Η Ιωάννα Κορμπάκη, με 13 χρόνια εμπειρίας στην προσχολική εκπαίδευση, εξηγεί στην Ανθή Βούλγαρη, στο «Ήρεμα ρωτάω: mom edition»γιατί η δημιουργικότητα δεν περιορίζεται στη ζωγραφική, πώς το ελεύθερο παιχνίδι βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν δεξιότητες και γιατί ακόμη και δέκα λεπτά αποκλειστικής προσοχής από τους γονείς μπορούν να κάνουν τη διαφορά
Πόσες δραστηριότητες χρειάζεται πραγματικά ένα παιδί; Πρέπει να γεμίζουμε το καθημερινό του πρόγραμμα με μουσική, θέατρο και δημιουργικό παιχνίδι ή μήπως του στερούμε, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, κάτι εξίσου σημαντικό: τον ελεύθερο χρόνο του; Και τελικά, πόσο χρόνο χρειάζεται να περνάμε μαζί του για να αισθάνεται ότι είμαστε πραγματικά δίπλα του;
Η δημιουργικότητα των παιδιών, η σημασία του παιχνιδιού και η σχέση γονέων και παιδιών βρέθηκαν στο επίκεντρο του νέου επεισοδίου του podcast «Ήρεμα Ρωτάω | Mom Edition». Η Ανθή Βούλγαρη υποδέχθηκε τη νηπιαγωγό Ιωάννα Κορμπάκη, η οποία, με 13 χρόνια εμπειρίας στον χώρο της προσχολικής εκπαίδευσης, μίλησε για τις ανάγκες των παιδιών από τους πρώτους μήνες της ζωής τους μέχρι την προσχολική ηλικία.
Το βασικό μήνυμα της συζήτησης είναι ότι η δημιουργική απασχόληση δεν χρειάζεται να μετατρέπεται σε ακόμη μία υποχρέωση για την οικογένεια. Τα παιδιά χρειάζονται ερεθίσματα, ελευθερία να πειραματιστούν και χρόνο για παιχνίδι, αλλά και γονείς που μπορούν να είναι ουσιαστικά παρόντες, χωρίς να αισθάνονται ότι πρέπει να οργανώνουν κάθε λεπτό της ημέρας τους.
«Η δημιουργικότητα δεν είναι μόνο η ζωγραφική»
Πολλές φορές, όταν μιλάμε για τη δημιουργικότητα ενός παιδιού, σκεφτόμαστε αν του αρέσει να ζωγραφίζει, αν έχει ταλέντο στη μουσική ή αν δείχνει ενδιαφέρον για κάποια καλλιτεχνική δραστηριότητα. Ωστόσο, η δημιουργικότητα είναι κάτι πολύ ευρύτερο και εκδηλώνεται με διαφορετικούς τρόπους σε κάθε παιδί.
Όπως εξηγεί η Ιωάννα Κορμπάκη, δεν μπορούμε να καταλήξουμε από πολύ νωρίς στο συμπέρασμα ότι ένα παιδί έχει ή δεν έχει κάποια συγκεκριμένη κλίση, καθώς τα ενδιαφέροντά του διαμορφώνονται σταδιακά, μέσα από τις εμπειρίες και τα ερεθίσματα που δέχεται.
«Όταν λέμε πολλές φορές δημιουργικότητα, το μυαλό μας πάει στη ζωγραφική. “Α, το παιδί μου δεν ζωγραφίζει. Α, μωρέ, εντάξει, μπορεί να μην είναι και πολύ δημιουργικό”. Και στην ουσία η δημιουργικότητα δεν είναι μόνο αυτό. Είναι το να μάθει να λύνει ένα πρόβλημα. Είναι το να μάθει να χτίζει και να γκρεμίζει. Είναι εννοείται οι τέχνες, η ζωγραφική, ο χορός, η μουσική, το θέατρο», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Για την ίδια, ο ρόλος των γονιών και των εκπαιδευτικών δεν είναι να αποφασίσουν εκ των προτέρων τι ταιριάζει σε κάθε παιδί, αλλά να του προσφέρουν διαφορετικές δυνατότητες, ώστε να ανακαλύψει σταδιακά τι το εκφράζει.
