Το πρόσφατο περιστατικό με την πτώση του F-4 Phantom στην Τανάγρα κατά τη διάρκεια επιδείξεων, που στοίχισε τη ζωή σε δύο έμπειρους πιλότους της Πολεμικής Αεροπορίας, ήταν η αφορμή για να θυμηθούμε και να αναζητήσουμε τα αεροπορικά δυστυχήματα στη χώρα μας τα τελευταία δέκα χρόνια. Κανένα από αυτά δεν αφορά συντριβή αεροπλάνου μεταφοράς επιβατών, αλλά πολεμικά αεροσκάφη, ελικόπτερα πυρόσβεσης, εκπαιδευτικά, μεταγωγικά, ιδιωτικά ελικόπτερα και μονοκινητήρια αεροπλάνα.
Μόνο η Πολεμική Αεροπορία από το 1990 μέχρι σήμερα έχει θρηνήσει περισσότερους από 130 ανθρώπους και έχει χάσει σχεδόν 100 αεροσκάφη. Επίσης, η Αεροπορία Στρατού 26 ανθρώπους και 8 ελικόπτερα και η Αεροπορία Ναυτικού 9 ανθρώπινες ζωές και 3 ελικόπτερα. Με βάση τις διαθέσιμες καταγραφές και τα επίσημα πορίσματα, οι ανθρώπινες απώλειες στα θανατηφόρα συμβάντα της τελευταίας δεκαετίας στην Ελλάδα στοίχισαν τη ζωή σε 50 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων όλων των κατηγοριών πτητικών μέσων. Οι δύσκολες επιχειρησιακές συνθήκες, αλλά και η άνοδος των ιδιωτικών πτητικών μέσων χωρίς να τηρούνται οι αυστηροί κανόνες ασφαλείας, φαίνεται να συντελούν στα δυστυχήματα.
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι ο ανθρώπινος παράγοντας παραμένει η Νο 1 αιτία για τα αεροπορικά δυστυχήματα τα οποία μελετώνται διεξοδικά και καταλήγουν σε χρήσιμα πορίσματα για την αποφυγή μελλοντικών. Για μία εικοσαετία και μέχρι το 2023, το αρμόδιο όργανο για τη διερεύνηση των αεροπορικών δυστυχημάτων στη χώρα μας ήταν η ΕΔΑΑΠ, η οποία συγχωνεύτηκε με τον «διάσημο» από το δυστύχημα των Τεμπών Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ). Τα πορίσματα της ΕΔΑΑΠ για τα προηγούμενα χρόνια είναι δημοσιευμένα και διαθέσιμα.
Το χρονικό
Τον Οκτώβριο 2016 ένα Cessna 172 συνετρίβη ανατολικά των Καλαβρύτων, σε ορεινή περιοχή που καλυπτόταν από πυκνή ομίχλη. Οι δύο επιβαίνοντες έχασαν την ζωή τους.
Τον Απρίλιο του 2017, η Ελλάδα έζησε μία από τις βαρύτερες στρατιωτικές αεροπορικές τραγωδίες των τελευταίων ετών. Ενα ελικόπτερο Huey της Αεροπορίας Στρατού κατέπεσε κοντά στο Σαραντάπορο Ελασσόνας, στη διάρκεια πτήσης ρουτίνας. Τέσσερις αξιωματικοί σκοτώθηκαν, ενώ μία υπαξιωματικός ήταν η μοναδική επιζήσασα. Η ίδια είχε περιγράψει ότι το ελικόπτερο πετούσε μέσα σε περιορισμένη ορατότητα και έπεσε σε καλώδια ρεύματος. Τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς, ένα ψεκαστικό ελικόπτερο κατέπεσε στην περιοχή του Σχινιά έπειτα από επαφή επίσης με ηλεκτροφόρα καλώδια, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δύο άνθρωποι. Λίγες μέρες μετά, ένα μικρό αεροσκάφος συνετρίβη στην περιοχή των Δένδρων Λάρισας, με δύο νεκρούς.
