Στεγαστική πολιτική και προγράμματα επιδότησης βρίσκονται στο επίκεντρο τον Αύγουστο, καθώς στο τέλος του μήνα ολοκληρώνονται δύο σημαντικές δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν από ευρωπαϊκούς πόρους: το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» και το «Σπίτι μου ΙΙ». Σε μια περίοδο όπου η στεγαστική πίεση παραμένει υψηλή, χιλιάδες πολίτες σπεύδουν να εξασφαλίσουν επιδότηση για ανακαίνιση παλαιών ακινήτων ή να εξασφαλίσουν προνομιακή χρηματοδότηση για την απόκτηση κατοικίας.
Η ανταπόκριση στα δύο προγράμματα είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Ένα μήνα πριν τη λήξη του «Σπίτι μου ΙΙ» είχαν ήδη εγκριθεί πάνω από 15.000 στεγαστικά δάνεια, συνολικής αξίας άνω των 1,8 δισ. ευρώ. Η απορρόφηση του προϋπολογισμού έχει φθάσει το 95%, δείγμα ότι οι διαθέσιμοι πόροι οδεύουν προς εξάντληση πριν από την εκπνοή της προθεσμίας.
Παράλληλα, αυξημένη κινητικότητα καταγράφεται και στο νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο στοχεύει στην αξιοποίηση ανενεργού στεγαστικού αποθέματος και στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, οι αιτήσεις για ένταξη ακινήτων στο πρόγραμμα είχαν ξεπεράσει τις 150.000. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, περισσότερα από 77.000 ακίνητα έχουν κριθεί επιλέξιμα μέχρι στιγμής. Το ενδιαφέρον παραμένει υψηλό, καθώς πρόκειται για το πρώτο πανευρωπαϊκά «πιλοτικό» πρόγραμμα που δεν περιορίζεται σε ενεργειακές παρεμβάσεις, αλλά καλύπτει ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης όπως πατώματα, κουζίνες, μπάνια και βαψίματα.
Προτεραιότητα στα ανενεργά ακίνητα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις κατοικίες που παραμένουν κλειστές. Για τα σπίτια που ήδη κατοικούνται, οι αιτήσεις επιδότησης ανακαίνισης ολοκληρώθηκαν στις 31 Ιουλίου, ενώ για τα «κλειστά» ακίνητα δόθηκε παράταση μόνο για τον Αύγουστο.
Το μέτρο στοχεύει στην επανένταξη ανενεργών ακινήτων στην αγορά, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση. Ωστόσο, το πλαίσιο για τα «κλειστά» ακίνητα είναι αυστηρότερο: απαιτεί πενταετή δέσμευση για μακροχρόνια ενοικίαση, «κλειδωμένο» ενοίκιο για τρία χρόνια και απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Οι περιορισμοί αυτοί έχουν ως στόχο την αύξηση της προσφοράς ακινήτων προς ενοικίαση. Παρά το κίνητρο της επιδότησης μέσω ΕΣΠΑ έως 36.000 ευρώ ανά ακίνητο ή έως και 95% για δαπάνες ανακαίνισης, και τα φορολογικά κίνητρα, μόλις ένα στα δέκα επιλέξιμα ακίνητα αφορά «κλειστό» σπίτι.
Με τη διεύρυνση των κριτηρίων, το ελάχιστο ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας για τα «κλειστά» ακίνητα μειώθηκε από 50% σε 20%. Αυξήθηκαν επίσης τα όρια κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος ώστε να αξιολογούνται ως πραγματικά ανενεργές κατοικίες. Πλέον, η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας θα εκδίδεται μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr αποκλειστικά για «κλειστά» ακίνητα, με προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου 2026.
«Σπίτι μου ΙΙ»: Υψηλή απορρόφηση και στοχευμένη στήριξη
Για το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», η προθεσμία για τους ήδη εγκεκριμένους δικαιούχους λήγει στις 31 Αυγούστου, ώστε να υπογραφούν οι δανειακές συμβάσεις. Εφόσον προχωρήσουν οι τελικές υπογραφές, η χρηματοδότηση των δικαιούχων νοικοκυριών αναμένεται να φτάσει ή να ξεπεράσει το 98% του διαθέσιμου προϋπολογισμού.
Και τα δύο προγράμματα εντάσσονται στη στρατηγική της κυβέρνησης για αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, με έμφαση τόσο στην επιδότηση της ζήτησης όσο και στην ενεργοποίηση του ανεκμετάλλευτου αποθέματος κατοικιών. Το συγκεκριμένο μέτρο εντάχθηκε εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης, μετά το 2023, ανταποκρινόμενο στην έξαρση της στεγαστικής κρίσης σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία λίγο πριν τη λήξη του ΤΑΑ, το οποίο ολοκληρώνεται επίσης στις 31 Αυγούστου, σχεδόν το 99% των δανείων του «Σπίτι μου ΙΙ» διατέθηκε σε νοικοκυριά με εισόδημα έως 44.000 ευρώ. Ένας στους τρεις δικαιούχους έχει εισόδημα άνω των 24.000 ευρώ, ενώ μόλις ένας στους δέκα δήλωσε εισόδημα κάτω από 12.000 ευρώ.
Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την απήχηση του μέτρου κυρίως σε νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα, μεταξύ 2.000 και 3.650 ευρώ μηνιαίως.