Η πολιτική αλλαγή αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για τη διαμόρφωση μιας «νέας αρχιτεκτονικής» στην ελληνική οικονομία και την αναγκαία μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, δήλωσε ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης Αλέξης Τσίπρας από το βήμα του 5ου Οικονομικού Συνεδρίου της «Ναυτεμπορικής».
Ο κ. Τσίπρας άσκησε δριμεία κριτική στα πεπραγμένα της κυβέρνησης, τονίζοντας ότι το υφιστάμενο οικονομικό μοντέλο παράγει πλέον μόνο στρεβλώσεις, διαφθορά και ακραίες ανισότητες, ενώ έθεσε το δίλημμα αν η ανάπτυξη θα αφορά τους λίγους ή τους πολλούς.
Στην αρχή της τοποθέτησής του, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. ξεκαθάρισε ότι μια τρίτη τετραετία Μητσοτάκη δεν μπορεί να φέρει καμία ελπίδα, παρά μόνο τη διαιώνιση της στασιμότητας και την κανονικοποίηση της διαφθοράς. Απευθυνόμενος σε ένα εξειδικευμένο ακροατήριο, επέλεξε να μιλήσει με τη γλώσσα των αριθμών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι πίσω από κάθε αριθμό κρύβεται μια σαφής πολιτική επιλογή.
Η «Ελλάδα της βιτρίνας» απέναντι στην «Ελλάδα του σπιτιού»
Σύμφωνα με τον κ. Τσίπρα, σήμερα συνυπάρχουν δύο παράλληλες πραγματικότητες στη χώρα. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η «Ελλάδα της βιτρίνας», των δεικτών, των πλεονασμάτων και των αναβαθμίσεων, την οποία προβάλλει η κυβέρνηση. Από την άλλη πλευρά υπάρχει η «Ελλάδα του σπιτιού», η Ελλάδα της καθημερινότητας, όπου οι πολίτες μετρούν τι τους απομένει στο τέλος του μήνα.
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. υπογράμμισε ότι οι μισθοί έχουν χάσει οριστικά τη μάχη με τις τιμές, εξηγώντας ότι η ακρίβεια δεν αποτελεί μια στατιστική λεπτομέρεια αλλά μια καθημερινή σκληρή εμπειρία για εκατομμύρια πολίτες. Παράλληλα, απέρριψε το επιχείρημα ότι η ακρίβεια είναι αποκλειστικά εισαγόμενη, αναφέροντας ότι τον Οκτώβριο ο πληθωρισμός στην Ελλάδα σκαρφάλωσε στο 5,6%, έναντι 4% στην Ευρωζώνη. Η διαφορά αυτή, όπως εξήγησε, οφείλεται στις κλειστές αγορές τις οποίες η κυβέρνηση αποφεύγει να αγγίξει.
Κοινωνική ασφυξία και στεγαστική κρίση
Στη συνέχεια της ομιλίας του, ο κ. Τσίπρας παρέθεσε ανησυχητικά στοιχεία για την κοινωνική κατάσταση. Επικαλούμενος στοιχεία του ΙΟΒΕ, ανέφερε ότι σχεδόν επτά στα δέκα νοικοκυριά δυσκολεύονται πλέον να τα βγάλουν πέρα, ενώ πολλοί συμπολίτες μας αδυνατούν να ζεστάνουν επαρκώς τα σπίτια τους. Επιπλέον, με βάση τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, σχεδόν τέσσερις στους δέκα πολίτες ζουν σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις σε δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς, τη στιγμή που ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις ένας στους δέκα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη στεγαστική κρίση, με τα ελληνικά νοικοκυριά να διαθέτουν το 36% του εισοδήματός τους για στέγαση, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ τα ενοίκια κατέγραψαν άνοδο 7,6% μέσα σε έναν χρόνο.
Στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αγοραστική δύναμη
Αναφερόμενος στη συνολική πορεία της οικονομίας, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε τα στοιχεία της Eurostat για το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPP). Όπως τόνισε, η Ελλάδα διολίσθησε στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2025, με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, όταν το 2018 βρισκόταν στην 25η θέση με 66%. Αντίθετα, χώρες όπως η Ρουμανία πραγματοποίησαν σημαντικό αναπτυξιακό άλμα, ξεπερνώντας την Ελλάδα, ενώ η Βουλγαρία κατάφερε να μας φτάσει.
