αφορά τον σχεδιασμό και τη μηχανική».