Σύρος: «Πλανητικός περίπατος» για τυφλούς

Λίγο πριν ο ήλιος χαθεί πίσω από τον ορίζοντα της Σύρου, αύριο το απόγευμα, οι δρόμοι της Ερμούπολης θα φιλοξενήσουν ένα διαφορετικό ταξίδι στο Σύμπαν. Εναν βιωματικό «πλανητικό περίπατο», όπου οι αποστάσεις και τα μεγέθη των πλανητών δεν θα μετριούνται μόνο με αριθμούς, αλλά με βήματα, αφή, ήχους και εμπειρίες. Μια ξενάγηση στα άστρα, ειδικά προσαρμοσμένη για άτομα με οπτική αναπηρία, όμως με ελεύθερη συμμετοχή και ανοικτή σε όλους.

Την ενδιαφέρουσα δράση διοργανώνει το Σωματείο Ατόμων με Προβλήματα Ορασης του Νομού Κυκλάδων «Αρωγή» σε συνεργασία με το Κέντρο Επισκεπτών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και θα καταλήξει σε παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού με τηλεσκόπια για τους μη έχοντες οπτική αναπηρία.

Αφετηρία της διαδρομής θα είναι η Πλατεία Κανάρη, όπου θα «τοποθετηθεί» ο Ηλιος. Από εκεί, οι συμμετέχοντες θα ξεκινήσουν ένα συμβολικό ταξίδι στο ηλιακό σύστημα, περπατώντας τις αναλογικές αποστάσεις ανάμεσα στους πλανήτες. Πόσα μέτρα χρειάζονται για να φτάσει κάποιος από τη Γη στην Αφροδίτη; Πόσο μακριά βρίσκεται ο Δίας; Και πόσο μακρινός μοιάζει ο δρόμος μέχρι τον Ποσειδώνα ή ακόμη περισσότερο τον Πλούτωνα;

Το παιχνίδι

«Πρόκειται για ένα βιωματικό παιχνίδι μέσα από το οποίο μικροί και μεγάλοι θα έχουν την ευκαιρία να αντιληφθούν τη δομή και την κλίμακα του Σύμπαντος. Σε διάφορα σημεία της διαδρομής θα τοποθετήσουμε τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος σε αναλογία μεγεθών και αποστάσεων. Αν για παράδειγμα ο Ηλιος είναι ένα μπαλόνι με διάμετρο μισού μέτρου, οι εσωτερικοί πλανήτες θα ήταν πολύ μικροί, ο Δίας θα ήταν μερικά εκατοστά, ο Ερμής σαν ένα χαλικάκι, ενώ ο Πλούτωνας θα είχε το μέγεθος μιας κεφαλής καρφίτσας. Και η απόστασή μας από τους αέριους γίγαντες – τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα – θα μας φαινόταν πολύ μεγάλη», λέει στα «ΝΕΑ» η Φιόρη Αναστασία Μεταλληνού, αστροφυσικός και υπεύθυνη στο Κέντρο Επισκεπτών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Θησείο, η οποία θα καθοδηγήσει τον περίπατο. «Σε κάθε στάση θα παρουσιάζουμε στοιχεία για τους πλανήτες, με αναφορά στα φυσικά και αστρονομικά χαρακτηριστικά τους, και θα αφηγούμαστε ιστορίες από τη μυθολογία που τους συνοδεύει εδώ και αιώνες. Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να αγγίζουν τα ομοιώματα, να ακούνε περιγραφές και να “νιώθουν” με το σώμα τους τις αποστάσεις του Διαστήματος». Η βραδιά θα ολοκληρωθεί σε σημείο παρατήρησης με φορητά τηλεσκόπια, όπου το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να γνωρίσει αστερισμούς και ουράνια αντικείμενα του καλοκαιρινού ουρανού υπό την καθοδήγηση των ερευνητών.

«Για το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η ισότιμη πρόσβαση όλων στην επιστήμη είναι πολύ σημαντική. Γι’ αυτό προσπαθούμε να καταργούμε τους περιορισμούς και να κάνουμε κοινωνούς της αστρονομίας όλους χωρίς διακρίσεις», λέει η Φ.Α. Μεταλληνού.

Ο ρόλος της «Αρωγής»

Το Σωματείο «Αρωγή» έχει αναλάβει μια πολύ σημαντική προσπάθεια: μέσω των κοινωνικών υπηρεσιών των δήμων επιχειρεί να εντοπίσει τα άτομα με οπτική αναπηρία που ζουν στις Κυκλάδες και να τους παράσχει στήριξη. Παρά τα υπαρκτά εμπόδια και το κοινωνικό στίγμα που ακόμη και σήμερα αποτρέπουν την αποδοχή της αναπηρίας στις κλειστές κοινωνίες, διαθέτει 45 μέλη στη Σύρο, στην Πάρο, στη Νάξο και στη Μήλο. Παράλληλα, το Σωματείο επιδιώκει να εξοικειώσει τις τοπικές κοινωνίες με την αναπηρία μέσα από επισκέψεις σε σχολεία και άλλες εκπαιδευτικές δράσεις.

Οπως εξηγεί η πρόεδρος της «Αρωγής» Αννα Μαρία Φωσκόλου, η οποία απέκτησε οπτική αναπηρία σε ηλικία 18 ετών, «προσπαθούμε να κάνουμε κάτι διαφορετικό, ώστε να δώσουμε την ευκαιρία σε άτομα χωρίς όραση να βγουν από τα όρια της αναπηρίας τους. Σκεφτείτε κάποιον που δεν έχει δει ποτέ του έναν αστερισμό να τον μάθει από τις περιγραφές που θα ακούσει. Θεωρώ ότι ο κόσμος θα αγκαλιάσει πολύ αυτή την προσπάθεια. Το 2021 είχαμε κάνει στη Σύρο ακόμη μία δράση σε συνεργασία με το Αστεροσκοπείο, τους “Ηχους του Διαστήματος”, που μετουσίωνε την κίνηση των αστεριών σε ήχο. Αυτή τη φορά, κινούμενοι στους δρόμους της Ερμούπολης, θα έρθουμε πιο κοντά στο Σύμπαν». Ενα Σύμπαν που γίνεται πραγματικά προσβάσιμο μόνο όταν χωράει όλους τους ανθρώπους.