«Αυτό που κάνεις είναι να δίνεις στο παιδί ερεθίσματα, να του δίνεις τον χώρο να ανακαλύψει στην πορεία αυτό που του αρέσει να κάνει, αυτό που το εκφράζει», σημειώνει.
Άλλο παιδί μπορεί να αγαπά τη ζωγραφική, άλλο να χορεύει διαρκώς, άλλο να ενδιαφέρεται για τη μουσική και άλλο να προτιμά το τρέξιμο και την κίνηση. Το ζητούμενο είναι να υπάρχουν ευκαιρίες για εξερεύνηση, χωρίς να επιβάλλονται συγκεκριμένες επιλογές.
«Κανένα παιδί δεν είναι ίδιο με το άλλο. Όλα είναι διαφορετικά μεταξύ τους και οφείλουμε να σεβόμαστε αυτή τη διαφορετικότητα και να δίνουμε λίγο στο κάθε παιδί αυτό που χρειάζεται», υπογραμμίζει.
Ο ελεύθερος χρόνος που στερούμε από τα παιδιά
Ένα από τα ζητήματα που απασχολούν ολοένα και περισσότερο τους γονείς είναι το φορτωμένο πρόγραμμα των παιδιών. Από τις πρώτες τάξεις του νηπιαγωγείου μέχρι το δημοτικό, πολλές οικογένειες επιλέγουν διαφορετικές δραστηριότητες, επιδιώκοντας να προσφέρουν στα παιδιά όσο το δυνατόν περισσότερες ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης.
Ωστόσο, η υπερβολική οργάνωση της καθημερινότητας μπορεί να περιορίσει τον χρόνο που χρειάζονται τα παιδιά για να παίξουν ελεύθερα, να εκτονωθούν και να δημιουργήσουν με τον δικό τους τρόπο.
«Τα παιδιά είναι φορτωμένα και, δυστυχώς, περιορίζουμε πάρα πολύ τον ελεύθερο χρόνο του παιδιού για να παίξει, να εκφραστεί, να ζωγραφίσει όσο θέλει, να εκτονωθεί», επισημαίνει η νηπιαγωγός.
Εξίσου σημαντικό είναι να μην παρεμβαίνουν διαρκώς οι ενήλικες στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά δημιουργούν. Συχνά, με καλή πρόθεση, οι γονείς προσπαθούν να διορθώσουν μια ζωγραφιά, να προτείνουν διαφορετικά χρώματα ή να κατευθύνουν το παιδί προς ένα αποτέλεσμα που θεωρούν πιο όμορφο ή σωστό.
Η παρέμβαση αυτή, όμως, μπορεί να περιορίσει την ελευθερία της επιλογής του.
«Είμαστε και λίγο παρεμβατικοί πολλές φορές στο αποτέλεσμα. Δηλαδή βλέπουμε ένα παιδάκι που ζωγραφίζει με τον δικό του τρόπο και προσπαθούμε καμιά φορά να του πούμε: “Ναι, αυτή η σκεπή είναι πάρα πολύ ωραία, αλλά μήπως να την κάναμε κόκκινη;”, ενώ το παιδί θέλει να την κάνει μπλε», εξηγεί.
Αυτό που χρειάζεται, σύμφωνα με την ίδια, είναι να επιτρέπουμε στα παιδιά να ολοκληρώνουν αυτό που έχουν φανταστεί και να αποδεχόμαστε το αποτέλεσμα, ακόμη κι αν δεν ανταποκρίνεται στις δικές μας προσδοκίες.
«Οφείλουμε να δώσουμε στα παιδιά και την ελευθερία της επιλογής, να αποδεχτούμε το αποτέλεσμα και να του πούμε “μπράβο”! Τα κατάφερες πάρα πολύ ωραία», αναφέρει.
