Μία «άνευ προηγουμένου επίθεση», με drones, πυραύλους και μη επανδρωμένα θαλάσσια οχήματα, εξαπέλυσε η Ουκρανία τη νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη με στόχο τη ναυτική βάση του Νοβοροσίσκ, όπως επιβεβαίωσε ο ίδιος ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
«Εχουν επιβεβαιωθεί πλήγματα σε θέσεις αντιαεροπορικής άμυνας, προβλήτες και λιμενικές υποδομές», ανακοίνωσε ο ουκρανός πρόεδρος, χαρακτηρίζοντας αυτό το ρωσικό λιμάνι «το τελευταίο μεγάλο προπύργιο του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού στη Μαύρη Θάλασσα». Οι ρωσικές Αρχές, που κάνουν καθημερινά το παν ώστε να παρουσιάσουν το Κίεβο ως τον «κακό» ενός πολέμου που οι ίδιες ξεκίνησαν, υποστήριξαν πως από τις επιθέσεις σκοτώθηκαν τρεις άνθρωποι, ανάμεσά τους και ένα παιδί, διακόπηκε η υδροδότηση του Νοβοροσίσκ, υπέστησαν ζημιές αρκετές εγκαταστάσεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία τους δύο μεγάλοι τερματικοί σταθμοί σιτηρών. Κατά την ουκρανική επίθεση στο Νοβοροσίσκ, πάντως, δεν επλήγη ούτε ο τερματικός σταθμός της Κοινοπραξίας Αγωγού της Κασπίας (CPC), ενός πετρελαιαγωγού που συνδέεται με τα πετρελαϊκά κοιτάσματα του Καζακστάν, ούτε κανένα δεξαμενόπλοιο που φόρτωνε ή πήγαινε να φορτώσει πετρέλαιο από αυτόν: σύμφωνα με τους «Financial Times», η Ουκρανία σταμάτησε τις επίμαχες επιθέσεις έπειτα από αίτημα που διατύπωσε προσωπικά ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς στον Ζελένσκι.
Η επίμαχη συνομιλία
Η επίμαχη τηλεφωνική συνομιλία φέρεται να πραγματοποιήθηκε στις 31 Ιουλίου. Με βάση πάντα τους «Financial Times», η Ουάσιγκτον ανησυχούσε ότι το Κίεβο αποσταθεροποιούσε περαιτέρω τις πετρελαϊκές αγορές και παράλληλα έπληττε αμερικανικές εταιρείες. Το πετρέλαιο του Καζακστάν έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τις παγκόσμιες αγορές, καθώς οι προμήθειες από τη Μέση Ανατολή παραμένουν περιορισμένες λόγω του πολέμου με το Ιράν. Και οι αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί Chevron και ExxonMobil διαθέτουν αμφότεροι μερίδια τόσο στην CPC όσο και στα δυτικά πετρελαϊκά κοιτάσματα του Καζακστάν που την τροφοδοτούν. Η Chevron κατέχει το 50% του Τενγκίζ, του μεγαλύτερου κοιτάσματος της χώρας, ενώ η Exxon το 25%.
Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ προειδοποίησε την Ουκρανία να πάψει να στοχοποιεί μη ρωσικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και τις υποδομές της CPC. «Η κυβέρνηση θεωρεί την CPC ζωτικής σημασίας αγωγό για τη μεταφορά ενέργειας από το Καζακστάν προς τις ευρωπαϊκές αγορές, ο οποίος αποτελεί εναλλακτική λύση στις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες», δήλωσε. Από την πλευρά τους, ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πως το Κίεβο συμφώνησε να μη στοχοποιεί υποδομές της CPC ή πλοία μη ρωσικής σημαίας, εφόσον αυτά δεν υπόκεινται σε ουκρανικές κυρώσεις και δεν μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο ή άλλο ρωσικό φορτίο. «Ακούμε πολύ προσεκτικά τους αμερικανούς εταίρους μας», δήλωσε ανώτερος ουκρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι το Κίεβο δημιούργησε τους σχετικούς «μηχανισμούς» ανταποκρινόμενο στο αμερικανικό αίτημα. Η CPC «ήταν σταθερά μέρος των συνομιλιών με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Καζακστάν», πρόσθεσε.
«Πρόσωπο που γνωρίζει τη θέση της Ουκρανίας» είπε στους «Financial Times» ότι το Κίεβο συμφώνησε στο αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ επειδή επιδιώκει να εξασφαλίσει αμερικανική άδεια για την παραγωγή αμερικανικών πυραύλων Patriot. Ελπίζει επίσης να αγοράσει αρκετές εκατοντάδες από αυτούς πριν από τον χειμώνα, όταν αναμένεται ότι η Ρωσία θα εντείνει τις επιθέσεις της εναντίον κρίσιμων ουκρανικών υποδομών.
Ο αμερικανός αξιωματούχος που μετέφερε το αίτημα στον Ζελένσκι, πάντως, ο Τζέι Ντι Βανς, είχε πρωταγωνιστήσει στον δημόσιο εξευτελισμό του κατά την πρώτη του συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, τον Φεβρουάριο του 2025. Και πιο πρόσφατα, δήλωσε ότι η διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο ήταν «ένα από τα πράγματα που κάναμε ως κυβέρνηση για τα οποία είμαι περισσότερο περήφανος». Στο μεταξύ, η ουκρανική πολεμική αεροπορία συνεχίζει να ανακοινώνει καθημερινά τον αριθμό των drones που εκτοξεύει η Ρωσία και εκείνων που αναχαιτίζονται ή καταρρίπτονται από την αντιαεροπορική άμυνα της χώρας, τις τελευταίες ημέρες ωστόσο έχει αποφύγει επανειλημμένα να αναφέρει τον αριθμό των πυραύλων που αναχαιτίστηκαν ή καταρρίφθηκαν – στόχος, να μην επιτρέψει στη Ρωσία να εκμεταλλευτεί την έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων που αντιμετωπίζει.