Η πρώτη κολόνα φωτισμού, στη συμβολή των οδών Μάρνη με την Πατησίων, είναι εκτός λειτουργίας. Το καπάκι το οποίο «κρύβει» τα ηλεκτρικά καλώδια που βρίσκονται εντός της λείπει, με αποτέλεσμα κάποια από αυτά να κρέμονται, εκτεθειμένα σε κοινή θέα, με τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται. Στο μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου δρόμου, η κατάσταση είναι διαφορετική. Εκεί, όπως διαπιστώσαμε, τα καπάκια των καλωδίων ήταν μεν στη θέση τους, αλλά οι υπεύθυνοι είχαν φροντίσει να τα «δέσουν» στις κολώνες με tire ups, ώστε να καθίσταται δύσκολη η αφαίρεσή τους.
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε τι συμβαίνει στην πραγματικότητα: τα καλώδια των υποδομών φωτισμού στους δρόμους και τις πλατείες της πρωτεύουσας μπαίνουν στο στόχαστρο κάποιων «συμμοριών», επειδή περιέχουν χαλκό, η μεταπώληση του οποίου αποφέρει μη ευκαταφρόνητα ποσά στους δράστες και το κύκλωμα που έχει στηθεί. Κι αυτό διότι η τιμή του χαλκού σήμερα εκτιμάται περίπου στα 8 ευρώ το κιλό, ενώ διεθνώς έχει αυξηθεί κατά 40% το τελευταίο έτος, σύμφωνα με τους «Financial Times».
Οι εικόνες αυτές δεν περιορίζονται μόνο στις προαναφερθείσες γειτονιές. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, από την αρχή του έτους, ο Δήμος Αθηναίων έχει κάνει περισσότερες από 70 αναφορές σε διάφορα αστυνομικά τμήματα της πόλης για κλοπές καλωδίων και βανδαλισμούς σε πυλώνες οδοφωτισμού που είναι υπό την ευθύνη του. Την ίδια περίοδο, έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις στις οποίες στόχος έγινε ολόκληρος ο ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός που υπάρχει σε 10 σιντριβάνια του δήμου.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τον Αύγουστο η συχνότητα του φαινομένου πολλαπλασιάστηκε, με τις αναφορές στην αστυνομία να φτάνουν τις 18.
Ο δήμος ισχυρίζεται ότι συνολικά έχουν κλαπεί τουλάχιστον 9.000 μέτρα καλωδίου – 9 χιλιόμετρα, με άλλα λόγια – ενώ το κόστος αποκατάστασης ξεπερνάει τα 500.000 ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι αναμενόμενο: δρόμοι και γειτονιές μένουν χωρίς φως για αρκετές ώρες ή και ημέρες, με ό,τι αυτό σημαίνει για την ασφάλεια κατοίκων και περαστικών, ενώ η εκτιμώμενη διάρκεια αποκατάστασης μπορεί να διαρκέσει μέχρι και μία εβδομάδα, αναλόγως του φόρτου εργασίας.
Επιστροφή στον τόπο του «εγκλήματος»
Δεν είναι, όμως, μόνο αυτό. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου σημειώνουν ότι, παρ’ όλο που επεμβαίνουν το συντομότερο δυνατό προκειμένου να αποκατασταθούν οι βλάβες που προκύπτουν από τις κλοπές και τους βανδαλισμούς στις υποδομές φωτισμού, έχει παρατηρηθεί η επανάληψη του φαινομένου στα ίδια ακριβώς σημεία. Για του λόγου το αληθές, σε γνώση των «ΝΕΩΝ» τέθηκαν κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα: Στην Ιερά Οδό, οι δημοτικές εγκαταστάσεις φωτισμού βανδαλίστηκαν δύο φορές ακριβώς στο ίδιο σημείο, με το κόστος αποκατάστασης της βλάβης να υπερβαίνει τα 180.000 ευρώ. Επειτα, στην οδό Λένορμαν, κατά τη διάρκεια των εργασιών της αναδόχου εταιρείας για αποκατάσταση του φωτισμού της οδού, εκλάπησαν 150 μέτρα καλωδίου από το εργοτάξιο!
Τα πιο πρόσφατα περιστατικά – που, δυστυχώς, όλα δείχνουν πως δεν θα είναι και τα τελευταία – καταγράφηκαν στις αρχές Οκτωβρίου, με το πρώτο να αφορά τη Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως. Εκεί, η τεχνική εταιρεία ολοκλήρωσε τις εργασίες επισκευής του δικτύου ηλεκτροφωτισμού στις 24 Σεπτεμβρίου. Είχε προηγηθεί ανάθεση από πλευράς δήμου που αφορούσε αποκατάσταση βλαβών του υπόγειου δικτύου και καλωδίων που είχαν κλαπεί, σε τρία διαφορετικά τμήματα του δρόμου.