Πότε έχει πραγματικά αξία η επιβράβευση
Η ενθάρρυνση είναι σημαντική για την αυτοπεποίθηση των παιδιών, ωστόσο η συνεχής επιβράβευση για κάθε μικρή κίνηση μπορεί να χάσει το νόημά της. Η Ιωάννα Κορμπάκη εξηγεί ότι έχει σημασία να αναγνωρίζουμε την προσπάθεια και τη χαρά που αισθάνεται το παιδί όταν καταφέρνει κάτι που για εκείνο αποτελεί σημαντικό επίτευγμα.
«Όταν θα κάνει κάτι σπουδαίο για εκείνο και θα έχει χαρεί με το αποτέλεσμά του, εκεί πρέπει να το επιβραβεύσουμε και πρέπει να το αποδεχτούμε. Ακόμα και αν το αποτέλεσμα εμάς ως ενήλικες μπορεί να μη μας ικανοποιήσει», λέει.
Για έναν ενήλικα, το να κατασκευάσει ένα παιδί έναν πύργο με δέκα τουβλάκια μπορεί να μοιάζει κάτι απλό. Για το ίδιο το παιδί, όμως, μπορεί να είναι μια σημαντική κατάκτηση, για την οποία αισθάνεται περήφανο.
«Όταν βλέπεις στα μάτια του παιδιού αυτόν τον ενθουσιασμό, ότι “ναι, τα κατάφερα, έφτιαξα τον πύργο με δέκα τούβλα”, που για εκείνο είναι πολύ σημαντικό, πρέπει να το επιβραβεύσουμε», τονίζει.
Messy Play: Δεν είναι απλώς ένα κουτί με ρύζι
Τα τελευταία χρόνια, το Messy Play έχει αποκτήσει ιδιαίτερη δημοτικότητα στις δραστηριότητες για παιδιά. Πρόκειται για ένα είδος αισθητηριακού παιχνιδιού, μέσα από το οποίο τα παιδιά εξερευνούν διαφορετικά υλικά, υφές και αντικείμενα, χρησιμοποιώντας τις αισθήσεις τους.
Η Ανθή Βούλγαρη παρατηρεί ότι αυτό που σήμερα οργανώνεται σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους θυμίζει σε μεγάλο βαθμό το αυθόρμητο παιχνίδι στη φύση: το παιχνίδι με το χώμα, το νερό, τα φύλλα και τη λάσπη.
Η Ιωάννα Κορμπάκη εξηγεί ότι το Messy Play μπορεί να προσφέρει πολλές διαφορετικές εμπειρίες και ότι η αξία του δεν περιορίζεται στην απλή επαφή με υλικά που προκαλούν ακαταστασία.
«Το Messy Play ουσιαστικά είναι το αισθητηριακό παιχνίδι. Απευθύνεται από την πολύ, πολύ μικρή ηλικία, με βρώσιμα υλικά μέσα. Δημιουργούμε μικρόκοσμους μέσα στο κουτί με διάφορα υλικά. Ανακάλυψη ουσιαστικά από το παιδί», σημειώνει.
Μέσα από κατάλληλα διαμορφωμένα παιχνίδια, τα παιδιά μπορούν να εξερευνήσουν υλικά, να μεταφέρουν αντικείμενα, να γεμίσουν και να αδειάσουν δοχεία, αλλά και να εξασκήσουν τη λεπτή κινητικότητα. Ανάλογα με την ηλικία τους, οι δραστηριότητες μπορούν να συνδυαστούν με μαθησιακούς στόχους, όπως η αναγνώριση αριθμών και σχημάτων, η γλώσσα και η δημιουργία λέξεων.
«Είναι φιλοσοφία ολόκληρη. Είναι ολόκληρη σχολή σκέψης ουσιαστικά αυτό που μπορούμε να δώσουμε μέσα από το Messy Play. Δεν είναι απλά ότι βάζω ένα ρύζι μέσα σε ένα κουτί, το ανακατεύω και το βάζω και παίζει», υπογραμμίζει.
