Το σκάνδαλο με τα επενδυτικά κεφάλαια στην Τουρκία έχει οδηγήσει το βασικό δείκτη BIST 100 του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης σε απώλειες 25% από το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου -όταν αυτό αποκαλύφτηκε- μέχρι και τον Οκτώβριο, ενώ έχει φέρει συλλήψεις δεκάδων υψηλόβαθμων στελεχών και επικεφαλής φορέων.
Οι απώλειες στις τιμές έχουν επεκταθεί πέρα από τις μετοχές που βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας για τα επενδυτικά κεφάλαια. Αλυσίδες σούπερ μάρκετ, αεροπορικές εταιρείες και μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις έχουν επίσης καταγράψει πτώση, αφήνοντας τους επενδυτές με ελάχιστα περιθώρια διαφυγής από την καθοδική πορεία της χρηματιστηριακής αγοράς.
Σύμφωνα με στοιχεία από την οικονομική εφημερίδα της χώρας, Ekonomim, η συνολική χρηματιστηριακή αξία των εισηγμένων εταιρειών είχε υποχωρήσει από τα 20 τρισεκατομμύρια λίρες Τουρκίας (400 δις δολ ΗΠΑ) στις 15 Σεπτεμβρίου, στα 13,6 τρισεκατομμύρια λίρες (273 δις δολ ΗΠΑ) στις 30 Οκτωβρίου. Πρόκειται για απομείωση που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο της αρχικής τους αποτίμησης.
Η κρίση εκδηλώθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου όταν επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία συγκεντρώνουν κεφάλαια αποταμιευτών για την αγορά μετοχών και άλλων περιουσιακών στοιχείων, βρέθηκαν σε αδιέξοδο μετά από αιτήματα μαζικών ρευστοποιήσεων. Οι εισαγγελικές αρχές διερευνούν καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες τα εν λόγω κεφάλαια προέβαιναν σε αγορές μετοχών με χαμηλή εμπορευσιμότητα με σκοπό την τεχνητή διόγκωση των τιμών τους, ενισχύοντας έτσι την εικονική αξία των χαρτοφυλακίων τους και παραπλανώντας τους επενδυτές.
Οι έρευνες
Σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης της Τουρκίας Ακιν Γκουρλέκ, η έρευνα των αρχών αφορά 433 υπόπτους εκ των οποίων οι 112 βρίσκονται στη φυλακή εν αναμονή της δίκης. Άλλοι 38 διαφεύγουν, σύμφωνα με τον ίδιο. Οι αρχές έχουν επιβάλει περιορισμούς στα περιουσιακά στοιχεία ή στους τραπεζικούς λογαριασμούς 359 φυσικών προσώπων και 111 νομικών οντοτήτων, σύμφωνα με τον υπουργό.
Χτες έγινε επίσης γνωστό ότι τουρκικές αρχές συνέλαβαν τον διευθύνοντα σύμβουλο του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης (Borsa Istanbul), Κορκμάζ Εργούν με κατηγορίες δωροδοκίας, μετέδιδαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Ο Εργούν είχε ήδη κρατηθεί για ανάκριση από τις 31 Οκτωβρίου.
Η Economim επικαλούνταν έγγραφο παραπομπής που συνέταξε η Εισαγγελική Αρχή της Τουρκίας σχετικά με τον Εργκούν. Στο έγγραφο φέρεται να αναφέρεται ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του Εργούν ως επικεφαλή του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης (Borsa Istanbul), η ένταξη των μετοχών της εταιρείας «Destek Faktoring» στην αγορά συμφωνιών επαναγοράς μετοχών (equity repo) καθυστέρησε σκόπιμα, παρόλο που οι εν λόγω μετοχές είχαν ήδη ενταχθεί στον δείκτη BIST 50. Υπό κανονικές συνθήκες οι μετοχές που περιλαμβάνονται στους δείκτες BIST 50 ή BIST 30 (και διαπραγματεύονται στην «Αγορά Star») θα πρέπει να καθίστανται άμεσα διαθέσιμες για συναλλαγές τύπου equity repo.
Το έγγραφο αναφέρει περαιτέρω: «Παρά ταύτα, η ένταξη των μετοχών της Destek Faktoring στην αγορά equity repo εμποδίστηκε. Καταθέσεις άλλων υπόπτων στο πλαίσιο της έρευνας υποδεικνύουν σαφώς ότι καταβλήθηκε δωροδοκία στον ύποπτο, Κορκμάζ Εργούν, με αντάλλαγμα την έγκριση εκ μέρους του για την ένταξη των εν λόγω μετοχών στην αγορά equity repo —γεγονός που έθεσε ουσιαστικά τέλος στην καθυστέρηση», σύμφωνα με την Economim.
Το έγγραφο υποστηρίζει ότι η σκόπιμη αναστολή της ένταξης των μετοχών της Destek Faktoring στην αγορά equity repo συνιστά ισχυρή ένδειξη εμπλοκής του υπόπτου στο φερόμενο έγκλημα, δικαιολογώντας έτσι τη σύλληψή του, προστίθεται ακόμη στο δημοσιεύμα.