Γεωπολιτικός «μοχλός» διαπραγμάτευσης τα Στενά του Ορμούζ για ΗΠΑ και Ιράν – Σε κρίση η ναυσιπλοΐα

Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει σε παράλυση, καθώς το Ιράν ανέκτησε τον έλεγχο του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος – ενός κομβικού σημείου για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό – λίγες ημέρες πριν από τη λήξη της εύθραυστης εκεχειρίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν δήλωσε ότι οι πρόσφατες συνομιλίες με τις ΗΠΑ έχουν σημειώσει πρόοδο, ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «πολύ καλές συζητήσεις» με την Τεχεράνη.

Καμία πλευρά δεν προχώρησε σε λεπτομέρειες. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμαντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, ανέφερε πως εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές στα ζητήματα των πυρηνικών και των Στενών του Χορμούζ, τα οποία αποτελούν τα βασικότερα αγκάθια στις διαπραγματεύσεις.

Χθες, η Τεχεράνη – η οποία είχε ανακοινώσει ότι θα επέτρεπε τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών – άλλαξε στάση, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι παραβίασε τη συμφωνία εκεχειρίας, διατηρώντας τον αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Κλειστά τα Στενά του Χορμούζ

Δύο πλοία με σημαία Ινδίας ανέφεραν ότι δέχθηκαν επίθεση κατά τον διάπλου τους από τα Στενά, με αποτέλεσμα η κυκλοφορία στον στενό θαλάσσιο διάδρομο να διακοπεί πλήρως από τα ξημερώματα. Τα στοιχεία του ιστότοπου MarineTraffic δείχνουν ότι η ναυσιπλοΐα έχει σταματήσει από τις 3 το πρωί ώρα Ελλάδας.

Ένα κινεζικό τάνκερ και ένα ινδικό δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αερίου εντοπίστηκαν να κινούνται ανατολικά νωρίς το πρωί, ωστόσο φαίνεται πως αναγκάστηκαν να επιστρέψουν, χωρίς κανένα άλλο πλοίο να εισέρχεται ή να εξέρχεται του Κόλπου.

Αβεβαιότητα για τις ειρηνευτικές προσπάθειες

Παραμένει ασαφές το αποτέλεσμα των προσπαθειών που διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Πακιστάν για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε με αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν και επεκτάθηκε στον Λίβανο.

Οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ – οι πρώτες απευθείας διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν εδώ και δεκαετίες – ολοκληρώθηκαν χωρίς συμφωνία, ωστόσο προετοιμάζεται νέα συνάντηση πριν από τη λήξη της εκεχειρίας την προσεχή Τετάρτη.

Ρολά συρματοπλέγματος ήταν ορατά κοντά στο ξενοδοχείο Serena, όπου πραγματοποιήθηκαν οι συνομιλίες. Το ξενοδοχείο ενημέρωσε τους επισκέπτες ότι πρέπει να αποχωρήσουν λόγω κυβερνητικής εκδήλωσης και ανέστειλε προσωρινά τις κρατήσεις.

Στο κέντρο του Ισλαμαμπάντ, ισχυρές δυνάμεις αστυνομίας και στρατού έχουν αναπτυχθεί, αν και τα μέτρα ασφαλείας φαίνεται να είναι λιγότερο αυστηρά από ό,τι στον πρώτο γύρο των συνομιλιών, όταν η αμερικανική αντιπροσωπεία ηγείτο από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς.

Πρόοδος αλλά και διαφορές στις διαπραγματεύσεις

Ο πρόεδρος Τραμπ, μετά τη συνάντησή του με αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας στον Λευκό Οίκο, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν «πολύ καλές συζητήσεις» με το Ιράν, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Στη συνέχεια μετέβη στο Trump National Golf Club μαζί με τον κορυφαίο απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, έναν από τους διαπραγματευτές για το ιρανικό ζήτημα.

Από την πλευρά του, ο Γκαλιμπάφ δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι οι συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ σημείωσαν πρόοδο, αλλά τόνισε: «Υπάρχει ακόμα μεγάλη απόσταση μεταξύ μας». Όπως είπε, παραμένουν μόνο ένα ή δύο ζητήματα στα οποία οι δύο πλευρές διατηρούν τις κόκκινες γραμμές τους.

Κατά τον πρώτο γύρο των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ πρότειναν αναστολή κάθε ιρανικής πυρηνικής δραστηριότητας για 20 χρόνια, ενώ το Ιράν αντιπρότεινε πάγωμα διάρκειας τριών έως πέντε ετών, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις.