«Η βόλτα αυτή είναι ο ποδηλατόδρομος που θα φτιάξουμε. Άρα θα δούμε live τι έχει σχεδιαστεί στο κέντρο της Αθήνας, ποιος ποδηλατόδρομος θα φτιαχτεί άμεσα». Τα λόγια αυτά δεν είναι δικά μου. Είναι του Δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα. Με αυτή τη φράση απευθύνθηκε δημοσίως σε δεκάδες πολίτες, έξω από το Δημαρχείο, στην Πλατεία Κοτζιά δίνοντας την εκκίνηση της ποδηλατοπορείας, την Κυριακή 20/9/2026 στα ίχνη του προτεινόμενου νέου ποδηλατικού δικτύου 17χλμ που σχεδιάζει ο Δήμος Αθηναίων.
Ουσιαστικά επανέλαβε δημόσια τη δέσμευσή του ότι το δίκτυο ποδηλατόδρομων 17χλμ του Δήμου Αθηναίων (μία κυκλική διαδρομή από την Ομόνοια στην Κυψέλη, τα Δικαστήρια και ξανά μέσω Νεάπολης επιστροφή στο Κέντρο) θα υλοποιηθεί άμεσα. Μακάρι. Περιμένουμε τις πράξεις.
Το ζήτημα είναι όμως είναι αυτά τα 17χλμ – μολονότι η υλοποίησή τους ακόμη βέβαια δεν έχει ξεκινήσει – να πολλαπλασιαστούν. Σήμερα δεν νοείται ευρωπαϊκή πρωτεύουσα ή μεγαλούπολη χωρίς επαρκή δίκτυα ποδηλατόδρομων δεκάδων χιλιομέτρων. Με αυτόν τον τρόπο έχουν αλλάξει πρόσωπο προς τα καλύτερο τα τελευταία χρόνια το Παρίσι, το Λονδίνο, το Βερολίνο, η Βιέννη, η Βουδαπέστη, το Όσλο, το Ελσίνκι, η Μαδρίτη. Δεν μπορεί να μιλάς για Βιώσιμη Κινητικότητα και περιορισμό του αυτοκινήτου χωρίς να εντάσσεις το ποδήλατο στις καθημερινές μετακινήσεις.
Υπό αυτά τα δεδομένα, ο Δήμος έπρεπε ήδη από… ΧΘΕΣ να ετοιμάζει το σχέδιο για το επόμενο δίκτυο ποδηλατόδρομων της Αθήνας.
Έχει έρθει η ώρα τα 17χλμ να γίνουν 27, 37, 47, 107! Μόνο έτσι με σοβαρές ποδηλατικές υποδομές πολλών χιλιομέτρων που θα ενώνουν πολλά σημεία ενδιαφέροντος της Αθήνας θα μπορέσουν οι πολίτες να πειστούν να περιορίσουν τη χρήση ΙΧ.
Έχει έρθει η ώρα η Αθήνα να κάνει όχι απλώς βηματάκια προς τα εμπρός αλλά ένα μεγάλο άλμα προχωρώντας λοιπόν άμεσα και στην υλοποίηση του δικτύου ποδηλατόδρομων των 17χλμ αλλά και στον άμεσο σχεδιασμό και μελέτη νέων δικτύων ποδηλατόδρομων.
Οι ποδηλατόδρομοι μας ωφελούν όλους
Και κάτι ακόμη πολύ σημαντικό που ουδείς στον Δήμο Αθηναίων, από τον Δήμαρχο μέχρι τον πιο απλό υπηρεσιακό παράγοντα δεν έχει σκεφτεί να το πει και να το επικοινωνήσει. Το έργο των ποδηλατόδρομων και των υποδομών για το ποδήλατο δεν αφορά κάποια «ειδική ομάδα», κάποιους ανθρώπους με…κολάν, δεν αφορά «ποδηλάτες». Αφορά Ο Λ Ο Υ Σ τους κατοίκους και τους δημότες και τους πολίτες της Αθήνας. Δεν είναι από εδώ οι Αθηναίοι ΙΧήδες και από εκεί οι Αθηναίοι ποδηλατάκηδες. Οι ποδηλατόδρομοι πρέπει να απευθύνονται στη συντριπτική πλειονότητα των πολιτών που τώρα χρησιμοποιούν ΙΧ για τις μετακινήσεις τους – και μπορεί βέβαια να διαθέτουν και ποδήλατο – ώστε να πειστούν να περιορίσουν το αυτοκίνητο και να αρχίσουν να μετακινούνται με πετάλι. Πιστέψτε με αν γίνουν στην Αθήνα σοβαρές και ποιοτικές υποδομές για το ποδήλατο – όπως στο Παρίσι, το Λονδίνο και δεκάδες άλλες πόλεις – τότε πολύ σύντομα πολλοί θα είναι αυτοί που θα αφήσουν τα αυτοκίνητά τους στα γκαράζ, στις πυλωτές, στα πάρκινγκ, απλώς σταθμευμένα και θα προτιμήσουν την ανέξοδη, ξένοιαστη και ωφέλιμη για την υγεία και το περιβάλλον μετακίνηση με ποδήλατο. Κάθε ένα λιγότερο αυτοκίνητο στους δρόμους της Αθήνας είναι όφελος για όλους! Κάθε ένα περισσότερο ποδήλατο στους δρόμους σημαίνει λιγότερα κυκλοφοριακά προβλήματα.
Αλήθεια γιατί όλα αυτά δεν τα ακούμε από τον Δήμο, τον Δήμαρχο και κανέναν υπηρεσιακό παράγοντα του Δήμου;
Ποδήλατο στις λεωφόρους
Έχω την τύχη λόγω της δημοσιογραφικής μου ιδιότητας να έχω ταξιδέψει σε αρκετές πόλεις σε Ευρώπη και Αμερική. Σε όλες τις πόλεις όπου έχουν υλοποιηθεί ποιοτικά και λειτουργικά δίκτυα ποδηλατόδρομων, οι ποδηλατόδρομοι είναι δίπλα και παράλληλα στις λεωφόρους και τους δρόμους των ΙΧ. Το έχω δει αυτό και στο Παρίσι, και στο Λονδίνο, και στη Ν.Υόρκη και στην Ουάσινγκτον και στο Βερολίνο. Το έχω επισημάνει και στο παρελθόν.
Αν θες να πείσεις τον οδηγό του ΙΧ ότι έχει μία εναλλακτική μετακίνησης που δεν θα του κοστίζει και θα κάνει γενικά καλό, αυτή την εναλλακτική πρέπει να την βλέπει δίπλα του. Πρέπει να βλέπει δίπλα του το ποδήλατο ως μέσο μετακίνησης. Ποιος ο λόγος να φτιάξουμε ένα ποδηλατόδρομο μέσα από στενάκια και παράδρομους. Το ποδήλατο δεν πρέπει να είναι κρυμμένο! Αντίθετα πρέπει να είναι Ε Μ Φ Α Ν Ε Σ και εμφατικά εμφανές ως μέσο μετακίνησης.
Τι θέλω να πω λοιπόν. Ότι στις επόμενες μελέτες του για ποδηλατόδρομους, ο Δήμος Αθηναίων πρέπει να βάλει το ποδήλατο δίπλα σε λεωφόρους. Πρέπει να σχεδιάσει ποδηλατόδρομους σε πολύσύχναστους δρόμους όπως η Αχαρνών, η Πατησίων, η Βας. Σοφίας, η Λένορμαν. Αλλιώς η μάχη της Βιώσιμης Κινητικότητας έχεις χαθεί πριν καν ξεκινήσει…
Χάρτης, χάρτης, χάρτης
Πάμε και σε κάτι ακόμη που έχουν επισημάνει αρκετοί πολίτες της Αθήνας που ενδιαφέρονται για τις ποδηλατικές υποδομές. Η μελέτη για το δίκτυο των 17χλμ του Δήμου Αθηναίων έχει ολοκληρωθεί εδώ και αρκετό καιρό. Αρκετοί είναι αυτοί που απορούν λοιπόν γιατί δεν έχει αναρτηθεί – δημοσιοποιηθεί ένας αναλυτικός χάρτης με όλους τους δρόμους απ’ όπου θα περνάει ο ποδηλατόδρομος. Και έχουν δίκιο. Ο Δήμος σχεδιάζει ένα έργο που θα ωφελήσει το περιβάλλον της πόλης και την ποιότητα ζωής των κατοίκων αλλά δεν κάνει μία σοβαρή καμπάνια να το προωθήσει. Γιατί;