Παράλληλα, τέτοιες δραστηριότητες μπορούν να πραγματοποιηθούν και στο σπίτι, με απλά υλικά και χωρίς να απαιτείται κάποιος ιδιαίτερος εξοπλισμός. Το σημαντικό είναι να υπάρχει ασφαλές περιβάλλον και το παιδί να έχει τη δυνατότητα να πειραματιστεί.
Παιδικός σταθμός ή παραμονή στο σπίτι;
Το πότε είναι κατάλληλο να ξεκινήσει ένα παιδί τον παιδικό σταθμό αποτελεί ένα από τα ερωτήματα που απασχολούν πολλές οικογένειες. Οι συνθήκες, ωστόσο, δεν είναι ίδιες για όλους. Υπάρχουν γονείς που χρειάζεται να επιστρέψουν στην εργασία τους και να αναζητήσουν έναν σταθμό, ενώ άλλες οικογένειες έχουν τη δυνατότητα να κρατήσουν το παιδί στο σπίτι για μεγαλύτερο διάστημα.
Η νηπιαγωγός τονίζει ότι πρόκειται για δύο διαφορετικές περιπτώσεις, οι οποίες χρειάζεται να αντιμετωπίζονται με βάση τις πραγματικές ανάγκες κάθε οικογένειας.
«Στην πρώτη περίπτωση το παιδί θα πάει στο σχολείο. Η οικογένεια θα ψάξει να βρει τον σταθμό που την εκφράζει. Δόξα τω Θεώ, πλέον υπάρχουν πολλές επιλογές σε σταθμούς, οπότε υπάρχουν οι επιλογές και το παιδί θα πάρει πάρα πολλά στοιχεία από τον παιδικό σταθμό», αναφέρει.
Όταν ένα παιδί παραμένει στο σπίτι, είτε με τη μητέρα είτε με κάποιο άλλο πρόσωπο που το φροντίζει, είναι σημαντικό να έχει ευκαιρίες για επαφή με άλλα παιδιά και συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες.
«Σε αυτή την περίπτωση που κρατάμε τα παιδιά στο σπίτι, χρειάζονται πολύ περισσότερες δραστηριότητες κοινωνικοποίησης για να μπορέσουμε λίγο να τα βοηθήσουμε περισσότερο στην ένταξη στο σχολείο μετά, στον ομαλό αποχωρισμό, στην κοινωνικοποίηση, στη συνεργασία», εξηγεί.
Η επαφή με συνομηλίκους βοηθά τα παιδιά να εξοικειωθούν σταδιακά με την ομάδα και να αναπτύξουν δεξιότητες που θα τους χρειαστούν στη σχολική ζωή. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι όλες οι οικογένειες πρέπει να ακολουθούν την ίδια διαδρομή, αλλά ότι χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες των παιδιών τους.
Μουσική, θέατρο και baby swimming: Ποιες δραστηριότητες αξίζουν;
Η μουσική, το βρεφικό θέατρο και το baby swimming είναι μερικές από τις δραστηριότητες που μπορούν να προσφέρουν στα μικρά παιδιά νέα ερεθίσματα και ευκαιρίες αλληλεπίδρασης.
Η μουσική, ειδικότερα, συνδυάζει τον ήχο, την κίνηση και τον ρυθμό, ενώ παράλληλα μπορεί να αποτελέσει μια ευχάριστη κοινή εμπειρία για το παιδί και τον γονιό του.
«Σίγουρα η μουσική βοηθάει πάρα πολύ τα παιδιά», λέει η Ιωάννα Κορμπάκη, προσθέτοντας ότι ακόμη και σε πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά αντιδρούν στους ήχους και στην κίνηση.
«Μόλις τους βάζουμε λίγη μουσική στο σπίτι, αυτά αρχίζουν αμέσως να κουνιούνται, να χορεύουν. Χορεύεις και εσύ μαζί τους. Φτιάχνει διάθεση και αυτό είναι πολύ, πολύ σημαντικό. Οπότε έτσι χτίζεται και η σχέση», σημειώνει.
