Κιμ Γιονγκ Ουν: Από παρίας σε περιζήτητο εταίρο

Την τελευταία φορά που ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ ταξίδεψε στη Βόρεια Κορέα, ο ηγέτης της Κιμ Γιονγκ Ουν αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα λόγω κυρώσεων και αποτυχημένων συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τα πυρηνικά. Τώρα, σχεδόν επτά χρόνια αργότερα, καθώς ο Σι επέστρεψε στην Πιονγιάνγκ χθες, για επίσημη επίσκεψη, έχει συνομιλίες με έναν ηγέτη ενδυναμωμένο από τη συμμαχία με τη Ρωσία, η οποία βοήθησε την οικονομία του να ξεφύγει από την απομόνωση. O 42χρονος Κιμ από παρίας της διεθνούς κοινότητας είναι πλέον ο άνθρωπος που διεκδικούν Πεκίνο και Μόσχα.

«Είμαι βαθιά ικανοποιημένος από τις συμφωνίες που θα υπογράψουμε και νιώθω μια ιδιαίτερη αίσθηση εγγύτητας», είπε ο, συνήθως συγκρατημένος, Σι στον Κιμ, λίγο μετά την άφιξή του στο αεροδρόμιο της Πιονγιάνγκ, όπου στρώθηκε το κόκκινο χαλί και ο βορειοκορεάτης ηγέτης τον περίμενε μαζί με τη σύζυγό του και μικρά παιδιά που ανέμιζαν τις σημαίες των δύο χωρών. Οι δεσμοί μας βρίσκονται σε ένα «νέο ιστορικό σημείο εκκίνησης», πρόσθεσε ο κινέζος πρόεδρος, προτού ζητήσει ισχυρότερες ανταλλαγές σε τομείς από τη διπλωματία, την επιβολή του νόμου και τον στρατό έως τη γεωργία, το εμπόριο, την τεχνολογία και τις κατασκευές.

Οπως σημειώνουν οι «New York Times», o Σι αναμένεται να χρησιμοποιήσει τη διήμερη επίσκεψή του για να προβάλει ένα ενιαίο μέτωπο κατά της Δύσης. Αλλά οι αναλυτές θεωρούν πως το Πεκίνο πιθανότατα επιθυμεί επίσης να ασκήσει την επιρροή του σε έναν γείτονα ο οποίος, τον τελευταίο καιρό, κλίνει προς τη Ρωσία. Ο Κιμ, από την πλευρά του, δεν θέλει πια να αντιμετωπίζεται ως κατώτερος εταίρος της Κίνας και πιθανότατα θα χρησιμοποιήσει τη νέα του εγγύτητα με τη Μόσχα για να πιέσει το Πεκίνο για οικονομικές παραχωρήσεις.

Εάν η Βόρεια Κορέα καταφέρει να εξισορροπήσει με επιτυχία τους δύο γιγάντιους γείτονές της, ο Κιμ μπορεί να νιώσει ακόμη λιγότερο περιορισμένος να προωθήσει το πρόγραμμά του για τα πυρηνικά όπλα. Αυτό θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει μια περιοχή όπου οι σύμμαχοι των ΗΠΑ ανησυχούν ήδη για τη στρατιωτική ενίσχυση της Κίνας και την ικανότητα της Ουάσιγκτον να τηρήσει τις αμυντικές της συμφωνίες, καθώς εξαντλεί τους πόρους της σε έναν πόλεμο με το Ιράν.

Ο Σι πιθανότατα θα χρησιμοποιήσει τη σπάνια πρόσβασή του στον Κιμ για να υπενθυμίσει στον κόσμο (και ιδιαίτερα στη Ρωσία) ότι η Βόρεια Κορέα εξαρτάται από την Κίνα και ότι το Πεκίνο δεν μπορεί να παραγκωνιστεί. Ομως η Πιονγιάνγκ έχει μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα αναβιώνοντας, το 2024, μια αμοιβαία αμυντική δέσμευση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου με τη Μόσχα. Η Ρωσία έχει παράσχει στη Βόρεια Κορέα την απαραίτητη τεχνολογία πετρελαίου, τροφίμων και όπλων σε αντάλλαγμα για βορειοκορεατικά στρατεύματα και πυρομαχικά για τον πόλεμό της στην Ουκρανία. Αυτό δημιουργεί πονοκέφαλο στην Κίνα, η οποία θέλει να διατηρήσει την επιρροή της στη Βόρεια Κορέα για να περιορίσει την ασταθή συμπεριφορά της και να διασφαλίσει τη σταθερότητα στα σύνορά της. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Κινέζοι ανησυχούν για το πόσο στενή γίνεται η σχέση Βόρειας Κορέας – Ρωσίας», λέει ο Τζον Ντελιούρι, ιστορικός της Βορειοανατολικής Ασίας. «Το ταξίδι βοηθάει λίγο να αποφευχθεί αυτό και είναι ένας τρόπος για τον Σι να επανενταχθεί στην εξίσωση».

Η προσπάθεια του Σι θα είναι, ταυτόχρονα, να προβάλει την Κίνα ως υπερδύναμη ισότιμη με τις ΗΠΑ και να δείξει ότι ενώ η Ουάσιγκτον σπέρνει χάος – είτε μέσω του πολέμου της με το Ιράν είτε επιβάλλοντας δασμούς σε συμμάχους και αντιπάλους – το Πεκίνο αποτελεί σταθεροποιητική δύναμη για τον κόσμο. Ωστόσο, η απόφαση του κινέζου προέδρου να κάνει ένα σπάνιο ταξίδι στο εξωτερικό – το πρώτο για φέτος – υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη του να «φλερτάρει» διπλωματικά τον Κιμ Γιονγκ Ουν.