Σοβαρότατες προεκτάσεις αποκτούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς, σύμφωνα με τα πορίσματα της ανεξάρτητης διεθνούς αποστολής διακρίβωσης γεγονότων του ΟΗΕ, δύο φονικές επιθέσεις των ΗΠΑ κατά την έναρξη των εχθροπραξιών στο Ιράν ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα πολέμου.
Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκεται το πολύνεκρο πλήγμα σε δημοτικό σχολείο στην πόλη Μιναμπ, στο νότιο Ιράν. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ιρανικές αρχές και εξέτασαν οι ερευνητές, από την επίθεση έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 156 άνθρωποι, ανάμεσά τους 120 παιδιά και 26 δασκάλοι, καθιστώντας το περιστατικό ένα από τα πιο τραγικά στην πρόσφατη στρατιωτική ιστορία όσον αφορά τις απώλειες αμάχων. Παράλληλα, εξετάστηκε και δεύτερη επίθεση την ίδια ημέρα σε αθλητικό κέντρο και κατοικημένη περιοχή στη Λαμέρντ, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 22 αμάχους.
Παρά τις μικρές αποκλίσεις στους αριθμούς των θυμάτων που έχουν αναφερθεί, το περιστατικό θεωρείται ένα από τα πιο σοβαρά σε απώλειες αμάχων στην πρόσφατη στρατιωτική ιστορία των ΗΠΑ.
Οι ερευνητές του ΟΗΕ εξέτασαν και δεύτερη επίθεση των ΗΠΑ την ίδια μέρα, η οποία έπληξε αθλητικό κέντρο και κατοικημένη περιοχή στη Λαμέρντ, επίσης στον νότο του Ιράν. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, στη συγκεκριμένη επίθεση σκοτώθηκαν 22 άμαχοι.
Στην έκθεση αναφέρεται πως οι ερευνητές «διαπίστωσαν εύλογες ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ διέπραξαν το έγκλημα πολέμου της εξαπόλυσης αδιάκριτων επιθέσεων που οδήγησαν σε θανάτους ή τραυματισμούς αμάχων και καταστροφή πολιτικών υποδομών».
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε στο CNN ότι η κυβέρνηση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δεν θεωρεί αξιόπιστη την έκθεση. Επισήμανε επίσης ότι ο Τραμπ είχε αποσύρει επίσημα τις ΗΠΑ από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ τον Φεβρουάριο του 2025, κατηγορώντας το όργανο για αντισημιτισμό.
Το Πεντάγωνο απέφυγε να σχολιάσει, σημειώνοντας μόνο ότι βρίσκεται σε εξέλιξη σχετική έρευνα, χωρίς να έχει κάτι να ανακοινώσει προς το παρόν.
Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ δεν έχουν δημοσιεύσει τη δική τους έρευνα. Ωστόσο, πρώιμα στοιχεία δείχνουν πως το στρατιωτικό πλήγμα στο σχολείο ήταν αποτέλεσμα ξεπερασμένων πληροφοριών, καθώς στόχος ήταν γειτονική ναυτική βάση των Φρουρών της Επανάστασης, σύμφωνα με πηγές.
Η έκθεση του ΟΗΕ καταρτίστηκε από ομάδα ανεξάρτητων ερευνητών, οι οποίοι ανέλυσαν δορυφορικές εικόνες, βίντεο, φωτογραφίες, δεδομένα από αναγνωρισμένους οργανισμούς και ειδικούς, καθώς και δεκάδες συνεντεύξεις εντός και εκτός Ιράν. Τα ευρήματα θα υποβληθούν στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.
Καταστολή διαδηλώσεων και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας
Η έκθεση του ΟΗΕ εξετάζει επίσης την καταστολή διαδηλωτών κατά της κυβέρνησης στο Ιράν στα τέλη του 2025 και στις αρχές του 2026, πριν την έναρξη του πολέμου με τις ΗΠΑ. Η βίαιη καταστολή προκάλεσε χιλιάδες θανάτους, ενώ κρατούμενοι βασανίστηκαν ή «εξαφανίστηκαν» χωρίς ειδοποίηση των οικογενειών τους, σύμφωνα με τα ευρήματα.
Παράλληλα, οι ερευνητές του ΟΗΕ χαρακτήρισαν αυτές τις «κατάφωρες παραβιάσεις» ως εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, περιγράφοντας τις ενέργειες ως «εκτεταμένη και συστηματική επίθεση κατά αμάχων». Από την πλευρά του το αμερικανικό δίκτυο CNN έχει ζητήσει σχόλιο από το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν.