Αντίστοιχα, το βρεφικό θέατρο και οι οργανωμένες ομάδες για μικρά παιδιά μπορούν να προσφέρουν νέες εμπειρίες, ενώ παράλληλα δίνουν στους γονείς την ευκαιρία να βγουν από το σπίτι, να συναντήσουν άλλες οικογένειες και να μοιραστούν προβληματισμούς της καθημερινότητας.
Η συμμετοχή σε μια ομάδα δεν αφορά, επομένως, μόνο το παιδί. Μπορεί να λειτουργήσει και ως σημείο συνάντησης για τους γονείς, οι οποίοι συχνά αναπτύσσουν σχέσεις που συνεχίζονται και έξω από τον χώρο των δραστηριοτήτων.
Όρια στα παιδιά: «Χρειάζεται να είμαστε σταθεροί»
Η ελευθερία και το δημιουργικό παιχνίδι δεν σημαίνουν ότι τα παιδιά δεν χρειάζονται όρια. Αντίθετα, η οριοθέτηση είναι απαραίτητη, αρκεί να γίνεται με τρόπο που λαμβάνει υπόψη την ηλικία, τις ανάγκες και τα συναισθήματά τους.
«Τα παιδιά έχουν ανάγκη να έχουν όρια. Η οριοθέτησή τους είναι απαραίτητη. Το θέμα είναι ο τρόπος που γίνεται. Χρειάζεται να είμαστε σταθεροί. Κατανοούμε τις ανάγκες των παιδιών», επισημαίνει η νηπιαγωγός.
Όπως εξηγεί, οι γονείς χρειάζεται να βρίσκουν την ισορροπία ανάμεσα στην προστασία και στην ενθάρρυνση της αυτονομίας. Όταν το παιδί βρίσκεται σε κίνδυνο, η παρέμβαση του ενήλικα είναι αναγκαία. Όταν, όμως, αντιμετωπίζει μια διαφωνία με ένα άλλο παιδί ή μια συναισθηματική δυσκολία, μπορεί να χρειάζεται πρώτα να ακουστεί και να βοηθηθεί ώστε να κατανοήσει τι αισθάνεται.
«Καλό είναι να μην τους λύνουμε όλα τα προβλήματα. Να τους βοηθάμε στο να βρουν μόνοι τους τη λύση, γιατί έτσι θα γίνουν και μελλοντικά παιδιά πολύ πιο ισχυρά και σαν προσωπικότητες και θα μπορούν μόνα τους να λύσουν κάθε δυσκολία που αντιμετωπίζουν στη ζωή τους», αναφέρει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να μένουν αμέτοχοι. Αντίθετα, χρειάζεται να ακούν τι έχει συμβεί, να βοηθούν το παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του και να παρεμβαίνουν όταν μια κατάσταση είναι πιο σύνθετη ή απαιτεί μεγαλύτερη προστασία.
Η αναγνώριση των συναισθημάτων αποτελεί, επίσης, σημαντικό μέρος αυτής της διαδικασίας. Όταν ένα παιδί μπορεί να πει ότι είναι θυμωμένο, στενοχωρημένο ή χαρούμενο, αποκτά σταδιακά καλύτερη εικόνα για όσα βιώνει και μπορεί να επικοινωνήσει πιο αποτελεσματικά τις ανάγκες του.
Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να συνεργάζονται και να μη χτυπούν
Η συζήτηση αγγίζει και το ζήτημα της βίας μεταξύ των παιδιών, με την Ιωάννα Κορμπάκη να αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας και της ομαδικότητας από μικρή ηλικία.
Στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, τα παιδιά δυσκολεύονται συχνά να αντιληφθούν ότι οι άλλοι έχουν τις δικές τους επιθυμίες και ανάγκες. Μπορεί να θέλουν όλα τα παιχνίδια για τον εαυτό τους ή να δυσκολεύονται να μοιραστούν ένα αντικείμενο. Αυτό, όπως εξηγεί, είναι κάτι που καλλιεργείται σταδιακά μέσα από την επαφή και το παιχνίδι με άλλα παιδιά.
