Η Αυστραλία προχωρά σε αυστηροποίηση της νομοθεσίας που διέπει τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, διπλασιάζοντας τα πρόστιμα για όσες επιτρέπουν την πρόσβαση σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών. Το ανώτατο ύψος του προστίμου θα αγγίζει τα 60 εκατομμύρια ευρώ, καθώς οι αρχές διαπιστώνουν ότι τα προηγούμενα μέτρα είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στη μείωση της χρήσης από εφήβους.
Η νέα ρύθμιση προβλέπει πρόστιμα έως και 99 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας για επαναλαμβανόμενες παραβάσεις και ενισχύει τις εξουσίες του ψηφιακού εποπτικού φορέα, σύμφωνα με ανακοίνωση της κυβέρνησης. Ο στόχος είναι να επιβληθούν αυστηρότεροι περιορισμοί στις πλατφόρμες που δεν συμμορφώνονται με τον νόμο.
Η αρμόδια αυστραλιανή αρχή διερευνά ήδη παραλείψεις από τις πλατφόρμες Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok και YouTube, όπως αναφέρεται σε δελτίο Τύπου της κυβέρνησης. «Είναι ξεκάθαρο πως οι τεχνολογικοί κολοσσοί δεν κάνουν αρκετά για να συμμορφωθούν με τον νόμο: υπάρχουν ακόμη πάρα πολλά παιδιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», δήλωσε ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζ.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «αυτές οι αλλαγές αντικατοπτρίζουν τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε οποιαδήποτε αδυναμία των επιχειρήσεων μέσων κοινωνικής δικτύωσης προς τις υποχρεώσεις τους».
Αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα και διεθνές ενδιαφέρον
Το κατά πόσο η αυστραλιανή νομοθεσία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για τον περιορισμό της ισχύος των τεχνολογικών κολοσσών προκαλεί διεθνές ενδιαφέρον. Ήδη χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ινδονησία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Νέα Ζηλανδία εξετάζουν παρόμοιες απαγορεύσεις.
Ωστόσο, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο British Medical Journal (BMJ), η απαγόρευση στην Αυστραλία είχε μικρό αντίκτυπο στις συνήθειες των εφήβων. Η έρευνα, που διεξήχθη από ομάδα Αυστραλών επιστημόνων, κατέδειξε ότι οι περισσότεροι νέοι συνέχισαν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ελάχιστες μεταβολές.
Οι συμμετέχοντες, ηλικίας 12 έως 16 ετών, ανέφεραν ότι παρέκαμπταν τους περιορισμούς δημιουργώντας ψεύτικους λογαριασμούς, χρησιμοποιώντας στοιχεία ενηλίκων ή ιδιωτικούς browsers. Παρά την απαγόρευση, η χρήση αυξήθηκε στις ηλικίες 16 ετών και άνω.
Ενίσχυση αρμοδιοτήτων του eSafety Commissioner
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι ο επίτροπος για τη διαδικτυακή ασφάλεια (eSafety Commissioner) χρειάζεται ευρύτερες εξουσίες. Παρότι πέντε εκατομμύρια λογαριασμοί ανηλίκων έχουν ήδη μπλοκαριστεί από την έναρξη της απαγόρευσης στις 10 Δεκεμβρίου, οι παρακάμψεις παραμένουν εκτεταμένες.
Με βάση τη νέα νομοθεσία, ο επίτροπος θα έχει τη δυνατότητα να απαιτεί αποδεικτικά στοιχεία από τις εταιρείες σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν για να αποτρέπουν τη δημιουργία λογαριασμών από ανηλίκους. Θα μπορεί επίσης να ζητά έγγραφα και πληροφορίες από τρίτους, όπως παρόχους επαλήθευσης ηλικίας ή καταστήματα εφαρμογών.
Ανησυχίες και αντιδράσεις
Η υπουργός Επικοινωνιών Ανίκα Γουέλς εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για τη στάση των πλατφορμών. «Είναι σαφές σε εμένα πως οι πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης υιοθετούν κόλπα κατευθείαν από το εγχειρίδιο των τεχνολογικών κολοσσών και κάνουν τα απολύτως απαραίτητα για να τα βγάλουν πέρα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Πολλές μελέτες επισημαίνουν ότι ο υπερβολικός χρόνος στο διαδίκτυο επηρεάζει αρνητικά την ψυχική υγεία των εφήβων. Η αυστραλιανή απαγόρευση έχει χαιρετιστεί από γονείς που ανησυχούν για την εξάρτηση των παιδιών τους από τα κινητά τηλέφωνα.
Οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης δηλώνουν πως θα συμμορφωθούν με τον νόμο, προειδοποιούν όμως ότι τα αυστηρά μέτρα μπορεί να ωθήσουν τους νέους σε πιο επικίνδυνες, μη ρυθμιζόμενες πλατφόρμες. Είναι υποχρεωμένες να διασφαλίζουν ότι οι χρήστες στην Αυστραλία είναι τουλάχιστον 16 ετών, ενώ ορισμένες αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την εκτίμηση ηλικίας ή ζητούν την υποβολή εγγράφων ταυτοποίησης.