Πρόσβαση ερευνητών και απαντήσεις κυβερνήσεων
Οι ερευνητές ζήτησαν ανεμπόδιστη πρόσβαση στο Ιράν, αίτημα που δεν έγινε αποδεκτό από την ιρανική κυβέρνηση. Από όλα τα αιτήματα πληροφόρησης του ΟΗΕ, το Ιράν απάντησε μόνο σε περίπου ένα τέταρτο, όπως σημειώνεται στην έκθεση.
Παράλληλα, ζητήθηκαν συναντήσεις με αξιωματούχους της κυβέρνησης των ΗΠΑ και πληροφορίες από την κυβέρνηση του Ισραήλ, χωρίς να υπάρξει ανταπόκριση.
Εσωτερικές έρευνες και διαχείριση πληροφοριών
Παρότι οι ΗΠΑ δεν είναι μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, διαθέτουν δική τους νομοθεσία για εγκλήματα πολέμου.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN, το Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ καθόρισε τις συντεταγμένες του πλήγματος στο σχολείο στη Μιναμπ, βασιζόμενο σε παρωχημένες πληροφορίες της Υπηρεσίας Στρατιωτικών Πληροφοριών, γεγονός που φέρεται να συνέβαλε στο σφάλμα.
Δορυφορικές εικόνες του 2013 έδειχναν ότι το σχολείο και η βάση των Φρουρών της Επανάστασης αποτελούσαν τμήματα του ίδιου συγκροτήματος. Ωστόσο, εικόνες του 2016 αποκάλυψαν ότι είχε κατασκευαστεί φράχτης, ο οποίος διαχώριζε το σχολείο από τη βάση, καθώς και ξεχωριστή είσοδος.
Παράλληλα, εικόνες του Δεκεμβρίου 2025 απεικόνιζαν δεκάδες άτομα στην αυλή του σχολείου, πιθανότατα μαθητές που έπαιζαν.
Στην έκθεσή του, ο ΟΗΕ αναφέρει: «Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το σχολείο χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς σκοπούς εκείνη την περίοδο. Οι ΗΠΑ δεν εκπλήρωσαν την υποχρέωσή τους να επαληθεύσουν ότι επρόκειτο για στρατιωτικό στόχο».
Σημειώνεται ότι, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αρχικά υποστηρίξει ότι ενδέχεται το Ιράν να ευθύνεται για το πλήγμα. Όταν, ωστόσο, ρωτήθηκε γιατί κανείς στην κυβέρνησή του δεν υποστήριζε δημόσια τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, απάντησε: «Γιατί απλά δεν γνωρίζω αρκετά για το θέμα».
Η εσωτερική έρευνα του Πενταγώνου παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και μήνες.
Τα δύο πρώτα στάδια της τυπικής έρευνας ολοκληρώθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα από το πλήγμα, απαντώντας σε βασικά ερωτήματα σχετικά με το αν επλήγη ο προβλεπόμενος στόχος και επιβεβαιώνοντας την ευθύνη των ΗΠΑ.
Ωστόσο, η τρίτη φάση, η οποία αφορά την αναλυτική εξέταση δορυφορικών εικόνων και άλλων πηγών από αναλυτές της Υπηρεσίας Στρατιωτικών Πληροφοριών, δεν έχει ακόμη διαταχθεί από το Πεντάγωνο, σύμφωνα με τρεις πηγές που επικαλείται το CNN.
Η συγκεκριμένη φάση θα μπορούσε να προσφέρει πληρέστερη εικόνα για τις συνθήκες υπό τις οποίες σημειώθηκε το πλήγμα και για τον τρόπο με τον οποίο επηρέασε τη συνολική αποστολή. Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, πρόκειται για διαδικασία που συνήθως ακολουθείται άμεσα μετά από σημαντικά πλήγματα.
Παράλληλα, διεξήχθη ανεξάρτητη έρευνα, στο πλαίσιο της οποίας πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με στρατιωτικούς που συμμετείχαν στην επίθεση. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι πληροφορίες από τις συνεντεύξεις παραμένουν «κλειδωμένες» στο Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ, με πρόσβαση μόνο για περιορισμένο αριθμό αξιωματικών.
Εν κατακλείδι, το CNN έχει ήδη αναφέρει ότι ανώτατοι στρατιωτικοί διοικητές των ΗΠΑ αγνόησαν προειδοποιήσεις σε κρίσιμες βάσεις δεδομένων, σύμφωνα με τις οποίες οι πληροφορίες για πιθανούς στόχους ς στο Ιράν ήταν παρωχημένες, εγκρίνοντας τελικά τα πλήγματα συμπεριλαμβανομένου και αυτού που έπληξε το σχολείο.
Πηγή: CNN