«Σίγουρα οι ομάδες βοηθάνε πάρα πολύ στα παιδιά, γιατί αποκτούν δεξιότητες συνεργασίας, ομαδικότητας. Αυτή η ηλικία έτσι κι αλλιώς έχει πολύ τον εγωκεντρισμό. Δηλαδή όλα είναι δικά μου. Εγώ θα πάω, εμένα μου αρέσει. Δεν κατανοώ και τη δική σου ανάγκη, ότι θέλεις ακριβώς τα ίδια πράγματα με εμένα», σημειώνει.
Μέσα από τις ομαδικές δραστηριότητες, τα παιδιά μαθαίνουν σταδιακά να περιμένουν τη σειρά τους, να μοιράζονται υλικά και να συνεργάζονται για να δημιουργήσουν κάτι μαζί.
«Αρχίζουν τα παιδιά σιγά σιγά και αποκτούν το “μαζί”. Ο φίλος μου, οι φίλοι μου. Λέμε πολλές φορές στα παιδιά “πάρε τη φίλη σου να παίξετε μαζί”. Αυτό το μαζί χτίζεται, δεν είναι αυτονόητο», τονίζει.
Η καλλιέργεια αυτών των δεξιοτήτων δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Χρειάζεται χρόνο, επανάληψη και τη διαρκή παρουσία ενηλίκων που δίνουν το παράδειγμα μέσα από τη δική τους συμπεριφορά.
«Αυτά τα δέκα, δεκαπέντε, είκοσι λεπτά που μπορούμε να τους αφιερώσουμε, τους φτάνουν»
Ίσως το πιο καθησυχαστικό μήνυμα της συζήτησης αφορά τον χρόνο που χρειάζεται να περνούν οι γονείς με τα παιδιά τους. Σε μια καθημερινότητα γεμάτη επαγγελματικές υποχρεώσεις, φροντίδα του σπιτιού και πρακτικές ανάγκες, πολλοί γονείς αισθάνονται ότι δεν αφιερώνουν στα παιδιά τους όσο χρόνο θα ήθελαν.
Η Ιωάννα Κορμπάκη αναγνωρίζει ότι ο χρόνος των γονιών είναι συχνά περιορισμένος και ότι μεγάλο μέρος της καθημερινής επαφής αφορά τη φροντίδα: το φαγητό, το ντύσιμο, την προετοιμασία και τις υπόλοιπες ανάγκες του παιδιού. Αυτό που συχνά λείπει είναι ο χρόνος που αφιερώνεται αποκλειστικά στη σχέση μαζί του.
«Πολλές φορές τα παιδιά δεν είναι ότι μας χρειάζονται όλη την ώρα από πάνω τους. Όμως αυτά τα δέκα, δεκαπέντε, είκοσι, σαράντα πέντε λεπτά που μπορούμε να τους αφιερώσουμε, όταν ξέρουν ότι είμαστε 100% μαζί τους, τους είναι αρκετό, τους φτάνει, τους αρέσει», αναφέρει.
Η ουσία, σύμφωνα με την ίδια, δεν βρίσκεται μόνο στη διάρκεια, αλλά κυρίως στην ποιότητα του χρόνου. Είναι διαφορετικό να βρίσκεται ο γονιός στον ίδιο χώρο με το παιδί, ενώ παράλληλα ασχολείται με άλλες υποχρεώσεις, και διαφορετικό να του αφιερώνει ένα διάστημα κατά το οποίο έχει την αποκλειστική του προσοχή.
«Πολλές φορές ξεχνάμε λίγο αυτή την ουσιαστική σχέση. Γι’ αυτό πολλές φορές βλέπεις ότι ένα παραμύθι, ένα βιβλίο είναι αρκετό για ένα παιδάκι, γιατί εκείνη την ώρα που η μαμά διαβάζει ένα βιβλίο στο παιδί είναι εκεί. Πρέπει να τελειώσει την ιστορία ή αν θα κάτσουν να ζωγραφίσουν ή αν θα χτίσουν έναν πύργο, αν θα τρέξουν», εξηγεί.