Ωστόσο, μερικές ημέρες αργότερα διαπιστώθηκε εκ νέου «επιδρομή» στα φώτα που είχαν μόλις αποκατασταθεί.
Ειδικότερα, σε ηλεκτρονική επιστολή που έστειλε το τμήμα Συντήρησης Δικτύου Ηλεκτροφωτισμού και Υποδομών του δήμου στο τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Κολωνού, με ημερομηνία 16 Οκτωβρίου, αναφέρεται ότι ο εκ νέου βανδαλισμός των καλωδίων διαπιστώθηκε από το ύψος της οδού Ανδρόνικου έως το ύψος της Ιεράς Οδού.
Το δεύτερο – και ακόμη πιο πρόσφατο – καταγεγραμμένο περιστατικό έλαβε χώρα προχθές (19/10), στην πλατεία Ομονοίας.
Τότε, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, συνεργείο του δήμου διαπίστωσε κομμένα καλώδια και στους τέσσερις ηλεκτρολογικούς πίνακες που τροφοδοτούν τον δημοτικό φωτισμό και το κεντρικό σιντριβάνι, με αποτέλεσμα τη διακοπή της λειτουργίας του. Και σε αυτή την περίπτωση ενημερώθηκε η αστυνομία, ενώ οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι τον Αύγουστο στο ίδιο σημείο είχε καταγραφεί και κλοπή των καλωδίων.
Το εσωτερικό ηλεκτρολογικού πίνακα δημοτικού φωτισμού, με κομμένα καλώδια και εμφανή ίχνη φθοράς, έπειτα από βανδαλισμό και αφαίρεση του χαλκού
Επειτα από όλα τα παραπάνω και προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ανησυχητικό αυτό φαινόμενο, υιοθετούνται πλέον και ανορθόδοξα μέτρα. «Σφραγίζουμε τα φρεάτια επισκεψιμότητας των καλωδίων με τσιμέντο και προχωρούμε σε ηλεκτροσυγκόλληση των θυρίδων στις κολώνες οδοφωτισμού», λένε πηγές του δήμου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παραπάνω αποκατάσταση στη λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως, όπου η εταιρεία που ανέλαβε το έργο ανέφερε στη σχετική επιστολή της προς τον δήμο ότι στο πλαίσιο των εργασιών, τα φρεάτια του υπόγειου δικτύου σε τμήμα του δρόμου σφραγίστηκαν με τσιμέντο.
Οι «συμμορίες του χαλκού» δεν χτυπούν, βεβαίως, μόνο τις δημοτικές μονάδες ηλεκτροφωτισμού.
Μόλις στα τέλη Αυγούστου, άγνωστοι δράστες έκλεψαν καλώδιο οπτικών ινών που περιείχε χαλκό από τις εγκαταστάσεις της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Πριν από αυτό, στα τέλη Μαΐου, η αστυνομία εξάρθρωσε μεγάλο δίκτυο που φέρεται πως έκλεβε χαλκό από μετασχηματιστές του ΔΕΔΔΗΕ σε αγροτικές περιοχές της Λάρισας και της Καρδίτσας. Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., το κύκλωμα φέρεται να είχε κάνει 229 «χτυπήματα», με το κέρδος που ξεπερνούσε τα 890.000 ευρώ. Δεν είναι όμως μόνο αυτά.
Μόνιμος στόχος της «μαφίας του χαλκού» είναι και ο σιδηρόδρομος, με τις κλοπές και τους βανδαλισμούς καλωδίων ηλεκτροκίνησης, σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης να είναι συχνό φαινόμενο.
Στο στόχαστρο μπαίνουν και νοσοκομεία, ενώ δεν γλιτώνουν ούτε τα σχολεία, όπου έχουν γίνει κλοπές καλωδίων μέχρι και από τα πάνελ των φωτοβολταϊκών.
Το καλοκαίρι είχαν καταγραφεί περιστατικά που επιτήδειοι έμπαιναν σε πολυκατοικίες του κέντρου των Αθηνών για να ξηλώσουν τα μεταλλικά κουδούνια των διαμερισμάτων, ενώ στις γειτονιές πέριξ της Ομόνοιας οι μονάδες κλιματισμού ήταν επίσης συχνός στόχος, όπως και πόμολα ή σωλήνες φυσικού αερίου, τους οποίους τα κυκλώματα κόβουν για το πολύτιμο μέταλλο.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δράστες που συλλαμβάνονται είναι Ρομά, όμως στα δίχτυα των Αρχών για αντίστοιχες υποθέσεις έχουν βρεθεί και Πακιστανοί αλλά και Ελληνες.