«Μπορούμε να μετατρέψουμε την πτώση στον πάτο της ΕΕ σε ξυπνητήρι, σε εφαλτήριο για να αποφασίσουμε μεγάλες αλλαγές και να εκτιναχθούμε μπροστά», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η ΕΛ.Α.Σ. διαθέτει ένα ολοκληρωμένο, κοστολογημένο και κατατεθειμένο στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο πρόγραμμα, που βασίζεται στο τρίπτυχο: «Να παράγουμε περισσότερα, να μοιράζουμε δικαιότερα, να ζούμε καλύτερα».
Τέσσερις πυλώνες
Ο κ. Τσίπρας συνόψισε τις τέσσερις κρίσιμες προτεραιότητες του κυβερνητικού σχεδίου του κόμματός του:
- Αντιμετώπιση του κόστους ζωής: Μείωση του ΦΠΑ στο 6% σε βασικά είδη διατροφής και υγιεινής (ψωμί, γάλα, ελαιόλαδο, όσπρια κ.ά.) με υποχρεωτική αναγραφή της τιμής πριν και μετά τη μείωση. Μείωση έως και 30% του ενεργειακού κόστους στους λογαριασμούς ρεύματος, διπλάσια έκπτωση φόρου για μισθωτούς με παιδιά, δωρεάν αστικές συγκοινωνίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, καθώς και ειδικά προγράμματα στήριξης για την περιφέρεια.
- Ισχυρό κοινωνικό κράτος: Αυξήσεις στους εργαζόμενους της δημόσιας υγείας και εκπαίδευσης, μηδενική συμμετοχή στα συνταγογραφούμενα φάρμακα και καθιέρωση φοιτητικού επιδόματος 500 ευρώ το μήνα για σπουδές σε περιφερειακά πανεπιστήμια.
- Προσιτή στέγη: Δημιουργία 50.000 προσιτών κατοικιών σε βάθος τετραετίας μέσω αξιοποίησης δημόσιας γης και κλειστών ακινήτων, θέσπιση τετραετούς ελάχιστης διάρκειας μισθώσεων, πάγωμα ενοικίων και πλήρης κατάργηση της Golden Visa από τα ακίνητα.
- Στήριξη της μικρής επιχείρησης: Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα και της προκαταβολής φόρου στις ατομικές επιχειρήσεις, με στόχο μια αγορά με κανόνες που προστατεύει την πλειοψηφία.
Χρηματοδοτικά εργαλεία
Για την υλοποίηση του οράματός του, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. πρότεινε τη δημιουργία μιας νέας επενδυτικής μηχανής, του Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης, με πρωτογενή κεφάλαια 12 δισεκατομμυρίων ευρώ στην τετραετία. Με τη μόχλευση ιδιωτικών πόρων, το ταμείο αυτό μπορεί να κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους 25 δισεκατομμυρίων στην τετραετία και άνω των 50 δισεκατομμυρίων σε ορίζοντα δεκαετίας.
Επιπλέον, για τη δίκαιη κατανομή των βαρών, προανήγγειλε τη θέσπιση μιας «Πατριωτικής εισφοράς» ύψους 1% για το πλουσιότερο 1% των πολιτών της χώρας, τονίζοντας ότι όσοι ωφελήθηκαν περισσότερο από την ανάκαμψη οφείλουν να συνεισφέρουν στο κοινό μέλλον.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Τσίπρας αναφέρθηκε στην ανάγκη μιας σύγχρονης βιομηχανικής πολιτικής, εναρμονισμένης με τις αρχές του securonomics (οικονομική ασφάλεια), που θα δίνει έμφαση στις υποδομές, την αποθήκευση ενέργειας, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την έρευνα και την κλιματική ανθεκτικότητα.
«Δεν θα υποσχεθώ τα πάντα σε όλους. Θα υποσχεθώ όσα μπορούμε να κάνουμε, και θα κάνουμε όσα υποσχεθώ», κατέληξε, καλώντας τους πολίτες να συγκρίνουν και να αξιολογήσουν το εναλλακτικό σχέδιο διακυβέρνησης της ΕΛ.Α.Σ.