Ακίνητα και στέγαση αποτελούν πλέον πολυτέλεια για τους περισσότερους Έλληνες, καθώς η απόκτηση κατοικίας έχει μετατραπεί σε άπιαστο όνειρο. Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι τιμές στην αγορά ακινήτων έχουν αυξηθεί έως και κατά 85%, καθιστώντας ακόμα πιο δύσκολη την πρόσβαση στην ιδιοκατοίκηση.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Βύρωνα, όπου ένα διαμέρισμα 93 τ.μ. στον 4ο όροφο, χωρίς ανακαίνιση και χωρίς πάρκινγκ, κοστίζει 230.000 ευρώ – δηλαδή περίπου 2.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Όσο πιο καινούργιο είναι το ακίνητο και ανάλογα με την περιοχή, η τιμή μπορεί να ξεκινά από 3.000 ευρώ και να ξεπερνά τα 5.000 ευρώ το τετραγωνικό. Έτσι, πολλοί νέοι ακόμη και μετά τα 30 τους παραμένουν στο πατρικό σπίτι, αδυνατώντας να αποκτήσουν δική τους στέγη.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 55% των ακινήτων που διατίθενται προς πώληση κοστίζει πάνω από 200.000 ευρώ – ποσό απαγορευτικό για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών, καθώς οι μισθοί μετά βίας επαρκούν για τα βασικά έξοδα. Παράλληλα, ένα στα τρία ακίνητα που προσφέρονται αφορά κατοικίες άνω των 120 τ.μ., ενώ η ζήτηση επικεντρώνεται στα μικρότερα. Στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, μόλις το 30% των διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση είναι κάτω των 60 τ.μ., όταν σε άλλες περιοχές το ποσοστό αυτό φτάνει το 55%.
Η ανάλυση του ΔΝΤ και οι προκλήσεις της στεγαστικής αγοράς
Σε ανάλυσή του, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) επισημαίνει ότι η ελληνική στεγαστική αγορά αντιμετωπίζει όχι μόνο έλλειψη κατοικιών, αλλά και σημαντικές ανισότητες στην κατανομή τους. Το πρόβλημα της στέγασης δεν οφείλεται αποκλειστικά στη μειωμένη προσφορά, αλλά και στη μη ορθολογική κατανομή του υπάρχοντος αποθέματος. Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι οι αποφάσεις πολιτικής πρέπει να βασίζονται σε τεκμηριωμένα δεδομένα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η κρίση.
Το εισόδημα δεν ακολουθεί τις αυξήσεις στις τιμές
Η άνοδος των ζητούμενων τιμών συνοδεύεται από αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος κατά 47%, η οποία ωστόσο δεν επαρκεί για να καλύψει το αυξανόμενο κόστος στέγασης. Μέχρι το 2025, το διάμεσο στεγαστικό κόστος αναμένεται να υπερβαίνει το ένα τρίτο του διαθέσιμου εισοδήματος, με σχεδόν δύο στα πέντε νοικοκυριά να δαπανούν πάνω από το 40% των αποδοχών τους για τη στέγη τους.