Στις 11 Οκτωβρίου, η αστυνομία συνέλαβε έναν 38χρονο Ελληνα που αφαιρούσε μεταλλικά καπάκια φρεατίων στον Πειραιά. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ., ο άνδρας φέρεται να έκλεψε τουλάχιστον 150 καλύμματα, τα οποία έπειτα μετέφερε σε «σκραπατζίδικο» στον Βοτανικό.
Είναι προφανές, ωστόσο, ότι η κλοπή των καλωδίων από τις κολόνες φωτισμού θεωρείται από τους επικίνδυνους στόχους, λόγω της πιθανότητας ηλεκτροπληξίας. Αυτός είναι και ο λόγος που οι δράστες συχνά παίρνουν αυξημένα μέτρα ασφαλείας.
Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, φαίνεται να χρησιμοποιούν πιο «εξεζητημένες» μεθόδους, όπως το να δένουν τα καλώδια σε ένα αμάξι και έπειτα να επιταχύνουν για να τα ξηλώσουν, σε μια προσπάθεια να μην έρθουν σε άμεση επαφή μαζί τους.
Μετά την κλοπή, από το καλώδιο αφαιρείται το πλαστικό και μένει μόνο το πολύτιμο μέταλλο, το οποίο πωλείται παράνομα στα λεγόμενα «σκραπατζίδικα» – δηλαδή, σε επιχειρήσεις ανακύκλωσης μετάλλων, που συνεργάζονται με το κύκλωμα.
Χάρης Δούκας: «Φαύλος κύκλος που δεν αντέχει άλλο η πόλη»
Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, σημείωσε πως «οι κλοπές και οι βανδαλισμοί στις υποδομές φωτισμού έχουν πάρει ανησυχητικές διαστάσεις και η πόλη πληρώνει το κόστος». Αναφέρθηκε μάλιστα και στις περιπτώσεις της Ιεράς Οδού και της Λένορμαν – εκεί όπου το φαινόμενο φαίνεται πως υποτροπιάζει. «Φτιάχνουμε τον φωτισμό και, λίγες μέρες μετά, τα καλώδια εξαφανίστηκαν πάλι. Αυτός είναι ένας φαύλος κύκλος που δεν αντέχει άλλο η πόλη». Ο ίδιος κάλεσε τις Αρχές να δράσουν άμεσα: «Ο Δήμος Αθηναίων κάνει το καθήκον του: επεμβαίνουμε άμεσα και αποκαθιστούμε τις ζημιές, κάθε φορά. Ομως η αποκατάσταση δεν αρκεί και δεν μπορεί να είναι η μόνη απάντηση. Η προστασία των δημόσιων υποδομών είναι και ευθύνη του κράτους. Ζητάμε από την Ελληνική Αστυνομία και το αρμόδιο υπουργείο να αναλάβουν τις ευθύνες τους: με πιο συστηματική φύλαξη, στοχευμένες επιχειρήσεις και αποτελεσματική δίωξη των κυκλωμάτων που λυμαίνονται τις υποδομές της πρωτεύουσας»
«ΤΑ ΝΕΑ» είχαν αποστείλει εγκαίρως σχετικά ερωτήματα στην Ελληνική Αστυνομία, ζητώντας περισσότερες πληροφορίες για το φαινόμενο και τις καταγγελίες, καθώς και για το εάν υπάρχουν στοιχεία για συλλήψεις για σχετικές υποθέσεις. Μέχρι την ώρα της δημοσίευσης στην εφημερίδα δεν είχαμε λάβει απάντηση. Πηγές από την ΕΛ.ΑΣ. ανέφεραν, πάντως, πως ειδικά στο κέντρο της πόλης η παρουσία και οι περιπολίες των δυνάμεών της καθιστούν δύσκολη τη δράση οργανωμένων κυκλωμάτων και μαζικής αφαίρεσης καλωδίων και πως πρόκειται για μεμονωμένα και αποσπασματικά περιστατικά, τα οποία πιθανότατα συμβαίνουν νυχτερινές ώρες.
Μετά τη δημοσίευση στο φύλλο των «ΝΕΩΝ» της Τετάρτης (21/10) η ΕΛ.ΑΣ. ανταποκρίθηκε στο σχετικό αίτημα αναφέροντας ότι, στο τρέχον έτος τα Τμήματα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκληματών Αθηνών έχουν σχηματίσει συνολικά 14 δικογραφίες σε βάρος αγνώστων δραστών, σχετικά με περιπτώσεις βανδαλισμών καλωδίων σε ιστούς και φρεάτια δημοτικού φωτισμού καθώς και φθορών σε υπόγεια καλώδια του εν λόγω δικτύου, ενώ έχουν συλληφθεί συνολικά 4 άτομα.