Τον Απρίλιο του 2018, Mirage 2000-5 της Πολεμικής Αεροπορίας συνετρίβη εννέα ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της Σκύρου με θύμα τον σμηναγό Γεώργιο Μπαλταδώρο. Στις 28 Αυγούστου, κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής άσκησης βόρεια της Σπάρτης, με ένα Τ-2 Buckeye, οι δύο χειριστές εγκατέλειψαν το αεροσκάφος. Ο συγκυβερνήτης σώθηκε με το αλεξίπτωτό του, όμως ο επισμηναγός Νικόλαος Βασιλείου εντοπίστηκε νεκρός. Τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς, ένα Piper PA-28 κατέπεσε στην περιοχή της Ναυπάκτου, με δύο νεκρούς.
Στις 20 Αυγούστου 2019, ελικόπτερο που είχε απογειωθεί από τον Γαλατά με προορισμό την Αθήνα συνετρίβη στη θαλάσσια περιοχή του Πόρου, αφού προσέκρουσε σε καλώδια μέσης τάσης και κατέπεσε. Και οι τρεις επιβαίνοντες σκοτώθηκαν. Χρόνια αργότερα, η δικαστική έρευνα θα έφερνε ξανά στην επιφάνεια το ζήτημα της σήμανσης των καλωδίων, καθώς δικαστική απόφαση έκρινε ότι ο ΔΕΔΔΗΕ δεν είχε λάβει τα απαιτούμενα μέτρα παρά προηγούμενη προειδοποίηση.
Η δεκαετία του 2020
Τον Σεπτέμβριο του 2021 ένα Cessna που είχε αναχωρήσει από το Ισραήλ με προορισμό τη Σάμο, συνετρίβη στη θαλάσσια περιοχή κοντά στο Πυθαγόρειο.
Ενα από τα χειρότερα δυστυχήματα της δεκαετίας συνέβη το καλοκαίρι του 2022. Το Antonov An-12 της Meridian, που εκτελούσε εμπορευματική πτήση από τη Σερβία προς το Μπανγκλαντές ύστερα από μηχανική βλάβη επιχείρησε να κατευθυνθεί για έκτακτη προσγείωση προς την Καβάλα και τελικά συνετρίβη κοντά στην Αντιφιλίππη. Και τα 8 μέλη του πληρώματος εντοπίστηκαν νεκρά.
Το 2023, η Ελλάδα έχασε δύο ακόμη πιλότους. Phantom F-4 της Πολεμικής Αεροπορίας κατέπεσε στη θαλάσσια περιοχή του Ιονίου κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής. Ο υποσμηναγός Μάριος Τουρούτσικας και ο σμηναγός Ευστάθιος Τσιτλακίδης σκοτώθηκαν, ενώ τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, ένα μικρό αεροσκάφος συνετρίβη κοντά σε αερολέσχη στη Θήβα.
Το 2024, η ετήσια επισκόπηση της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας κατέγραψε έξι ατυχήματα, από τα οποία δύο θανατηφόρα.
Φέτος, μετράμε ήδη τρία δυστυχήματα. Το πρώτο συνέβη κατά τη διάρκεια της αεροκατάσβεσης της μεγάλης φωτιάς στην περιοχή της Ψάθας όταν συγκρούστηκαν στον αέρα δύο ελικόπτερα. Ο δανός χειριστής και ο έλληνας σύνδεσμος του ενός ελικοπτέρου σκοτώθηκαν. Λίγες μέρες αργότερα ένα Bell 206 συνετρίβη στη Σίφνο, λίγα μόλις μέτρα από το ελικοδρόμιο με τραγικό απολογισμό τον 55χρονο έλληνα χειριστή και ένα νεόνυμφο ζευγάρι Βρετανών που έκαναν το ταξίδι του μέλιτος και τέλος το F-4 Phantom που συμμετείχε στις επιδείξεις του Athens Flying Week.