Και δεν χρειάζεται να πρόκειται για κάποια περίπλοκη δραστηριότητα. Ένα παραμύθι, λίγη ζωγραφική, ένα παιχνίδι με τουβλάκια ή ακόμη και το να τρέξουν μαζί μπορούν να γίνουν ευκαιρίες ουσιαστικής σύνδεσης.
«Ακόμα και να βγουν έξω και να τρέξουν μαζί. Αυτό το μαζί για το παιδί, ακόμα κι αν κρατήσει λίγο, είναι πολύ. Γιατί νιώθει ότι έχει την αποκλειστικότητα της μαμάς του εκείνη την ώρα», σημειώνει.
Το μήνυμα αφορά και τους δύο γονείς, καθώς η ενεργή συμμετοχή στην καθημερινότητα των παιδιών δεν είναι αποκλειστικά ευθύνη της μητέρας. Εκείνο που έχει σημασία είναι κάθε γονιός να βρίσκει, μέσα στις δυνατότητές του, χρόνο για ουσιαστική επαφή.
Όταν υπάρχουν περισσότερα παιδιά στην οικογένεια, η ανάγκη αυτή γίνεται πιο σύνθετη, ιδιαίτερα όταν οι γονείς δεν έχουν βοήθεια. Η νηπιαγωγός επισημαίνει ότι, όπου είναι εφικτό, είναι σημαντικό να υπάρχει χρόνος για κάθε παιδί ξεχωριστά, χωρίς να παραγνωρίζεται η αξία των κοινών οικογενειακών στιγμών.
«Η γονεϊκότητα είναι ένα μεγάλο ταξίδι»
Στο τέλος της συζήτησης, η Ανθή Βούλγαρη και η Ιωάννα Κορμπάκη επιστρέφουν στην καθημερινότητα των οικογενειών και στις διαφορετικές ανάγκες που προκύπτουν όσο μεγαλώνουν τα παιδιά.
Η δημιουργικότητα, το ελεύθερο παιχνίδι, οι δραστηριότητες, τα όρια και ο χρόνος με τους γονείς δεν αποτελούν ξεχωριστά ζητήματα, αλλά συνδέονται με τον τρόπο που τα παιδιά αναπτύσσονται, εκφράζονται και μαθαίνουν να σχετίζονται με τους άλλους.
Το ζητούμενο δεν είναι οι γονείς να οργανώνουν διαρκώς νέες δραστηριότητες ή να αισθάνονται ότι πρέπει να είναι συνεχώς διαθέσιμοι. Είναι να προσφέρουν στα παιδιά ευκαιρίες για εξερεύνηση, να σέβονται τη διαφορετικότητά τους, να τα βοηθούν να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους και να βρίσκουν χρόνο για ουσιαστική επικοινωνία.
Όπως λέει χαρακτηριστικά η Ανθή Βούλγαρη, με αφορμή την κουβέντα τους, η γονεϊκότητα είναι ένα μεγάλο ταξίδι. Ένα ταξίδι με όμορφες αλλά και δύσκολες στιγμές, στο οποίο οι γονείς και τα παιδιά μαθαίνουν μαζί, μέσα από τις καθημερινές εμπειρίες και τη σχέση που χτίζουν.
Στο νέο επεισόδιο του «Ήρεμα Ρωτάω | Mom Edition», η Ιωάννα Κορμπάκη μιλά για το πώς το παιχνίδι μπορεί να γίνει εργαλείο δημιουργίας, μάθησης και σύνδεσης, θυμίζοντας ότι μερικές φορές αυτό που χρειάζεται περισσότερο ένα παιδί δεν είναι ακόμη μία δραστηριότητα, αλλά λίγος ελεύθερος χρόνος και ένας ενήλικας που θα είναι πραγματικά εκεί.